तेलकटाहगाथा |ओ०.०००१|
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स
१. लंकिस्सरो जयतु वारणराजगामी
भोगिन्दभोग रुचिरायत पीण बाहु,
साधुपचारनिरतो गुणसन्निवासो
धम्मे ठितो वीगतकोधमदावलेपो;
२. यो सब्बलोकमहितो करुणाधिवासो
मोक्खाकरो रविकुलम्बर पुण्ण चन्दो,
ञेय्योदधिं सुविपुलं सकलं विबुद्धो
लोकुत्तमं नमथ तं सिरसा मुनिन्दं;
३. सोपानमालममलं तिदसालयस्स
संसार सागरसमुत्तरणाय सेतुं,
सब्बागतीभय विवज्जित खेम मग्गं
धम्मं नमस्सथ सदा मुनिना पणीतं;
४. |ओ०.०००२|
देय्यं तदप्पमपि यत्थ पसन्न चित्ता
दत्वा नरा फलमुळारतरं लभन्ते,
तं सब्बदा दसबलेनपि सुप्पसत्थं
सङ्घं नमस्सथ सदामितपुञ्ञखेत्तं;
५. तेजो बलेन महता रतनत्तयस्स
लोकत्तयं समधिगच्छति येन मोक्खं,
रक्खा न चत्थि च समा रतनत्तयस्स
तस्मा सदा भजथ तं रतनत्तयं भो;
६. लंकिस्सरो परहितेकरतो निरासो
रत्तिम्पि जागररतो करुणाधिवासो,
लोकं विबोधयति लोकहिताय कामं
धम्मं समाचरथ जागरियानुयुत्ता;
७. |ओ०.०००३|
सत्तोपकार निरता कुसले सहाया
भो दुल्लभा भुवि नरा विहतप्पमादा,
लंकाधिपं गुणधनं कुसले सहायं
आगम्म संचरथ धम्ममलं पमादं;
८. धम्मो तिलोक सरणो परमो रसानं
धम्मो महग्घरतनो रतनेसु लोके,
धम्मो भवे तिभवदुक्ख विनासहेतु
धम्मं समाचरथ जागरियानुयुत्ता;
९. निद्दं विनोदयथ भावयथप्पमेय्यं
दुक्खं अनिच्चम्पि चेह अनत्ततञ्च,
देहे रतिं जहथ ज जज्जरभाजनाभो
धम्मं समाचरथ जागरियानुयुत्ता;
१०. |ओ०.०००४|
ओकास मज्ज मम नत्थि सुवे करिस्सं
धम्मं इतीहलसता कुसलप्पयोगे,
ना’लं तियद्धसु तथा भुवनत्तये च
कामं न चत्थि मनुजो मरणा पमुत्तो;
११. खित्तो यथा नभसि केनचिदेव लेड्डु
भूमिं समापत्ति भारतया खणेन,
जातत्तमेव खलु कारणमेकमत्र
लोकं सदा ननु धुवं मरणाय गन्तुं;
१२. कामं नरस्स पततो गिरिमुद्धनातो
मज्झे न किञ्चि भयनिस्सरणाय हेतु,
कामं वजन्ति मरणं तिभवेसु सत्ता
भोगे रतिं पजहथापि च जीविते च;
१३. |ओ०.०००५|
कामं पतन्ति महिया खलु वस्सधारा
विज्जुल्लता विततमेघ मुखा पमुत्ता,
एवं नरा मरणभीम पपातमज्झे
कामं पतन्ति नहि कोचि भवेसु निच्चो;
१४. वेलातटे पटुतरोरु तरंगमाला
नासं वजन्ति सततं सलिलालयस्स,
नासं तथा समुपयन्ति नरामरानं
पाणानि दारुणतरे मरणोदधिम्हि;
१५. रुद्धोपि सो रथवरस्सगजाधिपेहि
योधेहि चापि सबलेहि च सायुधेहि,
लोकं विवंचिय सदा मरणूसभो सो
कामं निहन्ति भुवनत्तय सालि दण्डं;
१६. |ओ०.०००६|
भो मारुतेन महता विहतो पदीपो
खिप्पं विनास मुखमेति महप्पभोपि,
लोके तथा मरणचण्ड समीरणेन
खिप्पं विनस्सति नरायुमहा पदीपो;
१७. रामज्जुनप्पभूति भूपति पुंगवा च
सूरा पुरे रणमुखे विजितारि सङ्घा,
तेपीह चण्ड मरणोघ निमुग्गदेहा
नासं गता जगति के मरणा पमुत्ता?
१८. लक्खी च सागरपटा सधराधरा च
सम्पत्तियो च विविधा अपि रूपसोभा,
सब्बा च ता अपि च मित्तसुता च दारा
के चापि कं अनुगता मरणं वजन्तं?
१९. |ओ०.०००७|
ब्रह्मासुरासुरगणा च महानुभावा
गन्धब्बकिन्नरमहोरगरक्खसा च,
ते चा परे च मरणग्गिसिखाय सब्बे
अन्ते पतन्ति सलभा इव खीणपुञ्ञा;
२०. ये सारिपुत्तपमुखा मुनिसावका च
सुद्धा सदासवनुदा परमिद्धिपत्ता,
ते चापि मच्चुवळभा मुख सन्निमुग्गा
दीपानिवानलहता खयतं उपेता;
२१. बुद्धापि बुद्धकमलामलचारुनेत्ता
बत्तिंसलक्खण विराजित रूपसोभा,
सब्बासचक्खयकरापि च लोकनाथा
सम्मद्दिता मरणमत्तमहागजेन;
२२. |ओ०.०००८|
रोगातुरेसु करुणा न जरातुरेसु
खिड्डापरेसु सुकुमारकुमारकेसु,
लोकं सदा हनति मच्चु महागजिन्दो
दवानलो वनमिवावरतं असेसं;
२३. आपुण्णता न सलिले न जलासयस्स
कट्ठस्स चापि बहुता न हुतासनस्स,
भुत्वान सो तिभूवनम्पि तथा असेसं
भो निद्दयो न खलु पीतिमुपेति मच्चु;
२४. भो मोह मोहिततया विवसो अधञ्ञो
लोको पतत्यपिपि मच्चुमुखे सुभीमे,
भोगे रतिं समुपयाति निहीनपञ्ञो
दोला तरङ्गचपले सुपिनोपमेय्ये;
२५. |ओ०.०००९|
एकोपि मच्चुरभिहन्तुमलं तिलोकं
किं निद्दया अपि जरामरणानुयायी,
को वा करेय्य विभसुवेसु च जीवितासं
जातो नरो सुपिन संगम सन्निभेसु;
२६. निच्चातुरं जगदिदं सभयं ससोकं
दिस्वा च कोधमदमोहजराभिभूतं,
उब्बेगमत्तमपि यस्स न विज्जती चे
सो दारुणोन मरणं वत तं धिरत्थु!
भो भो न पस्सथ जरासिधरञ्हि मच्चु
माहञ्ञमानमखिलं सततं तिलोकं,
किं निद्दया नयथ वीतभया तियामं
धम्मं सदा’सवनुदं चरथ’प्पमत्ता;
२८. |ओ०.००१०|
भावेथ भो मरणमारविवज्जनाय
लोके सदा मरण सञ्ञमिमं यतत्ता,
एवञ्हि भावनरतस्स नरस्स तस्स
तण्हा पहीयति सरीरगता असेसा;
२९. रूपं जरा पियतरं मलिनीकरोति
सब्बं बलं हरति अत्तनि घोररोगो,
नानूपभोग परिरक्खित मत्तभावं
भो मच्चु संहरति किं फलमत्तभावे?
३०. कम्मानिलापहतरोगतरंगभंगे
संसार सागर मुखे वितते विपन्ना,
मा मापमादमकरित्थ करोथ मोक्खं
दुक्खोदयो ननु पमादमयं नरानं;
३१. |ओ०.००११|
भोगा च मित्तसुतपोरिस बन्धवा च
नारी च जीवितसमा अपि खेत्तवत्थु,
सब्बानि तानि परलोकमितो वजन्तं
नानुब्बजन्ति कुसलाकुसलंव लोके;
३२. भो विज्जुचंचलतरे भवसागरम्हि
खित्ता पुरा कतमहापवनेन तेन,
कामं विभिज्जति खणेन सरीरनावा
हत्थे करोथ परमं गुणहत्थसारं;
३३. निच्चं विभिज्जतिह आमक भाजनंव
संरक्खितोपि बहुधा इह अत्तभावो,
धम्मं समाचरथ सग्गपतिप्पतिट्ठं
धम्मो सुचिण्णमिहमेव फलं ददाति;
३४. |ओ०.००१२|
रन्त्वा सदा पियतरे दिवि देवरज्जे
नम्हा चवन्ति विबुधा अपि खीणपुञ्ञा,
सब्बं सुखं दिवि भुवीह वियोगनिट्ठं
को पञ्ञवा भवसुखेसु रतिं करेय्य?
३५. बुद्धो ससावकगणो जगदेकनाथो