१७. सत्तरसमवग्गो

(१६९) ४. इन्द्रियबद्धकथा

७८६. इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्खन्ति? आमन्ता. इन्द्रियबद्धञ्ञेव अनिच्चं सङ्खतं पटिच्चसमुप्पन्नं खयधम्मं वयधम्मं विरागधम्मं निरोधधम्मं विपरिणामधम्मन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु अनिन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं पटिच्चसमुप्पन्नं खयधम्मं वयधम्मं विरागधम्मं निरोधधम्मं विपरिणामधम्मन्ति? आमन्ता. हञ्चि अनिन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं पटिच्चसमुप्पन्नं खयधम्मं वयधम्मं विरागधम्मं निरोधधम्मं विपरिणामधम्मं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्ख’’न्ति.

अनिन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं पटिच्चसमुप्पन्नं…पे… विपरिणामधम्मं, तञ्च न दुक्खन्ति? आमन्ता. इन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं…पे… विपरिणामधम्मं, तञ्च न दुक्खन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

इन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं…पे… विपरिणामधम्मं, तञ्च दुक्खन्ति [इदं-पुच्छाद्वयेन पुरिमपुच्छाद्वयस्स पुरतो भवितब्बं]? आमन्ता. अनिन्द्रियबद्धं अनिच्चं सङ्खतं…पे… विपरिणामधम्मं, तञ्च दुक्खन्ति [इदं-पुच्छाद्वयेन पुरिमपुच्छाद्वयस्स पुरतो भवितब्बं]? न हेवं वत्तब्बे…पे….

७८७. इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्खन्ति? आमन्ता. ननु यदनिच्चं तं दुक्खं [सं. नि. ३.१५] वुत्तं भगवता – ‘‘अनिन्द्रियबद्धं अनिच्च’’न्ति? आमन्ता. हञ्चि यदनिच्चं तं दुक्खं [सं. नि. ३.१५] वुत्तं भगवता – अनिन्द्रियबद्धं अनिच्चं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्ख’’न्ति.

७८८. न वत्तब्बं – ‘‘इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्ख’’न्ति? आमन्ता. यथा इन्द्रियबद्धस्स दुक्खस्स परिञ्ञाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सति, एवमेवं अनिन्द्रियबद्धस्स दुक्खस्स परिञ्ञाय भगवति ब्रह्मचरियं वुस्सतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… यथा इन्द्रियबद्धं दुक्खं परिञ्ञातं न पुन उप्पज्जति, एवमेवं अनिन्द्रियबद्धं दुक्खं परिञ्ञातं न पुन उप्पज्जतीति? न हेवं वत्तब्बे. तेन हि इन्द्रियबद्धञ्ञेव दुक्खन्ति.

इन्द्रियबद्धकथा निट्ठिता.