१६७. नज्जा धयास्वाम

योसु नदीसद्दस्स आम वा होति. सुञ+नक+आम इत्यादि ञ्ञकार+ककार+मकारा आगमलिङ्गा. स च ‘‘मानुबन्धो सरान+मन्ता परो’’ति मानुबन्धत्ता सरान+मन्ता परो होतीति ईकारा परो. ‘‘यवा सरे’’ति ये दस्स जो, यस्स च पुब्बरूपं, नज्जायो. वा प-लोप+योलोपेसु नज्जो नदी नदियो इच्चादि.

ईकारन्तं.

यागु, यागू यागुयो. भो यागु, यागू यागुयो. यागुं, यागू यागुयो. यागुया, यागूहि यागूभि. यागुया, यागूनं. यागुयं यागुया, यागूसु. एवं धातु+धेनु+कासु+दद्दु+कण्डु+कच्छु+रज्जु+करेणु+सस्सु+पियङ्गु आदयो.

एत्थ धातुसद्दो ‘‘मनोधातुना’’ति अभिधम्मावतारे वुत्तत्ता पुल्लिङ्गेपि दिस्सति, तं सक्कटमतेन वुत्तन्ति केचि.

माता, मातरो. भो मात माता, मातरो. मातरं, मातरे मातरो. मातरा, नास्स यादेसे ‘‘ये पस्सा’’ति योगविभागा पलोपो, अनुञ्ञातो अहं मत्या, अञ्ञत्र मातुया, मातरेहि मातरेभि मातूहि मातूभि. सलोपे मातु, पसञ्ञत्ता ‘नो’ न होति, मत्या मातुया, मातरानं मातानं मातूनं. छट्ठिविसये ‘‘मातुस्स सरती’’तिपि दिस्सति. मातरि, मातरेसु मातूसु. विसेसा+ञ्ञत्र पितुसमं. एवं धीतु+दुहितुसद्दा.

उकारन्तं.

रस्सनिसेधे सिलोपे च कते जम्बू. ‘‘जन्त्वा’’दिना योलोपे, जम्बू जम्बुयो. ‘‘गे वा’’ति रस्से भो जम्बु, जम्बू जम्बुयो. जम्बुं, जम्बू जम्बुयो. जम्बुया, जम्बूहि जम्बूभि. जम्बुया, जम्बूनं. जम्बुयं जम्बुया, जम्बूसु.

एवं वधू च सरभू, सरबू सुतनू चमू;

वामूरू नागनासुरू, समाना खलु जम्बुया.

ऊकारन्तं.

गो, गावो गवो इच्चादि पुल्लिङ्गसमं.

इत्थिलिङ्गं.

नपुंसक, सि –