(२९) ९. यथाकम्मूपगतञाणकथा

३७७. यथाकम्मूपगतं ञाणं [यथाकम्मूपगतञाणं (स्या. कं.)] दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. यथाकम्मूपगतञ्च मनसि करोति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

यथाकम्मूपगतञ्च मनसि करोति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सतीति? आमन्ता. द्विन्नं फस्सानं द्विन्नं चित्तानं समोधानं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. ‘‘इमे वत भोन्तो सत्ता’’ति च मनसि करोति, ‘‘कायदुच्चरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘वचीदुच्चरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘मनोदुच्चरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘अरियानं उपवादका’’ति च मनसि करोति, ‘‘मिच्छादिट्ठिका’’ति च मनसि करोति, ‘‘मिच्छादिट्ठिकम्मसमादाना’’ति च मनसि करोति, ‘‘ते कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना’’ति च मनसि करोति, ‘‘इमे वा पन भोन्तो सत्ता’’ति च मनसि करोति, ‘‘कायसुचरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘वचीसुचरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘मनोसुचरितेन समन्नागता’’ति च मनसि करोति, ‘‘अरियानं अनुपवादका’’ति च मनसि करोति, ‘‘सम्मादिट्ठिका’’ति च मनसि करोति, ‘‘सम्मादिट्ठिकम्मसम्मादाना’’ति च मनसि करोति, ‘‘ते कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपन्ना’’ति च मनसि करोति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

‘‘ते कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपन्ना’’ति च मनसि करोति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सतीति? आमन्ता. द्विन्नं फस्सानं द्विन्नं चित्तानं समोधानं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

३७८. यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. अत्थि कोचि अदिब्बचक्खुको दिब्बचक्खुं अप्पटिलद्धो अनधिगतो असच्छिकतो यथाकम्मूपगतं जानातीति? आमन्ता. हञ्चि अत्थि कोचि अदिब्बचक्खुको दिब्बचक्खुं अप्पटिलद्धो अनधिगतो असच्छिकतो यथाकम्मूपगतं जानाति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खु’’न्ति.

यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. आयस्मा सारिपुत्तो यथाकम्मूपगतं ञाणं जानातीति? आमन्ता. हञ्चि आयस्मा सारिपुत्तो यथाकम्मूपगतं ञाणं जानाति, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खु’’न्ति.

यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. आयस्मा सारिपुत्तो यथाकम्मूपगतं ञाणं जानातीति? आमन्ता. अत्थायस्मतो सारिपुत्तस्स दिब्बचक्खुन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थायस्मतो सारिपुत्तस्स दिब्बचक्खुन्ति? आमन्ता. ननु आयस्मा सारिपुत्तो एतदवोच –

‘‘नेव पुब्बेनिवासाय, नपि दिब्बस्स चक्खुनो;

चेतोपरियाय इद्धिया, सोतधातुविसुद्धिया;

चुतिया उपपत्तिया, पणिधि मे न विज्जती’’ति [थेरगा. ९९६ थेरगाथायं].

अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘यथाकम्मूपगतं ञाणं दिब्बचक्खु’’न्ति.

यथाकम्मूपगतञाणकथा निट्ठिता.