८. अट्ठमवग्गो
(७६) ४. कामकथा
५१३. पञ्चेवायतना कामाति? आमन्ता. ननु अत्थि तप्पटिसंयुत्तो छन्दोति? आमन्ता. हञ्चि अत्थि तप्पटिसंयुत्तो छन्दो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘पञ्चेवायतना कामा’’ति. ननु अत्थि तप्पटिसंयुत्तो रागो तप्पटिसंयुत्तो छन्दो तप्पटिसंयुत्तो छन्दरागो तप्पटिसंयुत्तो सङ्कप्पो तप्पटिसंयुत्तो रागो तप्पटिसंयुत्तो सङ्कप्परागो तप्पटिसंयुत्ता पीति तप्पटिसंयुत्तं सोमनस्सं तप्पटिसंयुत्तं पीतिसोमनस्सन्ति? आमन्ता. हञ्चि अत्थि तप्पटिसंयुत्तं पीतिसोमनस्सं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘पञ्चेवायतना कामा’’ति.
५१४. न वत्तब्बं – ‘‘पञ्चेवायतना कामा’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘पञ्चिमे, भिक्खवे, कामगुणा! कतमे पञ्च? चक्खुविञ्ञेय्या रूपा…पे… कायविञ्ञेय्या फोट्ठब्बा इट्ठा कन्ता मनापा पियरूपा कामूपसंहिता रजनीया – इमे खो, भिक्खवे, पञ्च कामगुणा’’ति. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि पञ्चेवायतना कामाति.
पञ्चेवायतना कामाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘पञ्चिमे, भिक्खवे, कामगुणा! कतमे पञ्च? चक्खुविञ्ञेय्या रूपा…पे… कायविञ्ञेय्या फोट्ठब्बा इट्ठा कन्ता मनापा पियरूपा कामूपसंहिता रजनीया – इमे खो, भिक्खवे, पञ्च कामगुणा. अपि च, भिक्खवे, नेते कामा कामगुणा नामेते अरियस्स विनये वुच्च’’न्ति –
‘‘सङ्कप्परागो पुरिसस्स कामो,
न ते कामा यानि चित्रानि लोके;
सङ्कप्परागो पुरिसस्स कामो,
तिट्ठन्ति चित्रानि तथेव लोके;
अथेत्थ धीरा विनयन्ति छन्द’’न्ति [अ. नि. ६.६३ निब्बेधिकसुत्ते].
अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘पञ्चेवायतना कामा’’ति.
कामकथा निट्ठिता.