५. पञ्चमवग्गो

(४५) ३. विपरीतकथा

४२४. पथवीकसिणं समापत्तिं [पथवीकसिणसमापत्तिं (सी. क.)] समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति? आमन्ता. अनिच्चे निच्चन्ति विपरियेसोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दुक्खे सुखन्ति…पे… अनत्तनि अत्ताति…पे… असुभे सुभन्ति विपरियेसोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति? आमन्ता. अकुसलन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… ननु कुसलन्ति? आमन्ता. हञ्चि कुसलं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाण’’न्ति.

अनिच्चे निच्चन्ति विपरियेसो, सो च अकुसलोति? आमन्ता. पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणं, तञ्च अकुसलन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दुक्खे सुखन्ति…पे… अनत्तनि अत्ताति…पे… असुभे सुभन्ति विपरियेसो, सो च अकुसलोति? आमन्ता. पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणं, तञ्च अकुसलन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

४२५. पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणं, तञ्च अकुसलन्ति? आमन्ता. अनिच्चे निच्चन्ति विपरियेसो, सो च कुसलोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणं, तञ्च अकुसलन्ति? आमन्ता. दुक्खे सुखन्ति…पे… अनत्तनि अत्ताति…पे… असुभे सुभन्ति विपरियेसो, सो च कुसलोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

४२६. पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति? आमन्ता. अरहा पथवीकसिणं समापत्तिं समापज्जेय्याति? आमन्ता. हञ्चि अरहा पथवीकसिणं समापत्तिं समापज्जेय्य, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाण’’न्ति.

पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणं, अरहा पथवीकसिणं समापत्तिं समापज्जेय्याति? आमन्ता. अत्थि अरहतो विपरियेसोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थि अरहतो विपरियेसोति? आमन्ता. अत्थि अरहतो सञ्ञाविपरियेसो चित्तविपरियेसो दिट्ठिविपरियेसोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नत्थि अरहतो सञ्ञाविपरियेसो चित्तविपरियेसो दिट्ठिविपरियेसोति? आमन्ता. हञ्चि नत्थि अरहतो सञ्ञाविपरियेसो चित्तविपरियेसो दिट्ठिविपरियेसो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो विपरियेसो’’ति.

४२७. न वत्तब्बं – पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति? आमन्ता. पथवीकसिणं समापत्तिं समापज्जन्तस्स सब्बेव पथवीति? न हेवं वत्तब्बे. तेन हि पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति.

पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाणन्ति? आमन्ता. ननु पथवी अत्थि, अत्थि च कोचि पथविं पथवितो समापज्जतीति? आमन्ता. हञ्चि पथवी अत्थि, अत्थि च कोचि पथविं पथवितो समापज्जति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाण’’न्ति.

पथवी अत्थि, पथविं पथवितो समापज्जन्तस्स विपरीतं होतीति? आमन्ता. निब्बानं अत्थि, निब्बानं निब्बानतो समापज्जन्तस्स विपरीतं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘पथवीकसिणं समापत्तिं समापन्नस्स विपरीते ञाण’’न्ति.

विपरीतकथा निट्ठिता.