१४. क्रियत्था बहुलं –ति

च सब्बत्थ वत्तते. क्रिया अत्थो एतस्साति क्रियत्थो धातु, सो च दुविधो सकम्मका+कम्मकवसेन. तत्थ यस्मिं क्रियत्थे कत्तुवाचिम्हा कम्मं गवेसीयते, सो सकम्मको. इतरो अकम्मको.

तत्र सकम्मका कम्मापेक्खं क्रियं वदन्ति, यथा कटं करोति, गामं गच्छति, ओदनं पचति. अकम्मका कम्मनिरपेक्खं क्रियं वदन्ति, यथा अच्छति सेति तिट्ठति. क्रियाति च गमनपचनादिको असत्तसम्मतो कत्तरि कम्मे वा पतिट्ठितो कारकसमूहसाधियो पदत्थो वुच्चति. अपि च –

करणं भवनं चापि, कर+भूहि कथीयते;

ततो क्रियादिवाचत्तं, पाकादीनं कथं भवे.

कर+भूधातूहि करणञ्च भवनञ्च वुच्चति, पाक+गमनादीहि तेसं क्रियाभवनानं वाच्चत्तं कथं भवतीति वुत्तं होति. पुनपि –

पाकादीनञ्हि वाच्चत्तं, करभूसु न युज्जति;

तं बहुतरवाच्चत्तं, पाकादीसु न युज्जति.

तं नाम –

कारियरूपा हि धात्वत्था, सत्तायुत्ता च ते+खिला;

ततो क्रिया च भावो च, सामञ्ञं तेसु गम्यते.