७. वेस्सामित्ताय वत्थुम्हि अयमानुपुब्बीकथा

जम्बुदीपे किर कोसम्बिनगरे कोसम्बिरञ्ञो वेस्सामित्तानाम अग्गमहेसी अहोसि. तदा भगवा कोसम्बियं पटिवसति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं चारिकं चरमानो. तस्मिं समये सा रञ्ञा सद्धिं विहारं गन्त्वा अनोपमाय बुद्धलीळाय मधुरेन सरेन देसेन्तस्स भगवतो धम्मं सुत्वा पसन्ना सरणेसु पतिट्ठाय बुद्धमामिका हुत्वा विहरति. अथा परभागे तस्स रञ्ञो रज्जत्थाय पच्चन्तराजा युद्धसज्जो रज्जं वा देतु, युद्धंवाति पण्णं पहिणि. तं सुत्वा राजा महतिया सेनाय परिवुतो युद्धभूमिं गच्छन्तो महेसिया सद्धिं गन्त्वा खन्धावारं निवासेत्वा तस्सा एवमाह. भद्दे सङ्गामसीसे जयपराजयो नाम न सक्का विञ्ञातुं. सचे मे पराजयो अभविस्स, पुरेतरमेव रत्तपताकं उस्सापेस्सामि, तेन अभिञ्ञाणेन त्वं कोसम्बिमेव गच्छाहीति अनुसासित्वा सङ्गाम मण्डलं गन्त्वा महारणं करोन्तो अत्तनो पराजयभावं ञत्वा मातुगामं सरित्वा रत्तद्धजं उस्सापेत्वा युज्झन्तो रणे पति. अथ सा रत्तपताकं दिस्वा पराजितो नून मे सामिकोति भयेन पलायितुमारभि. अथ तं चोररञ्ञो मनुस्सा दिस्वा नूनायं रञ्ञो अग्गमहेसीति ञत्वा अत्तनो राजानं दस्सेसुं, राजा तं दिस्वा पटिबद्धचित्तो ममेतं अभिसेकं करोथाति अमच्चे आणापेसि. अमच्चा तं अभिसेकत्थाय याचिंसु, सा न मे भणे अभिसेकेनत्थोति न इच्छि. अमच्चा तमत्थं रञ्ञो आरोचेसुं. राजा नं पक्कोसापेत्वा कस्मा न इच्छसीति पुच्छि. सा एवमाह.

१. सुणोहि साधुकं देव, भासमानाय मे वचो;

भत्ता मय्हं मतो अज्ज, सब्बसम्पत्तिदायको.

२. कत्वान सोभिसेकं मं, अत्तनो हदयं विय;

पालेति तं सरन्तस्सा, सोकग्गि दहते मनं.

३. महाराज सचञ्ञस्स, अस्स मग्गमहेसिका;

तम्हा दुक्खा न मुच्चामि, तेनाहं तं न पत्थये.

४. सोकग्गिना पदित्ताहं, सोके सोकं कथं खिपे;

जलन्तग्गिम्ही को नाम, पलालं पक्खिपे बुधो.

५. पियविप्पयोगदुक्खं, तं चिन्तयन्ती पुनप्पुनं;

तम्हा दुक्खा न मुच्चामि, तस्माहं तं न पत्थयेति.

तं सुत्वा राजा कोधेनाभिभूतो सचे नाभिसिञ्चिस्ससि, अग्गिम्हि तं पक्खिपिस्सामीति वत्वा महन्तं दारुचितकं कारापेत्वा अग्गिं दत्वा एकपज्जोते जाते एत्त पविसाति आह. अथ सा याचन्ती राजानं आह.

६. पापो निप्पापिनं राज, पातनं खलु पावके;

होति पापफलं तस्स, पच्चत्तेच परत्थच.

७. पुरातनेहि भूपाल, समणब्रह्मणेसुच;

मातापितुसु बालेसु, रोगेना तुरइत्थिसु;

नप्पसत्थो वधो देव, तस्माहं न वधारहाति.

तं सुत्वापि राजा असद्दहन्तो मनुस्से आणापेसि. एताय हत्थपादे गहेत्वा अग्गिम्हि पक्खिपथाति ते तथा करिंसु, अथ सा अग्गिम्हि पक्खिपमाना नत्थेत्थ मे कोचि पटिसरणोति सरणमेव सरणं करोमीति चिन्तेत्वा ‘‘बुद्धं सरणं गच्छामि, धम्मं सरणं गच्छामि, सङ्घं सरणं गच्छामीति’’ वदन्ती मनसाच अनुस्सरन्ती अग्गिम्हि पति, तथाविधोपि अग्गि तस्सा सरीरे लोमकूपमत्तम्पि उण्हाकारं कातुं नासक्खि. पदुमगब्भं पविट्ठा विय सीतिभूतसरीरा अहोसि. राजा तं अच्छरियं दिस्वा संविग्गो लोमहट्ठजातो वेगेन तं उपसङ्कमित्वा उभोहि हत्थेहि पग्गय्ह उरे निपज्जापेत्वा राजासने निसीदापेत्वा अञ्जलिं गग्गय्ह ठितो कस्मा ते तं अग्गि सरीरं मा परिदहीति पुच्छि. सा तं कारणं कथेन्ती एव माह.

८. माता पिताच ञातीच, परिवाराच सोहदा;

मन्तो सधादयोचापि, महेसक्खाच देवता.

९. एतेच ञ्ञेच भूपाल, सत्तानं भय मागते;

रक्खितुं नेव सक्कोन्ति, हित्वान सरणत्तयं.

१०. अगाहं बुद्धं सरणं, बुद्धो मे सरणं इति;

तेन तेजेन मं राज, जलन्तो अग्गि नो दहि.

११. अगाहं धम्मं सरणं, धम्मो मे सरणं इति;

तेन तेजेन मं राज, जलन्तो अग्गि नो दहि.

१२. अगाहं सङ्घं सरणं, सङ्घो मे सरणं इति;

तेन तेजेन मं राज, जलन्तो अग्गि नो दहि.

१३. एवं महानुभावन्तं, पच्चक्खं एहिपस्सिकं;

नानो पद्दव विद्धंसिं, नानासम्पत्तिदायकं.

१४. सरणत्तयञ्हि यो सत्तो, न समादाय गण्हति;

इधवा परत्थवा लोके, सो सुखं नानुभोस्सति.

१५. सरणत्तयञ्हि यो सत्तो, सुसमादाय गण्हति;

इधवापरत्थवा लोके, सो सुखा न विहायति.

१६. तस्मा तुवम्पि भूपाल, गण्हाहि सरणत्तयं;

तं ते भवति सब्बत्थ, ताणं लेणं परायणन्ति.

तं सुत्वा राजा अतिविय पसन्नमानसो तं खमापेत्वा महन्तं सक्कारसम्मानं कत्वा अज्जप्पट्ठाय त्वं मम माताति तं मातुट्ठाने ठपेत्वा सरण मगमासि. तस्मिं सन्निपतित्वा ठितमहाजना तं पाटिहारियं दिस्वा सरणेसुच सीलेसुच पतिट्ठाय दानादीनि पुञ्ञकम्मानि कत्वा यथाकम्मं गताति.

१७. इति सरणवरं सा केवलं उग्गहेत्वा,

जलितदहनमज्झे सीतिभावं अलत्थ;

परमसरणसीलं पालयन्ता कथं वो,

न लभथ भवभोगं निब्बुतिञ्चापि अन्तेति.

वेस्सामित्ताप वत्थुं सत्तमं.