४. समथक्खन्धक

पुच्छा – असम्मुखीभूतानं आवुसो भिक्खूनं तज्जनीयं वा नियस्सं वा पब्बाजनीयं वा पटिसारणीयं वा उक्खेपनीयं वा कम्मं करोन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते छब्बग्गिये भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू असम्मुखीभूतानं भिक्खूनं कम्मं अकंसु तज्जनीयम्पि नियस्सम्पि पब्बाजनीयम्पि पटिसारणीयम्पि उक्खेपनीयम्पि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

पुच्छा – सतिवेपुल्लपत्तस्स आवुसो भिक्खुनो सतिविनयं दानं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते मेत्तियभूमजके भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं मेत्तियभूमजका भन्ते भिक्खू आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं अमूलिकाय सीलविपत्तिया अनुद्धंसेसुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

पुच्छा – कतिपनावुसो एत्थ धम्मिकानि सतिविनयदानानि.

विस्सज्जना – पञ्चिमानि भन्ते धम्मिकानि सतिविनयस्स दानानि, सुद्धो होति भिक्खु अनापत्तिको, अनुवदन्ति च नं, याचति च, तस्स सङ्घो सतिविनयं देति धम्मेन समग्गेन, इमानि खो भन्ते पञ्च धम्मिकानि सति विनयस्स दानानि.

पुच्छा – अमूळ्हस्स आवुसो भिक्खुनो अमूळ्हविनयं दातुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू गग्गं भिक्खुं उम्मत्तकेन चित्तविपरियासकतेन अज्झाचिण्णेन आपत्तिया चोदेसुं ‘‘सरता यस्मा एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति, सो एवं वदेति ‘‘अहं खो आवुसो उम्मत्तको अहोसि चित्तविपरियासकतो, तेन मे उम्मत्तकेन चित्तविपरियासकतेन बहुं अस्सामणकं अज्झाचिण्णं भासितपरिक्कन्तं, नाहं तं सरामि, मूळ्हेन मे एतं कत’’न्ति. एवम्पि नं वुच्चमाना चोदेन्तेव ‘‘सरता यस्मा एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

पुच्छा – कति आवुसो अधम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि, विभजित्वा कथेहि.

विस्सज्जना – तीणि भन्ते अधम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि, इध भन्ते भिक्खु आपत्तिं आपन्नो होति, तमेनं चोदेति सङ्घो वा सम्बहुला वा एकपुग्गलो वा ‘‘सरतायस्मा एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति, सो सरमानोव एवं वदेति ‘‘न खो अहं आवुसो सरामि एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति. अञ्ञो सरमानोव एवं वदेति ‘‘सरामि खो अहं आवुसो यथा सुपिनन्तेना’’ति. अञ्ञो अनुम्मत्तकोव उम्मत्तकालयं करोति ‘‘अहम्पि खो एवं करोमि, तुम्हेपि एवं करोथ, मय्हम्पि एतं कप्पति, तुम्हाकम्पेतं कप्पती’’ति. एसं सङ्घो अमूळ्हविनयं देति, अधम्मिकं भन्ते अमूळ्हविनयस्स दानं. इमानि खो भन्ते तीणि अधम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि.

पुच्छा – कति आवुसो धम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि, विभजित्वा कथेहि.

विस्सज्जना – तीणि भन्ते धम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि, इध भन्ते भिक्खु उम्मत्तको होति चित्तविपरियासकतो तेन उम्मत्तकेन चित्तविपरियासकतेन बहुं अस्सामणकं अज्झाचिण्णं होति भासितपरिक्कन्तं, तमेनं चोदेति सङ्घो वा सम्बहुला वा एकपुग्गलो वा ‘‘सरतायस्मा एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति, सो अस्सरमानोव एवं वदेति ‘‘न खो अहं आवुसो सरामि एवरूपिं आपत्तिं आपज्जिता’’ति. अञ्ञोपि अस्सरमानोव एवं वदेति ‘‘सरामि खो अहं आवुसो यथा सुपिनन्तेना’’ति. अञ्ञोपि उम्मत्तकोव उम्मत्तकालयं करोति ‘‘अहम्पि एवं करोमि, तुम्हेपि एवं करोथ, मय्हम्पि एतं कप्पति, तुम्हाकम्पेतं कप्पती’’ति. एसं भन्ते तिण्णं भिक्खूनं सङ्घो अमूळ्हविनयं देति, धम्मिकं भन्ते अमूळ्हविनयस्स दानं. इमानि खो भन्ते तीणि धम्मिकानि अमूळ्हविनयस्स दानानि.

पुच्छा – अप्पटिञ्ञाय आवुसो भिक्खूनं तज्जनीयादीनि कम्मानि करोन्तस्स दुक्कटं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते छब्बग्गिये भिक्खू आरब्भ पञ्ञत्तं, छब्बग्गिया भन्ते भिक्खू अप्पटिञ्ञाय भिक्खूनं कम्मानि अकंसु तज्जनीयादीनि, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

पुच्छा – कथं आवुसो अधम्मिकं होति पटिञ्ञातकरणं.

विस्सज्जना – अञ्ञथा भन्ते आपत्तिं आपज्जन्तस्स अञ्ञथा पटिजानन्तस्स यथा सो पटिजानाति, तथा सङ्घो कारेति, एवं खो भन्ते अधम्मिकं होति पटिञ्ञातकरणं.

पुच्छा – कथं आवुसो धम्मिकं होति पटिञ्ञातकरणं.

विस्सज्जना – यं भन्ते आपत्तिं आपज्जन्तस्स तमेव पटिजानन्तस्स तेनेव सङ्घो कारेति, एवं खो भन्ते धम्मिकं पटिञ्ञातकरणं.

पुच्छा – येभुय्यसिकाय आवुसो अधिकरणं वूपसमेतुं भगवता कत्थ अनुञ्ञातं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ अनुञ्ञातं, सम्बहुला भन्ते भिक्खू भण्डनजाता कलहजाता विवादापन्ना अञ्ञमञ्ञं मुखसत्तीहि वितुदन्ता विहरिंसु, न सक्कोन्ति तं अधिकरणं वूपसमेतुं, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं अनुञ्ञातं.

पुच्छा – कथं आवुसो अधिकरणं येभुय्यसिकाय वूपसमेतब्बं.

विस्सज्जना – पञ्चहि भन्ते अङ्गेहि समन्नागतो भिक्खु सलाकग्गाहापको सम्मन्नितब्बो, तेन भन्ते सलाकग्गाहापकेन सलाका गाहातब्बा यथा बहुतरा भिक्खू धम्मवादिनो वदन्ति तथा तं अधिकरणं वूपसमेतब्बं, एवं खो भन्ते येभुय्यसिकाय अधिकरणं वूपसमेतब्बं.

पुच्छा – कति आवुसो अधम्मिका सलाकग्गाहा.

विस्सज्जना – दस भन्ते अधम्मिका सलाकग्गाहा, ओरमत्तकञ्च अधिकरणं होति, न च गतिगतं होति, न च सरितसारितं होति, जानाति ‘अधम्मवादी बहुतरा’ति, अप्पेव नाम अधम्मवादी बहुतरा अस्सूति, जानाति ‘सङ्घो भिज्जिस्सती’ति, अप्पेव नाम सङ्घो भिज्जेय्याति, अधम्मेन गण्हन्ति, वग्गा गण्हन्ति, न च यथादिट्ठिया गण्हन्ति, इमे खो भन्ते दस अधम्मिका कलाकग्गाहा.

पुच्छा – कति आवुसो धम्मिका सलाकग्गाहा.

विस्सज्जना – दस भन्ते धम्मिका सलाकग्गाहा वुत्तविपरियायेन.

पुच्छा – पापुस्सन्नस्स आवुसो भिक्खुस्स तस्स पापियसिका कम्मं कातुं भगवता कत्थ पञ्ञत्तं, कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते उपवाळं भिक्खुं आरब्भ पञ्ञत्तं, उपवाळो भन्ते भिक्खु सङ्घमज्झे आपत्तिया अनुयुञ्जियमानो अवजानित्वा पटिजानाति, पटिजानित्वा अवजानाति, अञ्ञेनञ्ञं पटिचरति, सम्पजानमुसा भासति, तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं पञ्ञत्तं.

पुच्छा – कति आवुसो धम्मिकानि तस्सपापियसिका कम्मस्स करणानि.

विस्सज्जना – पञ्चिमानि भन्ते धम्मिकानि तस्सपापियसिका कम्मस्स करणानि. असुचि च होति, अलज्जी च, सानुवादो च, तस्स सङ्घो तस्सपापियसिका कम्मं करोति धम्मेन समग्गेन, इमानि खो भन्ते पञ्च धम्मिकानि तस्स पापियसिका कम्मस्स करणानि.

पुच्छा – तस्स पापियसिकाकम्मकतेन आवुसो भिक्खुना कतिसु वत्तेसु सम्मा वत्तितब्बं.

विस्सज्जना – तस्स पापियसिकाकम्मकतेन भन्ते भिक्खुना अट्ठारससु वत्तेसु सम्मा वत्तितब्बं. न उपसम्पादेतब्बं, न निस्सयो दातब्बो, न सामणेरो उपट्ठापेतब्बो, एवमादीसु भन्ते अट्ठारससु वत्तेसु सम्मा वत्तितब्बं.

पुच्छा – कति आवुसो अधिकरणानि समथेहि वूपसमेतब्बानि.

विस्सज्जना – चत्तारिमानि भन्ते अधिकरणानि समथेहि वूपसमेतब्बानि, विवादाधिकरणं अनुवादाधिकरणं आपत्ताधिकरणं किच्चाधिकरणं, इमानि भन्ते चत्तारि अधिकरणानि समथेहि वूपसमेतब्बानि.

पुच्छा – किं आवुसो विवादाधिकरणस्स मूलं.

विस्सज्जना – छ भन्ते विवादमूलानि विवादाधिकरणस्स मूलं, तीणिपि अकुसलमूलानि विवादाधिकरणस्स मूलं, तीणिपि कुसलमूलानि विवादाधिकरणस्स मूलं, इदं भन्ते विवादाधिकरणस्स मूलं.

पुच्छा – किं पनावुसो अनुवादाधिकरणस्स मूलं.

विस्सज्जना – छ भन्ते अनुवादमूलानि अनुवादाधिकरणस्स मूलं, तीणिपि अकुसलमूलानि अनुवादाधिकरणस्स मूलं, तीणिपि कुसलमूलानि अनुवादाधिकरणस्स मूलं, कायोपि अनुवादाधिकरणस्स मूलं, वाचापि अनुवादाधिकरणस्स मूलं, इदं खो भन्ते अनुवादाधिकरणस्स मूलं.

पुच्छा – किं पनावुसो आपत्ताधिकरणस्स मूलं.

विस्सज्जना – छ भन्ते आपत्तिसमुट्ठाना आपत्ताधिकरणस्स मूलं, अत्ति भन्ते आपत्ति कायतो समुट्ठाति न वाचतो न चित्ततो, अत्थि भन्ते आपत्ति वाचतो समुट्ठाति न कायतो न चित्ततो, अत्थि भन्ते आपत्ति कायतो च वाचतो च समुट्ठाति न चित्ततो, अत्थि भन्ते आपत्ति कायतो च चित्ततो च समुट्ठाति न वाचतो, अत्थि भन्ते आपत्ति वाचतो च चित्ततो च समुट्ठाति न कायतो, अत्थि भन्ते आपत्ति कायतो च वाचतो च चित्ततो च समुट्ठाति, इमानि भन्ते छ आपत्ति समुट्ठानानि आपत्ताधिकरणस्स मूलं.

पुच्छा – किं पनावुसो किच्चाधिकरणस्स मूलं.

विस्सज्जना – किच्चाधिकरणस्स भन्ते एकं मूलं सङ्घो.

पुच्छा – समथं आवुसो पुच्छिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं. समुक्कट्ठपदानं आवुसो कति आपत्तियो.

विस्सज्जना – समथं भन्ते विस्सज्जिस्सं, सनिदानं सनिद्देसं. समुक्कट्ठपदानं भन्ते द्वे आपत्तियो.