(८४) १. आनिसंसदस्सावीकथा
५४७. आनिसंसदस्साविस्स संयोजनानं पहानन्ति? आमन्ता. ननु सङ्खारे अनिच्चतो मनसिकरोतो संयोजना पहीयन्तीति? आमन्ता. हञ्चि सङ्खारे अनिच्चतो मनसिकरोतो संयोजना पहीयन्ति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘आनिसंसदस्साविस्स संयोजनानं पहान’’न्ति.
ननु सङ्खारे दुक्खतो…पे… रोगतो… गण्डतो… सल्लतो… अघतो… आबाधतो… परतो… पलोकतो… ईतितो… उपद्दवतो… भयतो… उपसग्गतो… चलतो… पभङ्गुतो… अद्धुवतो… अताणतो… अलेणतो… असरणतो… असरणीभूततो… रित्ततो… तुच्छतो… सुञ्ञतो… अनत्ततो… आदीनवतो…पे… विपरिणामधम्मतो मनसिकरोतो संयोजना पहीयन्तीति? आमन्ता. हञ्चि सङ्खारे विपरिणामधम्मतो मनसिकरोतो संयोजना पहीयन्ति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘आनिसंसदस्साविस्स संयोजनानं पहान’’न्ति.
सङ्खारे च अनिच्चतो मनसि करोति निब्बाने च आनिसंसदस्सावी होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… सङ्खारे च अनिच्चतो मनसि करोति निब्बाने च आनिसंसदस्सावी होतीति? आमन्ता. द्विन्नं फस्सानं…पे… द्विन्नं चित्तानं समोधानं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… सङ्खारे च दुक्खतो…पे… विपरिणामधम्मतो मनसि करोति निब्बाने च आनिसंसदस्सावी होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… सङ्खारे च विपरिणामधम्मतो मनसि करोति निब्बाने च आनिसंसदस्सावी होतीति? आमन्ता. द्विन्नं फस्सानं…पे… द्विन्नं चित्तानं समोधानं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
५४८. न वत्तब्बं – ‘‘आनिसंसदस्साविस्स संयोजनानं पहान’’न्ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘इध, भिक्खवे, भिक्खु निब्बाने सुखानुपस्सी विहरति सुखसञ्ञी सुखपटिसंवेदी, सततं समितं अब्बोकिण्णं चेतसा अधिमुच्चमानो पञ्ञाय परियोगाहमानो’’ति [अ. नि. ७.१९]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि आनिसंसदस्साविस्स संयोजनानं पहानन्ति.
आनिसंसदस्सावीकथा निट्ठिता.