(१४३) ८. अब्याकतकथा

७०६. दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. विपाकाब्याकतं किरियाब्याकतं रूपं निब्बानं चक्खायतनं…पे… फोट्ठब्बायतनन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. दिट्ठिगतसम्पयुत्तो फस्सो अब्याकतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. दिट्ठिगतसम्पयुत्ता वेदना…पे… सञ्ञा…पे… चेतना…पे… चित्तं अब्याकतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

दिट्ठिगतसम्पयुत्तो फस्सो अकुसलोति? आमन्ता. दिट्ठिगतं अकुसलन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दिट्ठिगतसम्पयुत्ता वेदना सञ्ञा चेतना चित्तं अकुसलन्ति? आमन्ता. दिट्ठिगतं अकुसलन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

७०७. दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. अफलं अविपाकन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु सफलं सविपाकन्ति? आमन्ता. हञ्चि सफलं सविपाकं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति.

दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. ननु मिच्छादिट्ठिपरमानि वज्जानि [अङ्गुत्तरनिकाये] वुत्तानि भगवताति? आमन्ता. हञ्चि मिच्छादिट्ठिपरमानि वज्जानि वुत्तानि भगवता, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति.

दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘मिच्छादिट्ठि खो, वच्छ, अकुसला [अकुसलं (म. नि. २.१९४)], सम्मादिट्ठि कुसला’’ [कुसलं (म. नि. २.१०४)] ति [म. नि. २.१९४]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति.

दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘मिच्छादिट्ठिस्स खो अहं, पुण्ण, द्विन्नं गतीनं अञ्ञतरं गतिं वदामि – निरयं वा तिरच्छानयोनिं वा’’ति [म. नि. २.७९]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति.

७०८. न वत्तब्बं – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘‘सस्सतो लोको’ति खो, वच्छ, अब्याकतमेतं, ‘असस्सतो लोको’ति खो, वच्छ, अब्याकतमेतं, ‘अन्तवा लोको’ति खो, वच्छ, अब्याकतमेतं, ‘अनन्तवा लोको’ति खो, वच्छ…पे… ‘तं जीवं तं सरीर’न्ति खो, वच्छ…पे… ‘अञ्ञं जीवं अञ्ञं सरीर’न्ति खो, वच्छ…पे… ‘होति तथागतो परं मरणा’ति खो, वच्छ…पे… ‘न होति तथागतो परं मरणा’ति खो, वच्छ…पे… ‘होति च न च होति तथागतो परं मरणा’ति खो, वच्छ…पे… ‘नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा’ति खो, वच्छ, अब्याकतमेत’’न्ति [सं. नि. ४.४१६, थोकं पन विसदिसं]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति.

दिट्ठिगतं अब्याकतन्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘मिच्छादिट्ठिकस्स, भिक्खवे, पुरिसपुग्गलस्स यञ्चेव कायकम्मं यथादिट्ठिसमत्तं समादिन्नं, यञ्च वचीकम्मं…पे… यञ्च मनोकम्मं, या च चेतना, या च पत्थना, यो च पणिधि, ये च सङ्खारा, सब्बे ते धम्मा अनिट्ठाय अकन्ताय अमनापाय अहिताय दुक्खाय संवत्तन्ती’’ति [अ. नि. १.३०६]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘दिट्ठिगतं अब्याकत’’न्ति.

अब्याकतकथा निट्ठिता.