मोग्गल्लान |ओ०.०००१| वुत्तिविवरणपञ्चिका.

वुत्तिसमेता.

नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स

सद्धमिद्धगुणं साधु नमस्सित्वा तथागतं,

सधम्मसङ्घं भासिस्सं मागधं सद्दलक्खणं.

अकारादयो |ओ०.०००५| निग्गहीतन्ता तेचत्तालीसक्खरा वण्णा नाम होन्ति, अ आ इ ई उ ऊ ए ऐ ओ औ क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व स ह ळ अं; तेन क्वत्थो ‘‘ञोनम वण्णे‘‘. तितालीसाति वचनं कत्थवि वण्णलोपं ञापेति; तेन-पटिसङ्खायोनि सोति-आदि सिद्धं.

दसादो |ओ०.०००७| सरा-.

तत्थादिम्हि दस वण्णा सरा नाम होन्ति; तेन क्वत्थो ‘‘सरो लोपो सरे‘‘. च्चादि.

द्वेद्वे सवण्णा-.

तेसु द्वेद्वे सरा सवण्णा नाम होन्ति; तेन क्वत्थो ‘‘वण्णपरेण सवण्णोपि‘‘

१. २.

पुब्बो |ओ०.०००८| रस्सो-.

तेसु द्वीसु यो यो पुब्बो सो सो रस्ससञ्ञो होति; तेसु ए ओ संयोगतो पुब्बाव दिस्सन्ति; तेन क्वत्थो ‘‘रस्सो वे‘‘.च्चादि.

परो दीघो-.

तेस्वेव द्वीसु यो यो परो सो सो दीघसञ्ञो होति; तेन क्वत्थो’योलोपनिसु दीघो‘‘.च्चादि.

कादयो |ओ०.०००९| ब्यजना-.

ककारादयो वण्णा निग्गहीतपरियन्ता ब्यजनसञ्ञा होन्ति; तेन क्वत्थो ‘‘ब्यजने दीघरस्सा‘‘.च्चादि.

पञ्च पञ्चका वग्गा-.

कादयो पञ्चका पञ्च वग्गा नाम होन्ती; तेन क्वत्थो ‘‘वग्गे वग्गन्तो‘‘. च्चादि.

बिन्दु निग्गहीतं-.

य्वायं वण्णे बिन्दुमत्तो सो निग्गहीतसञ्ञो होति; तेन क्वत्थो ‘‘निग्गहीतमि‘‘. च्चादि; गरुसञ्ञा करणं अन्वत्थसञ्ञत्थं.

इयुवण्णा ज्झला नामस्सन्ते-.

नामं पाटिपदिकं तस्स अन्ते वत्तमाना इवण्णुवण्णा झलसञ्ञा होन्ति यथाक्कमं; तेन क्वत्थो‘‘झला वे‘‘. च्चादि.

पित्थियं-. |ओ०.००१०|

इत्थियं वत्तमानस्स नामस्सन्ते वत्तमाना इवण्णु वण्णा पसञ्ञा होन्ति; तेन क्वत्था ‘‘ये पस्सिवण्णस्स‘‘. इच्चादि.

घा-. |ओ०.००११|

इत्थियं वत्तमानस्स नामस्सन्ते वत्तमानो आकारो घसञेञ्ञा होति; तेन क्वत्थो ‘‘घब्रह्मादिते‘‘.च्चादि.

गोस्यालपने-.

आलपने सि गसञ्ञो होति; तेन क्वत्थो ‘‘गे वे‘‘.च्चादि.

सञ्ञाधिकारो.

विधिब्बिसेसनन्तस्स-.

यं विसेसनं तदन्तस्स विधि ञातब्बो; ‘‘अतो योनं टाटे‘‘. नरा नरे.

सत्तमियं |ओ०.००१२| पुब्बस्स-.

सत्तमीनिद्देसे पुब्बस्सेव कारियं ञतब्बं; ‘‘सरो लोपो सरे‘‘. वेळग्गं; तमहन्तीध कस्मा न होति; सरेतोपसिलेसिकाधारो तत्थेताव वुच्चते पुब्बस्सेव होति न परस्साति.

पञ्चमियं |ओ०.००१३| परस्स-.

पञ्चमीनिद्देसे परस्स कारियं ञतब्बं; ‘‘अतो योनं टाटे‘‘. नरा नरे; इध न होति जन्तुयो अनन्ता; इध कस्मा न होति; ओसध्यो अनन्तरे कतत्थताय न व्यव हितस्स कारियं.

आदिस्स-. |ओ०.००१४|

परस्स सिस्समानं कारियमादिवण्णस्स ञातब्बं; ‘‘र सङ्ख्यातो वा‘‘. राजिना.

छट्ठियन्तस्स-.

छट्ठिनिद्दिट्ठस्स यं कारियं तदन्तस्स वण्णस्स विञ्ञेय्यं ‘‘राजस्सि नाम्हि‘‘. राजिना.

ङनुबन्धो-.

ङकारो’नुबन्धो यस्स सो’न्तस्स होति; ‘‘गोस्सावङि‘‘. गवास्सं.

टनुबन्धानेकवण्णा सब्बस्स-.

टकारो’नुबन्धो यस्स सो’नेकक्खरो चादेसो सब्बस्स होति; ‘‘इमस्सानित्थियं टे‘‘. एसु ‘‘नाम्हनिमि‘‘. अनेन.

ञकानुबन्धाद्यन्ता-. |ओ०.००१५|

छट्ठिनिद्दिट्ठस्स ञानुबन्धकानुबन्धा आद्यन्ता होन्ति; ‘‘ब्रुतो तिस्सीञ‘‘. ब्रवीति, ‘‘भुस्स वुक‘‘. बभुव.

मनुबन्धो सरानमन्ता परो-.

मकारो’नुबन्धो यस्स सो सरानमन्ता सरा परो होती; ‘‘मञ्च रुधादीनं‘‘. रुन्धति.

विप्पटिसेधे-. |ओ०.००१६|

द्विन्नं तिण्णं वा पुरिसानं सहप्पत्तियं परो; सो च गच्छति त्वञ्च गच्छसि, तुम्हे गच्छथ; सो च गच्छति त्वञ्च गच्छसि अहञ्च गच्छामि, मयं गच्छाम.

सङ्केतो’नवयवो’नुबन्धो-. |ओ०.००१७|

यो’नवयवभुतो सङ्केतो सो’नुबन्धोति ञतब्बो;लतुपितादीनमासिम्हि. कत्ता, सङ्केतग्गहणं किं? पकतीयादिसमुदायस्सानुबन्धता मा होतुति; अनवयवो हि समुदायो समुदायरूपत्तायेव; अनवयवग्गहणं किं?’अतेन’. जनेन; इमिनाव लोपस्सावगतत्ता नानुबन्धलोपाय वचनमारद्धं.

वण्णपरेन |ओ०.००१८| सवण्णो’पि-.

वण्णसद्दो परो यस्मा तेन सवण्णो’पि गय्हति संव रूपं; युवण्णानम्ञो लुत्ता‘‘. वातेरितं, समोना.

न्तु |ओ०.००१९| वन्तुमनत्वावन्तुतवन्तुसम्बन्धि-.

वन्त्वादिसम्बन्धियेव न्तु गय्हति, ‘‘न्तन्तुनं न्तो योम्हि पठमे‘‘. गुणवन्तो; वन्त्वादिसम्बन्धीति किं; जन्तु तन्तु.

परिभासायो.

सरो लोपो सरे-.

सरे सरो लोपनीयो होति; तत्रिमे, सद्धिन्द्रियं, नो हेतं, भिक्खुनोवादो, समेतायस्मा, अभिभायतनं, पुत्ता मत्थि, असन्तेत्थ.

परो |ओ०.००२०| क्वचि लोपनीयो होति; सो’पि, साव, यतोदकं, ततोव; क्ववीति किं? सद्धिन्दुयं अयमधिकारो आपरिच्छेदावसाना तेन नातिप्पसङ्गो.

नद्वेवा-. |ओ०.००२१|

पुब्बपरसरा द्वे’पि वा क्वचि न लुप्यन्ते; लता इव लतेव लताव.

युवण्णनम्ञो लुत्ता-.

लुत्ता सरा परेसं इवण्णुवण्णानं ञो होन्ति वा यथाक्कमं; तस्सेदं, वातेरितं, नोपेति, वामोरु, अतेव’ञ्ञे, वोदकं; कथं पच्चोरस्मन्ति; योगविभगा, वात्वेव तस्सिदं; लुत्तेति किं? लता इव.

यवा |ओ०.००२२| सरे-.

सरे परे इवण्णुवण्णानं यकारवकारा होन्तिव यथाक्कमं; व्याकतो, इच्चस्स, अज्झिणमुत्तो, स्वागतं, भवापनलानीलं; वात्थेव-इतिस्स; क्वचीत्वेव-यानीध, सूपट्ठितं.

ञोनं-.

ञोनं यवा होन्ति वा सरे यथाक्कमं; त्यज्ज ते’ज्ज स्वाहं सो’हं,क्वचित्वेव-पुत्तामत्थि असन्तेत्थ.

गोस्सावङि-.

सरे गोस्स अवङि होति; गवास्सं; यथरिव तथरिवेतिनिपाताव; भुसामिवेति इवसद्दो एवत्थो.

ब्यञ्जने |ओ०.००२३| दीघरस्सा-.

रस्सदीघानं क्वचि दीघरस्सा होन्ति ब्यञ्जने; तत्रायं, मुनीवरे, सम्मदेव, मालहारी.

सरम्हा द्वे-

सरम्हा परस्स ब्यञ्जनस्स क्वचि द्वे रूपा होन्ति; पग्गहो; सरम्हाति-किं? तंखणं.

चतुत्थदुतियेस्वेयं ततियपठामा-.

चतुत्थदुतियेसु परेस्वेसं चतुत्थदुतियानं तब्बग्गे ततियपठमा होन्ति पच्चासत्त्य; महद्धनो, यस त्थेरो, अप्फुटं, अब्भुग्गतो; एस्विति-किं? थेरो; एसन्तिकिं?पत्थो.

वितिस्सेवे |ओ०.००२४| वा-.

एवसद्दे परे इतिस्स वो होति वा; इत्थेव इच्चेव; एवेति-किं,इच्चाह.

ञोनम वण्णे-.

ञोनं वण्णे क्वचि अ होति वा; दिस्वा याचकमागते, अकरम्भसते,एसअत्थो, एसधम्मो, मग्गो अग्गमक्खायति, स्वायतनं, हिय्यत्तनं, करस्सु; वात्वेव-याचके आगते, एसो धम्मो; वण्णेति किं?सो.

निग्गहीतं-. |ओ०.००२५|

निग्गभीतमागमो होति वा क्वचि; चक्खुं उदपादि चक्खु उदपादि, पुरिमंजाति पुरिमजाति, कत्तब्बं कुसलं बहुं. अवं सिरोति-आदिसु निच्चं ववत्थीतविभासत्ता वाधिकारस्स; सामत्थी येनागमोव स च रस्ससरस्सेव होति तस्स रस्सानुगतत्ता.

लोपो-.

निग्गहीतस्स लोपो होति वा क्वचि; क्याहं कीमहं, सा रत्तो संरत्तो; सल्लेखो-गत्तुकामो-गन्तुमनोतिआदिसु निच्चं.

परसरस्स-

निग्गहीतम्हा परस्स सरस्स लोपो होति वा क्वचि; त्वंसि त्वमसि.

वग्गे |ओ०.००२६| वग्गन्तो-

निग्गहीतस्स खो वग्गे वग्गन्तो वा होति पच्चा सत्या; तङ्करोति तं करोति, तञ्चरति तं चरति, तण्ठानं तं ठानं, तन्धनं तं धनं, तम्पाति तं पाति; निच्चं पद मज्झे, गन्त्वा; क्वचञ्ञत्रापि, सन्तिट्ठति.

येवहिसुञ्ञो-.

यएवहिसद्देसु निग्गहीतस्स वा ञो होति; ययञ्ञदेव, तञ्ञेव, तञ्भि; वात्वेव-यंयदेव.

ये संस्स-

संसद्दस्स यं निग्गहीतं तस्स वा ञो होति यकारे; सञ्ञमो संयमो.

मयदा सरे-.

निग्गहीतस्स मयदा होन्ति वा सरे क्वचि; तमहं, तयिदं, तदलं; वात्वेव-तं अहं.

वनतरगा |ओ०.००२७| चागमा-.

एते मयदा चागमा होन्ति सरे वा क्वचि; तिवङ्गीकं, इतो नायति, चिनित्वा, तस्मातिह, निरोजं, पुथगेव, इधमाहु, यथयिदं, अत्तदत्थं; वात्वेव-अत्तत्थं; अतिप्पगो खो तावाति-पठमन्तो पगसद्दोव.

छा ळो-.

छसद्दा परस्स सरस्स ळकारो आगमो होति वा; छळहं, छळायतनं; वात्वेव-छ अभिञ्ञा.

तदमिनादीनि- |ओ०.००२८|

तदमिनादीनि साधूनि भवन्ति? तं इमिना तदमिना, सकिं आगामी सकदागामी, एकं इध अहं एकमिदाहं, संविधाय अवहारो संविदावहारो, वारिनो वाहको वलाहको, जीवनस्स मूतो जीमूतो, छवस्स सयनं सुसानं, उद्धं खमस्स उदुक्खलं, पिसि तासो पिसाचो, महियं रवतीति मयूरो; एवमञ्ञेपि पयोग तो’नुगन्तब्बा; परेसं पिसोदरादिवेदं दट्ठब्बं.

तवग्गवरणानं |ओ०.००२९| ये चवग्गबयञा-.

तवग्गवरणानं चवग्गबयञा होन्ति यथाक्कमं यकारे; अपूच्चण्डकायं, तच्छं, यज्जेवं, अज्झत्तं, थञञ्ञं, दिब्बं, पय्येसना, पोक्खरञ्ञो; क्वचीत्वेव-रत्या.

वग्गलसेहि |ओ०.००३०| ते-

वग्गलसेहि परस्स यकारस्स क्वचि ते वग्गलसा होन्ति; सक्कते, पच्चते, अट्टते, कुप्पते, फल्लते, अस्सते, क्वची त्वेच-क्याहं.

हस्स विपल्लासो-

हस्स विपल्लासो होति यकारे; गुय्हं.

वे वा-.

हस्स विपल्लासो होति वा वकारे; बव्हाबाधो बह्वा बाधो.

तथनरानं |ओ०.००३१| टठणला-.

तथनरानं टठणला होन्ती वा; दुक्कटं, अट्ठकथा, गहणं, पलिघो, पलायति, वात्वेच-दुक्कतं; क्वचीत्वेव-सुगतो.

संयोगादिलोपो-

संयोगस्स यो आदिभुतो’वयवो तस्स वा क्वची लोपो होति; पुप्फंसा, जायते’गिनि.

विच्छाभिक्खञ्ञेसु द्वे-

वीच्छायमाभिक्खञ्ञे च यं वत्तते तस्स द्वे रूपानि होन्ति, क्रियाय गुणेन दब्बेन वा भिन्ने अत्थे व्यापितु मिच्छा वीच्छा; रुक्खंरुक्खं सिञ्चति, गामोगामो रमणीयो, गामे गामे पानीयं, गेहे गेहे इस्सरो, रसं रसं भक्खयती, किरियं किरियमारहते.

अत्थियेवानुपुब्बिये’पि |ओ०.००३२| वीच्छा, मूले थूला, अग्गे अग्गे सुखुमा; यदि हि एत्थ मूलग्गभेदो न सिया आनुपुब्बियम्पि न भवेय्य, (जेट्ठं जेट्ठमनुप्पवेसय) मासकं मासकं इमम्हा कहापणा भवन्तानं द्विन्नं देहीति- मासकं मासकमिच्चेतस्मा वीच्छावगम्यते सद्दन्तरतो पन इमम्हा कहापणाति अवधारणं; पुब्बं पुब्बं पुप्फन्ति, पठमं पठमं पच्चन्तीति वीच्छाव; इमे उभो अड्ढा कतरा कतरा एसं द्विन्नमड्ढता, सब्बे इमे अड्ढा कतमा कतमा इमेसं अड्ढता, इहापि वीच्छाव; आभिक्खञ्ञं-पोनोपुञ्ञं, पचति पचति पपचति पपचति, लुनाहि लुनाहित्वेवायं लुनाति, भुत्वा भुत्वा गच्छति, पटपटा करोति, पटपटायति.

स्यादिलोपो |ओ०.००३५| पुब्बस्सेकस्स-.

वीच्छामेकस्स द्वित्ते पुब्बस्स स्यादिलोपो होति, एकेकस्स, कथं मत्थकमत्थकेनाति? स्यादिलोपो पुब्बस्साति योगविभागा; न चातिप्पङ्गो योगविभागा इट्ठप्पसिद्धीति.

सब्बादीनं वीतिहारे-.

सब्बादीनं वीतिहारे द्वे भवन्ति पुब्बस्स स्यादिलोपो च; अञ्ञमञ्ञस्स भोजका, इतरीतरस्स भोजका.

याव बोधं सम्भमे-.

तुरितेनापायहेतुपदस्सनं सम्भमो, तस्मिं सति वत्तु यावन्तेह सद्देहि सो’त्थो विञ्ञायते तावन्तो सद्दा पयुज्जन्ते; सप्पो सप्पो सप्पो, बुज्झस्सु बुज्झस्सु बुज्झस्सु, भिन्नो भिक्खुसङ्घो भिन्नो भिक्खुसङ्घो.

बहुलं-.

अयमधिकारो आसत्थपरिसमत्तिया तेन नातिप्पसङ्गो इट्ठसिद्धि च.

इति मोग्गल्लानव्याकरणे वुत्तीयं पठमो कण्डो.

द्वेद्वेकानेकेसु |ओ०.००३६| नामस्मा सियोअंयोनाभिसनं स्माहिसनंस्मिंसु-.

एतेसं द्वे द्वे होन्ति एकानेकत्थेसु वत्तमानतो नामस्मा; मुनि मुनयो, मुनिं मुनयो, मुनिना मुनीहि, मुनिस्स मुनीनं, मुनिस्मा मुनीहि, मुनिस्स मुनीनं, मुनिस्मिं मुनीसु, एवं कुमारी कुमारियो, कञ्ञा कञ्ञायोति; एतानि सत्त दुकानि सत्तविभत्तियो; विभागो विभत्तीति कत्वा-एत्थ सिअमितीकारा कारा ‘‘किमंसिसू‘‘ति. संकेतत्था.

कम्मे |ओ०.००३७| दुतिया-.

करीयति कत्तुक्रियायाभीसम्बन्धीयतीति कम्मं, तस्मिं दुतिया विभत्ति होति; कटं करोति, ओदनं पवति, आदिच्चं पस्सति, ओदनो पच्चतीति-ओदनसद्दतो कम्मता नप्पतीयते, किं चरहि? आख्याततो; कटं करोति विपुलं दस्सनीयन्ति- अत्थेव गुण युत्तस्स कम्मता; इच्छिते’पि कम्मत्ताव दुतिया सिद्ध; गावुं पयो दोहति, गोमन्तं गावं यावति, गवमवरुन्धति वजं, माणवकं मग्गं पुच्छति, गोमन्तं गावं भिक्खते, रुक्खमव चिनाति फलानि, सिस्सं धम्मं ब्रूते, सिस्सं धम्ममनुसासति.

एवमनिचछिते’पि; |ओ०.००३८| अहिं लङ्घयति, वीसं भक्खेति; यन्ने विच्छितं नापि अनिच्छितं तत्थापि दुतीया सिद्धा; गामं गच्छन्तो रुक्खमूलमुपसप्पति, पथविं अधिसेस्सति, गाममधितिट्ठति, रुक्ख मज्झासतेति-अधिसीठासानं पयोगे’धिकरणे कम्मवचनिच्छा.

वत्तिच्छातो |ओ०.००३९| हि कारकानि होन्ति; तं यथा- वलाहका विज्जोतते, वलाहकस्स विज्जोतते, वलाहको विज्जोतते, वलाहके विज्जोतते, वलाहकेन विज्जोततेति.

एवमभिनविसस्स वा, धम्ममभिनिविसते धम्मे वा, तथा उपन्वज्झावसस्साभोजननवुत्तिचनस्स; गाममुपवसति, गाम मनुवसति, पब्बतमधिवसति, घरमावसति; अभोजननिवुत्तिवच नस्साति-किं? गामे उपवसति-भोजननिवुत्तिं करोतीति अत्थो. तप्पानाचारे’पि |ओ०.००४०| कम्मत्ताव दुतिया सिद्धा, नदिम्पिवति, गामं चरति; एवं सचे मं नालपिस्सतीति-आदिसुपि.

विहिताव पटियोगे दुतिया, पटिभन्तु तं चुन्द बोज्झङ्गाति-तं पटि बोज्झङ्गा भासन्तूति अत्थो; यदा तु धातुना युत्तो पति तदा तेनायोगा सम्बन्धे छट्ठी च तस्स नप्पटि भातीति? अक्खे दिब्बति, अक्खेहि दिब्बति, अक्खेसु दिब्बतीतिकम्मकरणाधिकरणवचनिच्छा.

कालद्धानमच्चन्तसंयोगे-. |ओ०.००४१|

क्रियागुणदब्बेहि साकल्लेन कालद्धानं सम्बन्धो अच्चन्तसंयोगे, तस्मिं विञ्ञायमाने कालसद्देहि अद्ध सद्देहि |ओ०.००४२| च दुतिया होति; मासमधीते, मासं कल्याणि. मासं गुळधाना, कोसमधीते, कोसं कुटिला नदी, कोसं पब्बतो; अच्चन्तसंयेगेति किं? मासस्स द्वीहमधीते; कोसस्सेक देसे पब्बतो; पुब्बन्हसमयं निवासेत्वा, एकं समयं भगवा, इमं रत्तिं चत्तारो महाराजाति; एवमादिसु कालवाचीहि अच्चन्तसंयेगत्ताव दुतिया सिद्धा, विभत्तिविपल्लासेन वा बहुलं विधाना-

फलप्पत्तियं क्रियापरिसमत्त्यपवग्गो तस्मिं विञ्ञाय माने कालद्धानं क्रियायाच्चन्तसंयोगे ततियाभिमता सापि करणत्ताव सिद्धा; मासेनानुवाको’धीतो, कोसेनानुवा को’धीतोति; अनपवग्गेतु असाधकतमत्ता करणत्ताभवे दुतियाव मासमधीतो’नुवाको, न चानेन गहितोति.

कारकमज्झे ये कालद्धानवाचिनो ततो सत्तमीपपञ्चमियो अभिमता; अज्ज भुत्वा देवदत्तो द्वीहे भुञ्जिस्सति द्वीहा भुञ्जिस्सति, अत्रट्ठो’यमिस्सासो कोसे लक्खं विज्झति, कोसा लक्खं विज्झतीति-तापीह सकसककारकवचनिच्छायेव सिद्धा.

गतिबोधाहारसद्दत्थकम्मकहज्जादीनं |ओ०.००४३| पयोज्जे-.

गमनत्थानं बोधत्थानं आहारत्थानं सद्दत्थानमकम्मकानं भज्जादीनञ्च पयोज्जे कत्तरि दुतिया होति, सामत्थिया च पयोजकव्यापारेन कम्मतावस्स होतीति पतीयते; गम यति माणवकं गामं, यापयति माणवकं गामं, बोधयति माणवकं धम्मं, वेदयति माणवकं धम्मं, भोजयति माणवकमोदनं, आसयति माणवकमोदनं, अज्झापयति माणवकं वेदं पाठयति |ओ०.००४४| माणवकं वेदं, आसयति देवदत्तं, साययति देव दत्तं, अञ्ञं भज्जापेति, अञ्ञं कोट्टापेति, अञञ्ञं सन्थरापेति. एतेसमेवाति किं?पाचयति ओदनं देवदत्तेन यञञ्ञदत्तो; पये प्पोति किं?गच्छति देवदत्तो, यदा चरहिगमयति देवदत्तं यञ्ञ दत्तो, तमपरो पयोजयति तदा गमयति देवदत्तं यञ्ञदत्तेनेति - भवितब्बं गमयतिस्सागमनत्थत्ता.

हरादीनं |ओ०.००४५| वा-.

हरादीनं पयोज्जे कत्तरि दुतिया होति वा; हारेति हारं देवदत्तं देवदत्तेनेति वा, अज्झोहारेति सत्तुं देवदत्तं देवदत्तेनेति वा, कारेति देवदत्तं देवदत्तेनेति वा, दस्सयते जनं राजा जनेनेति वा, अभिवादयते गुरुं देवदत्तं देवदत्तेनेति वा.

न |ओ०.००४६| खादादीनं-.

खादादीनं पयोज्जे कत्तरि दुतिया न होति; खादयति देवदत्तेन, आदयति देवदत्तेन, अव्हापयति देवदत्तेन, सद्दायति देवदत्तेन, कन्दयति देवदत्तेन, नाययति देवदत्तेन.

वहिस्सानियन्तुके-.()

वाहयति भारं देवदत्तेन; अनियन्तुकेति-किं?वाहयति गारं बलिवद्दे.

भक्खिस्साहिंसायं-.()

भक्खयति मोदके देवदत्तेन; अहिंसायन्ति किं? भक्खयति बलिवद्दे सस्सं.

ध्यादीहि |ओ०.००४७| युत्ता-.

धिआदीहि युत्ततो दुतिया होति? धिरत्थुमं पूतिकायं, अन्तरा च राजगहं, अन्तरा च नाळन्दं, समाधानमन्तरेन, मुचलिन्दमभितो सरमिच्चादि-छट्ठियापवादो यं.

लक्खणित्थम्भुतवीच्छास्वभिना-.

लक्खणादिस्वत्थेस्वहिना युत्तम्हा दुतिया होति; रुक्ख मभिविज्जेतते विज्जु, साधु देवदत्तो मातरमभि, रुक्खं रुक्खमभितिट्ठति.