(९२) ९. न यथाचित्तस्स वाचातिकथा

५६४. न यथाचित्तस्स वाचाति? आमन्ता. अफस्सकस्स वाचा अवेदनकस्स वाचा असञ्ञकस्स वाचा अचेतनकस्स वाचा अचित्तकस्स वाचाति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु सफस्सकस्स वाचा सवेदनकस्स वाचा ससञ्ञकस्स वाचा सचेतनकस्स वाचा सचित्तकस्स वाचाति? आमन्ता. हञ्चि सफस्सकस्स वाचा…पे… सचित्तकस्स वाचा, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति.

न यथाचित्तस्स वाचाति? आमन्ता. अनावट्टेन्तस्स [अनावट्टन्तस्स (पी.), अनावज्जन्तस्स (सी. स्या. क.) कथा. ४८४ पस्सितब्बं] वाचा…पे… अनाभोगस्स वाचा…पे… अप्पणिदहन्तस्स वाचाति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु आवट्टेन्तस्स वाचा आभोगस्स वाचा…पे… पणिदहन्तस्स वाचाति? आमन्ता. हञ्चि आवट्टेन्तस्स वाचा आभोगस्स वाचा पणिदहन्तस्स वाचा, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति.

न यथाचित्तस्स वाचाति? आमन्ता. ननु वाचा चित्तसमुट्ठाना चित्तेन सहजाता चित्तेन सह एकुप्पादाति? आमन्ता. हञ्चि वाचा चित्तसमुट्ठाना चित्तेन सहजाता चित्तेन सह एकुप्पादा, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति.

न यथाचित्तस्स वाचाति? आमन्ता. न भणितुकामो भणति, न कथेतुकामो कथेति, न आलपितुकामो आलपति, न वोहरितुकामो वोहरतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु भणितुकामो भणति, कथेतुकामो कथेति, आलपितुकामो आलपति, वोहरितुकामो वोहरतीति? आमन्ता. हञ्चि भणितुकामो भणति, कथेतुकामो कथेति, आलपितुकामो आलपति, वोहरितुकामो वोहरति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति.

५६५. न वत्तब्बं – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति? आमन्ता. ननु अत्थि कोचि ‘‘अञ्ञं भणिस्सामी’’ति अञ्ञं भणति, ‘‘अञ्ञं कथेस्सामी’’ति अञ्ञं कथेति, ‘‘अञ्ञं आलपिस्सामी’’ति अञ्ञं आलपति, ‘‘अञ्ञं वोहरिस्सामी’’ति अञ्ञं वोहरतीति? आमन्ता. हञ्चि अत्थि कोचि ‘‘अञ्ञं भणिस्सामी’’ति अञ्ञं भणति,…पे… ‘‘अञ्ञं वोहरिस्सामी’’ति अञ्ञं वोहरति, तेन वत रे वत्तब्बे – ‘‘न यथाचित्तस्स वाचा’’ति.

न यथाचित्तस्स वाचातिकथा निट्ठिता.