६. सरणत्थेरस्स वत्थुम्हि अयमानुपुब्बीकथा
सावत्थियं किर सुमनो नामे को गहपति अहोसि. तस्स भरिया सुजम्पतिका नाम. ते अगारं अज्झावसन्ता अपरभागे पुत्तंच धीतरंच लभिंसु. अथ तेसं दहरकालेयेव मातापितरो कालं करोन्ता जेट्ठकंपक्कोसित्वा मयं पुत्त तुवं पतिरूपे ठाने निवेसितुं नासक्खिम्ह, यं नो घरे विभवं, सब्बं तं गण्ह. इमायच ते कणिट्ठिकाय वुद्धिंत्वमेव जानाहीति वत्वा जेट्ठकस्स हत्थे कणिट्ठिकाय हत्थं ठपेत्वा कालमकंसु. अथ सो मातापितुन्नं अच्चयेन आळाहनकिच्चं कत्वा वसन्तो कालन्तरेन कणिट्ठिकं पतिरूपेन कुलेन सम्बन्धित्वा सयम्पि दारपरिग्गहमकासि. अथापरभागे तस्स कणिट्ठिका गब्भिनी हुत्वा एकदिवसं सामिकं आह, सामि मम भातरं दट्ठुकामाम्हीति. सोपि साधु भद्देति अनुरूपेन पण्णाकारेन ताय सद्धिं निक्खमि. तदा पन भगवा सुनिवत्थो सुपारुतो भिक्खुसङ्घपरिवुसो पिण्डाय नगरं पाविसि छब्बण्णघनबुद्धरंसियो विस्सज्जेन्तो, त तो ते भगवन्तं दिस्वा पसन्नचित्ता पञ्चपतिट्ठितेन वन्दित्वा अट्ठंसु, अथ सत्ता तेसं जयम्पतिकानं उपनिस्सयसम्पत्तिंदिस्वा ते सरणेसुच सीलेसुच पतिट्ठापेत्वा एवमाह, कदाचि वो दुक्खे उप्पन्ने तथागतो अनुस्सरितब्बोति. तथाहि.
१. यंकिञ्चि भयमुप्पन्नं, राजचोरादिसम्भवं;
तदा सरेय्य सम्बुद्धं, निच्छन्तोत दुपद्दवं.
२. यं वे उपद्दवं होति, यक्खपेता दिसम्भवं;
तदा सरेय्य सम्बुद्धं, निच्छन्तो तदुपद्दवं.
३. सीहब्यग्घतरच्छादि, पुण्डरीकादिसम्भवं;
तदा सरेय्य सम्बुद्धं, निच्छन्तो तदुपद्दवं.
४. यमातपग्गि वातादि, उदकासनिसम्भवं;
तदा सरेय्य सम्बुद्धं, निच्छन्तो तदुपद्दवं.
५. पज्जरादीहि रोगेहि, विसमो तुहिसम्भवं;
तदा सरेय्य सम्बुद्धं, निच्छन्तो तदुपद्दवं.
६. मच्चुना चे यदा युद्धं, करे तेनापि जन्तुना;
सरितब्बो तदा बुद्धो, पत्थेन्तेनत्तनो जयन्ति.
ततो ते भगवतो वचनं पटिनन्दित्वा वन्दित्वा अगमंसु. अथ जेट्ठको आगते ते दिस्वा यथानुरूपं सक्कार मकासि. तस्सा सामिको कतिपाहं तत्थ वसित्वा भरियं जेट्ठकस्स पटिपादेत्वा मम गामे किच्चं अत्थीति वत्वा पक्कामि. अथस्सा भाता भरियं पक्कोसित्वा आह भद्दे इमिस्सा सब्बं कत्तब्बं करोहीति. सा ततो पट्ठाय तस्सा उदकन्न पाना दिना वेय्यावच्चं कुरुमाना एतिस्सा हत्थपादगीवूपगेसु आभरणेसु लोभं उप्पादेत्वा तं वूपसमेतुं असक्कोन्ती आहारू पच्छेदं कत्वा गिलानाविय मञ्चकं उपगूहित्वा निपति. अथ सो गेहं गन्त्वा तं तथा सयितं दिस्वा मञ्चके निसिन्नो किं भद्दे अफासुकन्ति पुच्छि, सा तुण्ही हुत्वा कतिपयवारे पुच्छिता न सक्का कथेतुन्ति आह. पुन सामिकेन गाळ्हं निबन्धिते सा चिन्तेसि, उजुकं मया तस्सा पिळन्धनं पत्थेमीति वुत्ते न प्पतिरुपं, तस्सा पञ्चमधुर मंसं पत्थेमीति वुत्ते तं मारेस्सति, तदा पिळन्धनानि मय्हमेवाति, ततो सामि तव कणिट्ठिकाय पञ्चमधुरमंसं पत्थेमि, अलभमानाय मे जीवितं नत्थीति आह, तं सुत्वा सो अनेकपरियायेन मनुस्समारणं नाम भारियन्ति वत्वा निवारेन्तोपि निवारेतुं नासक्खि, अथ ताय पटिबद्धचित्तो काममुच्छितो मोहमूळ्हो हुत्वा साधु लभिस्ससीति तस्सा वचनं सम्पटिच्छि. तथाहि.
७. हायन्ति इधलोकत्था, हायन्ति पारलोकिका;
हायन्ति महता अत्था, ये इत्थीनं वसङ्गता.
८. एसा माता पिता एसो, भगिनी भातरो इमे;
गरुतब्बे न जानन्ति, ये इत्थीनं वसङ्गता.
९. कारणाकारणन्तेतं, कत्तब्बंवा न वा इदं;
कामन्धत्ता न जानन्ति, ये इत्थीनं वसङ्गता.
१०. पाणं वा अतिपातेन्ति, होन्ति वा पारदारिका;
भासन्ति अलिकं वाचं, ये इत्थीनं वसङ्गता.
११. सन्धिच्छेदादिकं थेय्यं, मज्जपानंच पेसुनं;
करोन्ति साहसं सब्बं, ये इत्थीनं वसङ्गता.
१२. अहो अच्छरियं लोके, सरन्तानं भया वहं;
भरियाय वसं गन्त्वा, सोदरिंहन्तुमिच्छतीति.
अथ सो साहसिको पुरिसो भगिनि एव माह, एहि अम्म अम्हाकं मातापितुन्नं इणं साधेस्साम, अप्पेवनाम नो दिस्वा इणायिका इणं दस्सन्तीति, तं सुत्वा ताय सम्पटिच्छिते सुखयानके निसीदापेत्वा इणायिकानं गामं गच्छन्तो विय महाअटविंपत्वा यानं मग्गा ओक्कम्म ठपेत्वा विरवन्तिमेव नं हत्थे गहेत्वा छिन्दिस्सामीति चिन्तेत्वा केसे गहेत्वा भूमियं पातेसि, तस्मिं खणे तस्सा कम्मजवाता चलिंसु. सा भातुलज्जाय सामि कम्मजवाता मे चलिंसु, या वा हं विजायामि, ताव उपधारेहीति वदन्तीपि अपनेतुं असक्कोन्ती पुत्तं विजायि, अथ सो तं समीपे वटरुक्खमूले मारेस्सामीति चिकुरे गहेत्वा आकड्ढि, तस्मिं काले सा सामि तव भागिनेय्यस्स मुखं ओलोकेत्वा तस्स सिनेहेनापि मं न मारेहीति वदन्ती याचि, अथ सो कक्खळो तस्सा तं कारुणिकवचनं असुणन्तो विय मारेतुं उस्सहतेव, ततो सा कुमारिका अत्तनो असरणा चिन्तेसि, मम सद्देना गन्त्वा यो कोचि मम भातु अनयं करेय्य, तं न प्पतिरूपन्ति भातुसिनेहेन निस्सद्दा अत्तना गतितसरणं आवज्जमाना निपज्जि, अथस्सा भा त रि मेत्तानुभावेनच अनुस्सरितसरणानुभावेनच तस्मिं निग्रोधे अधिवत्था देवता एवरूपो मातुगामो एत्थ मारिता अभविस्सा, अद्धाहं देवसमागमं पविसितुं न लभिस्सामीति चिन्तेत्वा एतिस्सा सा मि को विय तं त ज्जे त्वा पलापेत्वा त्वं मा भायीति समस्सासेत्वा या न के स पु त्तं कुमारिं निसीदापेत्वा तं दिवसमेव सावत्थिमागम्म अन्तोनगरे सा ला य नं निपज्जापेत्वा अन्तरधायि. तथाहि.
१३. सब्बसम्पत्तिदातारं, सब्बलोकेकनायकं;
मनसापि यो विभावेति, तं वे पालेन्ति देवता.
१४. मुहुत्तम्पिच यो मेत्तं, भावेति यदि साधुकं;
तं वे पालेन्ति देवापि, तोसयन्ति उपायनाति.
ततो तस्सा पन सामिको नगरा निक्खम्म गच्छन्तो अत्तनो भरियं दिस्वा त्वं कदा आगता, केनानीतासीति पुच्छि. सा देवताय आनीतभावं अजानन्ती किं त्वं भणसि, ननु तया आनीताम्हीति, सोपि किंभोति भणसि, तव भातुगामे दिट्ठकालतो प्पतुति अज्ज चत्तारो मासा जाता, एत्तकं कालं त्वं न दिट्ठपुब्बा, कथं त्वं मया सद्धिंआगताति पुच्छि. सा तं सुत्वा तेनहि माञ्ञस्स इमं रहस्सं कथेहि सामीति वत्वा भा त रा अत्तनो कतं सब्बं वित्थारेन कथेसि. तं सुत्वा तस्स सामिको संविग्गो भयप्पत्तो हुत्वा तं अत्तनो गेहं पापेसि, ततो कतिपाहं ताय विस्समिते ते उभोपि सत्थारं निमन्तेत्वा महादानं दत्वा वन्दित्वा एकमन्ते निसीदिंसु, अथ सा भगवतो सरणसीलानुभावेन अत्तनो जीवितपटिलाभं पकासेत्वा अत्तनो पुत्तं भगवन्तं वन्दापेत्वा सरणोतिनाममकंसु, सत्था ते सं अज्झासयं ञत्वा तदनुरूपं धम्मं देसेसि, देसनावसाने उभोपि सोतापन्ना अहेसुं, अथस्सा पुत्तो सरणकुमारो वीसतिमे वस्से बुद्धसासने पब्बजित्वा विपस्सनं वड्ढेत्वा अरहत्तं पत्तो सरणत्थेरोनाम पञ्ञायीति.
१५. खणमपि मनसेवं देवदेवं सरन्ता,
परमतरपतिट्ठं पापुणन्तीति मन्त्वा;
भवगति गुणरासिं जानमाना जना भो;
भजथ सरणसीलं सब्बथा सब्बकालन्ति.
सरणत्थेरस्स वत्थुं छट्ठमं.