४०. कुण्डलिया वत्थुम्हि अयमानुपुब्बीकथा

लङ्कादीपे रोहणजपदे महागामो नाम अहोसि, तत्थ तिस्सविहारं नाम अनेकसतभिक्खूहि समाकिण्णं अनेकपरिवेणपतिमण्डितं विहारं अहोसि. तत्थेको तिस्सो नाम सामणेरो पटिवसति. सो एकस्मिंसमये जनपदचारिकं चरन्तो पासाणवापिगामे भिक्खं चरित्वा यापनमत्तं भत्तं सप्पिना सद्धिं लभित्वा निक्खम्म गामद्वारं पत्वा महागामाभिमुखो गच्छन्तो मनुस्से उदकफासुकट्ठानं पुच्छि. तेहि भन्ते तुम्हाकं अभिमुखे अविदूरट्ठाने ककुबन्दकन्दरं नाम सन्दमानसीतलोदकं धवलवालुकातलं तत्थ तुम्हे गन्त्वा नहात्वा सीतलच्छायाय वालुकातले निसिन्नो भत्तकिच्चं कत्वा गच्छथाति वुत्ते सामणेरो साधूति वत्वा तत्थ गन्त्वा फासुकट्ठाने निसिन्नो भत्तं भुञ्जितुमारभि. तदा एकेन वनकम्मिकेन सद्धिंअरञ्ञं गता एका सुनखी तस्मिं कन्दरे एकस्मिं पब्भारट्ठाने दारके विजायित्वा छातज्झत्ता पवेधमानगत्ता दारकानं समीपेनिपन्ना सामणेरस्स पत्ते आहारगन्धं घायित्वा निपन्नट्ठानतो वुट्ठाय पवेधमाना तस्स समीपं आगम्म नङ्गुट्ठं चालेन्ती अट्ठासि, सामणेरो तं दिस्वा कम्पितमानसो अत्तनो भोजनत्थाय वट्टितं पथमालोपं तस्सा पुरतो ठपेसि, ततो सा सोमनस्सा तं भुञ्जि. तं दिस्वा तुट्ठो पुनप्पुनं आलोपं करोन्तो तस्सा भत्तं दत्वा पत्तं धोवित्वा थविकाय पक्खिपित्वा अगमासि. ततो सा सुनखी सामणेरगतेन पसादेन ततो चुता जम्बुदीपे देवपुत्तनगरे राजानं पटिच्च तस्स महेसिया कुच्छिम्हि पटिसन्धिं गण्हित्वा दसमासच्चयेन मातुकुच्छितो निक्खमि, अथस्सा सिखामङ्गलदिवसे सम्पत्ते मातापितरो पनस्सा कुण्डलावट्टकेसत्ता कुण्डलाति नाम मकंसु. सा अनुक्कमेन सोळसवस्सुद्देसिका अहोसि, तस्मिं किर समये तिस्सो सामणेरो महाबोधिं वन्दिस्सामीति नावं अभिरुय्ह जम्बुदीपं गन्त्वा अनुपुब्बेन देवपुत्तनगरं पत्वा सुनिवत्थो सुपारुतो युगमत्तदसो भिक्खाय चरन्तो महावीथिं सम्पापुणि. राजधीता सीहपञ्जरं उग्घाटेत्वा अन्तरवीथिं ओलोकेन्ती भिक्खन्तं सामणेरं दिस्वा पुब्बसिनेहं पटिलभि, तस्मिंखणे तस्सा जातिस्सरञाणं अहोसि. सा किर पुब्बे भिक्खुणी हुत्वा पण्णसूचिया सद्धिं पोत्थकञ्च पदीपियतेलञ्च दत्वा जातिस्सरा भवेय्यंति पत्थनं ठपेसि, ततो साजातिं अनुस्सरन्ती सामणेरेन अत्तनो कतूपकारं दित्वा सोमनस्सा नं पक्कोसापेत्वा राजगेहे आसनं पञ्ञापेत्वा तत्थ निसिन्नं नानग्गरस भोजनेन परिविसित्वा ओनीतपत्तपाणिं सामणेरं उपसङ्कमित्वा वन्दित्वा एकमन्तं निसिन्ना तेन सद्धिं सल्लपन्ती एवमाह.

१. न सञ्जानासि मं धीर, पुब्बेहं तव दासिका;

तेनाहं सुखिता आसिं, तस्मा त्वमसि इस्सरोति.

तं सुत्वा सामणेरो आह.

२. नत्थि मे तादिसी दासी, न सञ्जानामि तं अहं;

कासि त्वं कस्स वा धीता, तं मे अक्खाहि पुच्छिताति.

ततो सा तं सारापेन्ती आह.

३. सारापेमि तुवं अज्ज, यथा जानासिमं इसे;

बुज्झस्सु बोधितो दानि, मया जातिंसरन्तिया.

४. पासाणवापिगामम्हि, तम्बपण्णिम्हि रोहणे;

भिक्खित्वान तुवं भन्ते, यदा ककुबन्दकन्दरे.

५. निसीदित्वान त्वं भत्तं, भुत्तकालं सरिस्ससि;

तदाहं सुनखी आसिं, विजाता लद्धगोचरा.

६. दारके खादितुं मय्ह, मासन्ना खुदपीळिता;

पवेधमानसब्बङ्गा, अट्ठासिं तव सन्तिके.

७. दिस्वा तं मं तदा भन्ते, वेधमानं बुभुक्खितं;

छिन्नभत्तो तुवं हुत्वा, ममं भत्तेन तोसयी.

८. तदाहं मुदुचित्तेन, चित्तं तयि पसादयिं;

तेनाहं पुञ्ञकम्मेन, दुतिये अत्तसम्भवे.

९. इध राजकुले जाता, सब्बकामसमिद्धिनी;

चित्तप्पसादमत्तेन, लोकनाथस्स सासने.

१०. तदहुपब्बजितस्सापि, ईदिसा होन्ति सम्पदा;

कीदिसं होति सम्बुद्धे, पसादेन फलं अहो.

११. अञ्ञानि पन किच्चानि, पहायात्तहिते रतो;

अतन्दितो दिवारत्तिं, सरातु रतनत्तयंति.

एवं सामणेरेन कतूपकारं सारापेत्वा भन्ते तव दासिया अनुग्गहं पटिच्च इधेव वसथाति निमन्तित्वा तेन सम्पटिच्छिते महन्तं विहारं कारापेत्वा सामणेरं आदिं कत्वा अनेकभिक्खुसते निमन्तेत्वा विहारे वसापेत्वा सुलभं कत्वा चतुपच्चयेहि उपट्ठासि. सामणेरोपि सुनखिया दिन्नदानं अनुस्सरित्वा तुट्ठो बुद्धानुस्सतिं मनसिकरोन्तो न चिरेनव अरहत्तं पत्वा तस्मिंयेव विहारे वसन्तो आयुपरियोसाने तत्थेव परिनिब्बायीति.

१२. तियद्धेसु तिलोकस्मिं, नत्थि वत्थुत्तयं विना;

सत्तान मञ्ञ मिच्छत्थ, दायकं सुरपादपं.

कुण्डलिया वत्थुं दसमं.

महासेनवग्गो चतुत्थो.

एत्तावता जम्बुदीपुप्पत्तिकथा समत्ता.