११३. झला वा

झलतो योनं नि होति वा नपुंसके. अट्ठीनि. ‘‘लोपो’’ति योलोपे दीघो, अट्ठी. भो अट्ठि अट्ठी, अट्ठीनि अट्ठी. अट्ठिं, अट्ठीनि अट्ठी. अट्ठिना इच्चादि मुनिसद्दसमं. एवं पच्छि+अक्खि+दधि+सत्थि+वारि+अच्चिआदयो.

इकारन्तं.

दण्डि, नपुंसकत्ता ‘‘एकवचने’’च्चादिना रस्से सिलोपो. दण्डीनि दण्डी. ‘‘गे वा’’ति रस्से भो दण्डि दण्डी, दण्डीनि दण्डी. ‘‘नं झीतो’’ति नं. दण्डिनं दण्डिं, दण्डीनि दण्डी. सेसं पुल्लिङ्गे दण्डीसमं. एवं सुखकारी+सीघयायीआदयो.

ईकारन्तं.

चक्खु, चक्खूनि चक्खू. सेसं अट्ठिसमं. एवं आयु+वसु+धनु+दारु+तिपु+मधु+सिङ्गु+हिङ्गु+वत्थु+जतु+अम्बु+ अस्सुआदीनि. आयुसद्दतो नास्स कोधादित्ता साव विसेसो.

उकारन्तं.

गोत्रभु, रस्से सिलोपो. गोत्रभूनि गोत्रभू. भो गोत्रभु गोत्रभू, गोत्रभूनि गोत्रभू. गोत्रभुं, गोत्रभूनि गोत्रभू इच्चादि पुल्लिङ्गे वेस्सभूसमं. एवं सयम्भू+अभिभू+धम्मञ्ञू आदयो.

ऊकारन्तं.

विसदा+विसदाकार-वोहारो+भयमुत्तको;

पुमादिजानने हेतु-भावतो लिङ्ग+मीरितो.

थन+केसावती नारी, मस्सुवा पुरिसो सिया;

उभिन्न+मन्तरं एतं, इतरो+भयमुत्तको.

एसे+सा एत+मीति च,

पसिद्धिअत्थेसु येसु लोकस्स;

थी+पुम+नपुंसकानी+ति,

वुच्चन्ते तानि नामानि.

नपुंसकलिङ्गं.

अथ सब्बादीनं रूपनयो निद्दिसियते,

सब्ब कतर कतम उभय इतर अञ्ञ अञ्ञतर अञ्ञतम, पुब्ब+परा+पर+दक्खिणु+त्तरा+धरानि ववत्थाय+मसञ्ञायं. ‘‘ऊनपूरत्थ+मधिकपदोदाहरण+मज्झाहारो’’ति ञाया सब्बादीसु पठीयन्तेति योजेतब्बं. य त्य त एत इम अमु किं एक तुम्ह अम्ह इच्चेते सब्बादयो. कच्चायने अदस्सितस्सापि त्यसद्दस्स –

खिड्डा पणिहिता त्यासु, रति त्यासु पतिट्ठिता;

बीजानि त्यासु रुहन्ति, यदिदं सत्ता पजायरेति –

पाळियं दिस्समानत्ता इध सङ्गहो.

तत्थ सब्बसद्दो निरवसेसत्थो. कतर+कतमसद्दा पुच्छनत्था. उभयसद्दो द्विअवयवसमुदायवचनो. इतरसद्दो वुत्तपटियोगीवचनो. अञ्ञसद्दो अधिकतापरवचनो. अञ्ञ- तर+अञ्ञतमसद्दा अनियमत्था. पुब्बादयो दिसादिववत्थावचना. यसद्दो अनियमत्थो. त्य+तसद्दा परम्मुखवचना. एत+इम+अमु+किं इच्चेते समीप+अच्चन्तसमीप+दूर+पुच्छनत्थवचना. एकसद्दो संख्यादिवचनो. तुम्ह+अम्हसद्दा पर+अत्त निद्देसवचना.

सब्बो, सिस्स ओ,