३. पिण्डपातिकङ्गकथावण्णना

२६. अतिरेकलाभन्ति ‘‘पिण्डियालोपभोजनं निस्साया’’ति (महाव. ७३, १२८) एवं वुत्तभिक्खाहारलाभतो अतिरेकलाभं, सङ्घभत्तादिन्ति अत्थो. सकलस्स सङ्घस्स दातब्बभत्तं सङ्घभत्तं. कतिपये भिक्खू उद्दिसित्वा दातब्बभत्तं उद्देसभत्तं. एकस्मिं पक्खे एकदिवसं दातब्बभत्तं पक्खिकं. उपोसथे उपोसथे दातब्बभत्तं उपोसथिकं. पटिपददिवसे दातब्बभत्तं पाटिपदिकं. विहारं उद्दिस्स दातब्बभत्तं विहारभत्तं. धुरगेहे एव ठपेत्वा दातब्बभत्तं धुरभत्तं. गामवासीआदीहि वारेन दातब्बभत्तं वारकभत्तं. ‘‘सङ्घभत्तं गण्हथातिआदिना’’ति आदि-सद्देन उद्देसभत्तादिं सङ्गण्हाति. सादितुं वट्टन्तीति भिक्खापरियायेन वुत्तत्ता. भेसज्जादिपटिसंयुत्ता निरामिससलाका. यावकालिकवज्जाति च वदन्ति. विहारे पक्कभत्तम्पीति उपासका इधेव भत्तं पचित्वा ‘‘सब्बेसं अय्यानं दस्सामा’’ति विहारेयेव भत्तं सम्पादेन्ति, तं पिण्डपातिकानम्पि वट्टति. आहरित्वाति पत्तं गहेत्वा गेहतो आनेत्वा. तं दिवसं निसीदित्वाति ‘‘मा, भन्ते, पिण्डाय चरित्थ, विहारेयेव भिक्खा आनीयती’’ति वदन्तानं सम्पटिच्छनेन तं दिवसं निसीदित्वा. सेरिविहारसुखन्ति अपरायत्तविहारितासुखं. अरियवंसोति अरियवंससुत्तपटिसंयुत्ता (दी. नि. ३.३०९; अ. नि. ४.२८) धम्मकथा. धम्मरसन्ति धम्मूपसञ्हितं पामोज्जादिरसं.

जङ्घबलं निस्साय पिण्डपरियेसनतो कोसज्जनिम्मद्दनता. ‘‘यथापि भमरो पुप्फ’’न्तिआदिना (ध. प. ४९; नेत्ति. १२३) वुत्तविधिना आहारपरियेसनतो परिसुद्धाजीवता. निच्चं अन्तरघरं पविसन्तस्सेव सुप्पटिच्छन्नगमनादयो सेखियधम्मा सम्पज्जन्तीति सेखियपटिपत्तिपूरणं. पटिग्गहणे मत्तञ्ञुताय, संसट्ठविहाराभावतो च अपरपोसिता. कुले कुले अप्पकअप्पकपिण्डगहणेन परानुग्गहकिरिया. अन्तिमाय जीविकाय अवट्ठानेन मानप्पहानं. वुत्तञ्हेतं ‘‘अन्तमिदं, भिक्खवे, जीविकानं, यदिदं पिण्डोल्य’’न्तिआदि (इतिवु. ९१; सं. नि. ३.८०). मिस्सकभत्तेन यापनतो रसतण्हानिवारणं. निमन्तनासम्पटिच्छनतो गणभोजनादिसिक्खापदेहि अनापत्तिता.

अप्पटिहतवुत्तिताय चतूसुपि दिसासु वत्तनट्ठेन चातुद्दिसो. आजीवस्स विसुज्झतीति आजीवो अस्स विसुज्झति. अत्तभरस्साति अप्पानवज्जसुलभरूपेहि पच्चयेहि अत्तनो भरणतो अत्तभरस्स. ततो एव एकविहारिताय सद्धिविहारिकादीनम्पि अञ्ञेसं अपोसनतो अनञ्ञपोसिनो. पदद्वयेनापि कायपरिहारिकेन चीवरेन कुच्छिपरिहारिकेन पिण्डपातेन विचरणतो सल्लहुकवुत्तितं, सुभरतं, परमअप्पिच्छतं, सन्तुट्ठिञ्च दस्सेति. देवापि पिहयन्ति तादिनोति तादिसस्स भुसं अतिविय सन्तकायवचीमनोकम्मताय उपसन्तस्स परमेन सतिनेपक्केन समन्नागमतो सब्बकालं सतिमतो पिण्डपातिकस्स भिक्खुस्स सक्कादयो देवापि पिहयन्ति पत्थेन्ति. तस्स सीलादिगुणेसु बहुमानं उप्पादेन्ता आदरं जनेन्ति, पगेव मनुस्सा. सचे सो लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितो न होति, तदभिकङ्खी न होतीति अत्थो.

इति पिण्डपातिकङ्गकथावण्णना.