३. सुत्तसाधनपरिहानि

२६५. परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता –

‘‘उच्चावचा हि पटिपदा [पटिपादा (अट्ठ.)], समणेन पकासिता;

न पारं दिगुणं यन्ति, नयिदं एकगुणं मुत’’न्ति [सु. नि. ७१९ सुत्तनिपाते].

अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति.

परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. अत्थि छिन्नस्स छेदियन्ति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि छिन्नस्स छेदियन्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता –

‘‘वीततण्हो अनादानो, किच्चं यस्स न विज्जति;

छिन्नस्स छेदियं नत्थि, ओघपासो समूहतो’’ति.

अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि छिन्नस्स छेदिय’’न्ति.

२६६. परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. अत्थि कतस्स पतिचयोति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि कतस्स पतिचयोति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता –

‘‘तस्स सम्मा विमुत्तस्स, सन्तचित्तस्स भिक्खुनो;

कतस्स पतिचयो नत्थि, करणीयं न विज्जति.

‘‘सेलो यथा एकग्घनो, वातेन न समीरति;

एवं रूपा रसा सद्दा, गन्धा फस्सा च केवला.

‘‘इट्ठा धम्मा अनिट्ठा च, नप्पवेधेन्ति तादिनो;

ठितं चित्तं विप्पमुत्तं, वयं चस्सानुपस्सती’’ति [महाव. २४४; अ. नि. ६.५५].

अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि कतस्स पतिचयो’’ति.

२६७. न वत्तब्बं – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘पञ्चिमे, भिक्खवे, धम्मा समयविमुत्तस्स भिक्खुनो परिहानाय संवत्तन्ति. कतमे पञ्च? कम्मारामता, भस्सारामता, निद्दारामता, सङ्गणिकारामता, यथाविमुत्तं चित्तं न पच्चवेक्खति. इमे खो, भिक्खवे, पञ्च धम्मा समयविमुत्तस्स भिक्खुनो परिहानाय संवत्तन्ती’’ति [अ. नि. ५.१४९]. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि परिहायति अरहा अरहत्ताति.

अत्थि अरहतो कम्मारामताति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि अरहतो कम्मारामताति? आमन्ता. अत्थि अरहतो रागो कामरागो कामरागपरियुट्ठानं कामरागसंयोजनं कामोघो कामयोगो कामच्छन्दनीवरणन्ति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि अरहतो भस्सारामता, अत्थि अरहतो निद्दारामता, अत्थि अरहतो सङ्गणिकारामताति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि अरहतो सङ्गणिकारामताति? आमन्ता. अत्थि अरहतो रागो कामरागो कामरागपरियुट्ठानं कामरागसंयोजनं कामोघो कामयोगो कामच्छन्दनीवरणन्ति? न हेवं वत्तब्बे.

२६८. परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. अरहा अरहत्ता परिहायमानो किं परियुट्ठितो परिहायतीति? रागपरियुट्ठितो परिहायतीति. परियुट्ठानं किं पटिच्च उप्पज्जतीति? अनुसयं पटिच्च उप्पज्जतीति. अत्थि अरहतो अनुसयाति? न हेवं वत्तब्बे.

अत्थि अरहतो अनुसयाति? आमन्ता. अत्थि अरहतो कामरागानुसयो पटिघानुसयो मानानुसयो दिट्ठानुसयो विचिकिच्छानुसयो भवरागानुसयो अविज्जानुसयोति? न हेवं वत्तब्बे.

दोसपरियुट्ठितो परिहायतीति…पे… मोहपरियुट्ठितो परिहायतीति…. परियुट्ठानं किं पटिच्च उप्पज्जतीति? अनुसयं पटिच्च उप्पज्जतीति. अत्थि अरहतो अनुसयाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थि अरहतो अनुसयाति? आमन्ता. अत्थि अरहतो कामरागानुसयो…पे… अविज्जानुसयोति? न हेवं वत्तब्बे.

परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. अरहतो अरहत्ता परिहायमानस्स किं उपचयं गच्छतीति? रागो उपचयं गच्छतीति. सक्कायदिट्ठि उपचयं गच्छतीति, विचिकिच्छा उपचयं गच्छतीति, सीलब्बतपरामासो उपचयं गच्छतीति? न हेवं वत्तब्बे. दोसो उपचयं गच्छतीति…पे… मोहो उपचयं गच्छतीति, सक्कायदिट्ठि उपचयं गच्छतीति, विचिकिच्छा उपचयं गच्छतीति, सीलब्बतपरामासो उपचयं गच्छतीति? न हेवं वत्तब्बे.

परिहायति अरहा अरहत्ताति? आमन्ता. अरहा आचिनतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा अपचिनतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा पजहतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा उपादियतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा विसिनेतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा उस्सिनेतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा विधूपेतीति? न हेवं वत्तब्बे. अरहा सन्धूपेतीति? न हेवं वत्तब्बे.

ननु अरहा नेवाचिनति न अपचिनति अपचिनित्वा ठितोति? आमन्ता. हञ्चि अरहा नेवाचिनति न अपचिनति अपचिनित्वा ठितो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति.

ननु अरहा नेव पजहति न उपादियति पजहित्वा ठितोति? आमन्ता. हञ्चि अरहा नेव पजहति न उपादियति पजहित्वा ठितो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति.

ननु अरहा नेव विसिनेति न उस्सिनेति विसिनित्वा ठितोति? आमन्ता. हञ्चि अरहा नेव विसिनेति न उस्सिनेति विसिनित्वा ठितो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति.

ननु अरहा नेव विधूपेति न सन्धूपेति विधूपेत्वा ठितोति? आमन्ता. हञ्चि अरहा नेव विधूपेति न सन्धूपेति विधूपेत्वा ठितो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘परिहायति अरहा अरहत्ता’’ति.

परिहानिकथा निट्ठिता.