२९. तेन
एकीभावोति मुग्गेहि संसट्ठानं मासानमिव मिस्सीभावो. एसोति संसग्गो, उक्कंसेनाति उक्कंसाधानेन [उत्कंससाधनेन (पोत्थके)] च भवितब्बन्ति सम्बन्धो. संसग्गउक्कंसानं सहभावस्स अनेकन्ति कत्ते कारणमाह- ‘असुचिदब्बे’च्चादिना. ब्यतिरेकमाह- ‘नुक्कंसो’ति यत्थ संसग्गरहितं केवलमभिसङ्खत्तमत्थि, तत्थ पच्चयमुदाहरणेन दस्सेत्वा विज्जाय सह संसग्गस्साविज्जमानत्ते कारणं वदति ‘रूपी धम्मत्ता’तिआदि. रूपं भूतोपादायभेदमस्स अत्थीति रूपी, घतादि संसट्ठं भत्तादि. तस्स धम्मो सभावो संसग्गो, तस्स भावो तत्तं, तस्मा, तस्साति संसग्गस्स, विज्जात्वरूपी… यथावुत्त रूपसभावाभावा, तेनाह- ‘विज्जाय च अरूपित्ता’ति चरइच्चन्धातुयेव चरति.
वाचसिकं मानसिकन्ति ‘‘मनादीनं सक, यंकिञ्चीति सतादिकं यंकिञ्चि. बाहुलकेनेवेत्थावधारणं लब्भतीति वुत्तं- ‘ततो वा’ति, देवदत्तेन कीतोति सो अत्थो तदत्थो, तस्स अप्पतीति अभिधानसत्तिवेकल्लेन वुत्तियमनवगमो, देवदत्तिकोति हि वुत्ते देवदत्तेन कीतोत्ययमत्थो नप्पतीयते… तादिस सद्दसत्तिवेकल्लेन तदत्थस्सानमिधीयमानत्ता, अवगमो च नाम सति सामत्थिये सियाति इममत्थं सङ्खेपतो दस्सेतुमाह- ‘तदत्थाप्पतीतिया’तिआदि.
अभिधानलक्खणत्तन्ति अभिधानं सति सामत्थिये वाक्ये वचनीयस्सात्थस्स वुत्तिया कथनं लक्खणं सभावो येसन्ते अभिधानलक्खणा, तेसं भावो तत्तं, तब्बादिसमाप्येवमेव दट्ठब्बा. मरिचेन अभिसङ्खतं संसट्ठं वाति, सलाकाय जितन्ति विग्गहो.