११. एकादसमवग्गो
(११२) ७. इद्धिबलकथा
६२१. इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. इद्धिमयिको सो आयु, इद्धिमयिका सा गति, इद्धिमयिको सो अत्तभावप्पटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. अतीतं कप्पं तिट्ठेय्य, अनागतं कप्पं तिट्ठेय्याति? न हेवं वत्तब्बे…पे… इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. द्वे कप्पे तिट्ठेय्य, तयो कप्पे तिट्ठेय्य, चत्तारो कप्पे तिट्ठेय्याति? न हेवं वत्तब्बे…पे… इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. सति जीविते जीवितावसेसे तिट्ठेय्य, असति जीविते जीवितावसेसे तिट्ठेय्याति? सति जीविते जीवितावसेसे तिट्ठेय्याति. हञ्चि सति जीविते जीवितावसेसे तिट्ठेय्य, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्या’’ति. असति जीविते जीवितावसेसे तिट्ठेय्याति, मतो तिट्ठेय्य, कालङ्कतो तिट्ठेय्याति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
६२२. इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. उप्पन्नो फस्सो मा निरुज्झीति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… उप्पन्ना वेदना…पे… उप्पन्ना सञ्ञा …पे… उप्पन्ना चेतना…पे… उप्पन्नं चित्तं… उप्पन्ना सद्धा… उप्पन्नं वीरियं… उप्पन्ना सति… उप्पन्नो समाधि …पे… उप्पन्ना पञ्ञा मा निरुज्झीति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. रूपं निच्चं होतूति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… वेदना…पे… सञ्ञा… सङ्खारा… विञ्ञाणं निच्चं होतूति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. जातिधम्मा सत्ता मा जायिंसूति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… जराधम्मा सत्ता मा जीरिंसूति…पे… ब्याधिधम्मा सत्ता मा ब्याधियिंसूति…पे… मरणधम्मा सत्ता मा मीयिंसूति लब्भा इद्धिया पग्गहेतुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
६२३. न वत्तब्बं – ‘‘इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्या’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘यस्स कस्सचि, आनन्द, चत्तारो इद्धिपादा भाविता बहुलीकता यानीकता वत्थुकता अनुट्ठिता परिचिता सुसमारद्धा, सो आकङ्खमानो कप्पं वा तिट्ठेय्य कप्पावसेसं वा’’ति [दी. नि. २.१६६; सं. नि. ५.८२२; उदा. ५१]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति.
६२४. इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्याति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘चतुन्नं, भिक्खवे, धम्मानं नत्थि कोचि पाटिभोगो समणो वा ब्राह्मणो वा देवो वा मारो वा ब्रह्मा वा कोचि वा लोकस्मिं! कतमेसं चतुन्नं? जराधम्मो ‘‘मा जीरी’’ति नत्थि कोचि पाटिभोगो समणो वा ब्राह्मणो वा देवो वा मारो वा ब्रह्मा वा कोचि वा लोकस्मिं. ब्याधिधम्मो ‘‘मा ब्याधियी’’ति…पे… मरणधम्मो ‘‘मा मीयी’’ति…पे… यानि खो पन तानि पुब्बे कतानि पापकानि कम्मानि संकिलेसिकानि पोनोब्भविकानि [पोनोभविकानि (सी. पी.)] सदरानि [निस्सारानि (सी. पी. क.), दुक्खुद्रयानि (स्या.)] दुक्खविपाकानि आयतिं जातिजरामरणियानि तेसं विपाको ‘‘मा निब्बत्ती’’ति नत्थि कोचि पाटिभोगो समणो वा ब्राह्मणो वा देवो वा मारो वा ब्रह्मा वा कोचि वा लोकस्मिं. इमेसं खो, भिक्खवे, चतुन्नं धम्मानं नत्थि कोचि पाटिभोगो समणो वा ब्राह्मणो वा देवो वा मारो वा ब्रह्मा वा कोचि वा लोकस्मि’’न्ति [अ. नि. ४.१८२]. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘इद्धिबलेन समन्नागतो कप्पं तिट्ठेय्या’’ति.
इद्धिबलकथा निट्ठिता.