(१९९) ६. ञाणकथा

८७६. द्वादसवत्थुकं ञाणं लोकुत्तरन्ति? आमन्ता. द्वादस लोकुत्तरञाणानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वादस लोकुत्तरञाणानीति? आमन्ता. द्वादस सोतापत्तिमग्गाति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वादस सोतापत्तिमग्गाति? आमन्ता. द्वादस सोतापत्तिफलानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वादस सकदागामिमग्गा…पे… अनागामिमग्गा…पे… अरहत्तमग्गाति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वादस अरहत्तमग्गाति? आमन्ता. द्वादस अरहत्तफलानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

८७७. न वत्तब्बं – ‘‘द्वादसवत्थुकं ञाणं लोकुत्तर’’न्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘इदं दुक्खं अरियसच्च’’न्ति मे, भिक्खवे, पुब्बे अननुस्सुतेसु धम्मेसु चक्खुं उदपादि, ञाणं उदपादि, पञ्ञा उदपादि, विज्जा उदपादि, आलोको उदपादि. ‘तं खो पनिदं दुक्खं अरियसच्चं परिञ्ञेय्य’न्ति मे, भिक्खवे…पे… परिञ्ञातन्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘इदं दुक्खसमुदयं [दुक्खसमुदयो (स्या. कं. पी.)] अरियसच्च’न्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘तं खो पनिदं दुक्खसमुदयं अरियसच्चं पहातब्ब’न्ति मे, भिक्खवे…पे… पहीनन्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘इदं दुक्खनिरोधं [दुक्खनिरोधा (स्या. कं. पी.)] अरियसच्च’न्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘तं खो पनिदं दुक्खनिरोधं अरियसच्चं सच्छिकातब्ब’न्ति मे, भिक्खवे…पे… सच्छिकतन्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘इदं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा अरियसच्च’न्ति मे, भिक्खवे…पे… ‘तं खो पनिदं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा अरियसच्चं भावेतब्ब’न्ति मे, भिक्खवे…पे… भावितन्ति मे, भिक्खवे, पुब्बे अननुस्सुतेसु धम्मेसु चक्खुं उदपादि…पे… आलोको उदपादी’’ति [महाव. १५; सं. नि. ५.१०८१; पटि. म. २.३०]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि द्वादसवत्थुकं ञाणं लोकुत्तरन्ति.

ञाणकथा निट्ठिता.

वीसतिमवग्गो.

तस्सुद्दानं –

मातुघातको आनन्तरिको पितुघातको आनन्तरिको अरहन्तघातको आनन्तरिको रुहिरुप्पादको आनन्तरिको सङ्घभेदको आनन्तरिको, नत्थि पुथुज्जनस्स ञाणं, नत्थि निरयेसु निरयपाला, अत्थि देवेसु तिरच्छानगता, पञ्चङ्गिको मग्गो, द्वादसवत्थुकं ञाणं लोकुत्तरन्ति.

चतुत्थो पण्णासको.

तस्सुद्दानं –

निग्गहो, पुञ्ञसञ्चयो, अट्ठासि, अतीतेन च मातुघातको.