छचत्तालीसतिम परिच्छेद

१. …वासं-कत्वा सुलभपच्चयं;

दासि धम्मरुचिनं सो, राजिनी दीपकम्पि च.

२. कारेत्वान परिच्छेदं, महानेत्तादि पादिकं;

तेसमेव अदा कोळु-वाते सो देवतिस्सकं.

३. वहत्थले च सो कत्वा, कदम्बगोननामकं;

देवपाळिम्हि कत्वान, गीरिव्हनगरं तथा.

४. कत्वा अन्तरसोब्भम्हि, देवनामं विहारकं;

राजमातिकमारामं, कत्वा’दा पंसुकूलिनं.

५. गोकण्णकविहारे’का, पधानघरमेव च;

जिण्णगेहञ्च कारेसि, वड्ढमानकबोधिया.

६. सङ्घमित्तव्हये चेव, अञ्ञत्थ च महायसो;

तत्थ तत्थ विहारेसु, नवकम्ममकारयि.

७. छब्बीसति सहस्सानि, सुवण्णानं समप्पिय;

जिण्णानि पटिसङ्खासि, राजा चेतियपब्बते.

८. तालवत्थुविहारञ्च, कारेत्वा पण्णभत्तकं;

विहारस्स महासेन-नरिन्दव्हस्स दापयि.

९. गोण्डिगामिकवापिञ्च, छिन्नं बन्धि यथा पुरा;

दानभण्डञ्च सो सब्बं, सब्बेसं दासि पाणिनं.

१०. उपोसथं उपवसति, सद्धिं दीपजनेहि सो;

धम्मञ्च तेसं देसेति, दातुं लोकुत्तरं सुखं.

११. कम्मं सोवग्गियं तस्स, रज्जे सब्बो समाचरि;

यं करोति महीपालो, तं तस्स कुरुते जनो.

१२. तस्मा राजा महापञ्ञो, धम्ममेव समाचरे;

सो निवुत्थनिवुत्थम्हि, ठाने होति महायसो.

१३. सम्पत्तपरिवारो च, अन्ते गच्छति निब्बुतिं;

अत्तत्थञ्च परत्थञ्च, तस्मा पस्सेय्य बुद्धिमा.

१४. अत्तना यदि एकेन, विनितेन महाजना;

विनयं यन्ति सब्बेपि, कोतं नासेय्य पण्डितो.

१५. पयोगो यो हि सत्तानं, लोहद्वय हितावहो;

सो तेन अकतो नत्थि, रत्तन्दिवमतन्दिना.

१६. अत्तनो सो निवत्थानि, वत्थानि सुखुमानि च;

पंसूकूलिकभिक्खूनं, चीवरत्थाय दापयि.

१७. अट्ठानविनियोगोपि, सङ्गहो वा विरूपको;

सावज्जो परिभोगो वा, तस्स नाहोसि सब्बसो.

१८. ये ये सत्ता यदा हारा, तेसं तं तं सदापयि;

ये येन सुखी होन्ति, ते ते तेन सुखापयी.

१९. एवं पुञ्ञानि कत्वान, छब्बस्सानि नराधिपो;

अगमा देवराजस्स, सन्तिकं सन्तियावहो.

२०. अथ तस्स नुजो राजा, कस्सपो होति खत्तियो;

समत्थो रज्जभारस्स, वहितुं पुब्बवुत्तिनो.

२१. पिता विय नियं पुत्तं, सो सङ्गण्हि महाजनं;

दानेन पेय्यवज्जेन, अत्थस्स चरियाय च.

२२. ठानन्तरञ्च दापेसि, तस्स तस्स यथारहं;

सयं भुञ्जित्थ भोगेपि, सब्बदुक्खविवज्जितो.

२३. गीहिनञ्चेव भिक्खूनं, ब्रह्मणानञ्च खत्तियो;

वत्तापयि सकावारे, माघातञ्चेव कारयि.

२४. मच्छतित्थे दुवे चेव, आवासं हेळिगामकं;

वणिज्जगाममारामं, कस्सपादीगिरिं तथा.

२५. तथा अम्बतनव्हञ्च, पधानघर मुत्तमं; भोगगामञ्च…

[एत्थकस्सपस्स रज्जपटिबद्धाय कथाय ऊनता दिस्सति.]

२६. तेसं सब्बकनिट्ठोपि, महिन्दो नाम खत्तियो;

सम्पत्तरज्जो नाहोसि, राजा रज्ज धुरन्धरो.

२७. तस्सपि किर निलव्हो, सहायो चीरसत्थुतो;

मतो पुब्बेव तस्मा, सो सरन्तो तं न इच्छितं.

२८. अहोरज्जम्पि दीपम्हि, न मञ्ञित्थ सुखावहं;

अभावेन सहायस्स, सहाया’तीव दुल्लभा.

२९. तेनेव वुत्तं मुनिना, धम्मा येकेचि लोकिया;

तथा लोकुत्तरा चेव, धम्मा निब्बानगामिनो.

३०. कल्याणमित्तं आगम्म, सब्बे ते होन्ति पाणिनं;

तस्मा कल्याणमित्तेसु, कत्तब्बो’ति सदा दरो.

३१. आदिपादोव सो तस्मा, हुत्वा रज्जं विचारयि;

पालेतुंयेव दीपम्हि, जिवन्तो विय पाणिनो.

३२. कस्सपस्स सभातुस्स, पुत्तं सो अग्गबोधिकं;

ठपेत्वा ओपरज्जम्हि, दत्वा भोगमनप्पकं.

३३. देसं दत्वान पाचिनं, वसितुं तत्थ पेसिय;

देसं दक्खिणमादासि, राज पुत्तस्स अत्तनो.

३४. महापाळिम्हि दानञ्च, दापेसि दसवाहणं;

सब्बे भोगे समे’कासि, याचनानं सह’त्तना.

३५. अदत्वा याचकानं सो, नु किञ्चि परिभुञ्जति;

भुत्तं वा सतिया देति, द्वि गुणं अत्तभुत्ततो.

३६. सकनामं सकारेसि, भिक्खुनी न मुपस्सयं;

पादानगरगल्लञ्च, आराम मरियादकं.

३७. महिन्दतटमारामं, सम्पत्त चतुपच्चयं;

अञ्ञम्पि बहुधा कासि, पुञ्ञं पुञ्ञगुणेरतो.

३८. तिणी वस्सानि कारेत्वा, रज्जमेव महामति;

गवेसन्तो सहायं’व, देवलोकमुपागमि.

३९. वसन्तो दक्खिणे देसे, अग्गबोधि कुमारको;

केनापि करणीयेन, नगरं आगतो अहु.

४०. तस्मिं तत्थ वसन्तम्हि, आदिपादो महिन्दको;

मतो आसि ततो तस्स, रज्जं हत्थगतं अहु.

४१. सो तं हत्थगतं कत्वा, सण्ठपेत्वान सासनं;

पाचिन देसपतिनो, अग्गबोधिस्स पेसयि.

४२. स आगन्त्वा अहु राजा, सिलामेघोति सञ्ञितो;

ओपरज्जे कुमारञ्च, अभिसिञ्चित्थ भूपति.

४३. सो राजा नं नियोजेत्वा, चिन्ता भारं विमुञ्चिय;

भोगे भुञ्जथ तुम्हेति, सयं रज्जं विचारयि.

४४. यथायोगं जनस्सेस-कासि निग्गहसंगहे;

देसे उब्बिनयं सब्बं, मग्गं पापेसि चक्खुमा.

४५. एवं तेसु वसन्तेसु, ओतारं पापकम्मिनो;

न लभन्ता विचिन्तेसुं, भिन्दितब्बा इमे इति.

४६. राजानमुपसङ्कम्म, अवोचुं पिसुनं रहो;

तुवं राजासि नामेन, राजा अञ्ञो सभावहो.

४७. उपराजा अयं रज्जं, गण्हिस्सति महाजनं;

सङ्गय्ह न चिरेनेव, होति राजा न संसयो.

४८. तं सुत्वान महीपालो, परिभिज्जि कुमारके;

कुमारोपि विधित्वा तं, चोरो हुत्वान राजिन्दो.

४९. पलायित्वा सकं देसं, सङ्गण्हित्वा तहिं जने;

महन्तं बलमादाय, कातुं सङ्गाम मारभि.

५०. कदल्यादिनिवातम्हि, सङ्गामो भिंसनो अहु;

गतो तत्थ पराजित्वा, कुमारो मलयं वसो.

५१. ततो राजा कतञ्ञू सो, उपकारं सभातुनो;

चिन्तेत्वा रज्जदानादिं, परिदेवित्थ पाकटं.

५२. कुमारोपि च तं सुत्वा, अहोसि मुदुचित्तको;

एवं ते अञ्ञमञ्ञस्स, सिनिद्धन्तं पकासयुं.

५३. राजा गन्त्वा सयंयेव, मलयं एकको वंसो;

कुमारं तं समादाय, आगमित्थ सकं पुरं.

५४. होति निस्संसयं [एवंपि चित्तो] अतीव सो;

विवाहं तेन कारेसि, धीतरं सङ्घनामिकं.

५५. ताय सद्धिं वसन्तो सो, विस्सत्थो तेन राजिना;

पहारं ताय पादासि, दुट्ठो दोसम्हि किस्मिंचि.

५६. पितरं सा उपागम्म, करुणं रोदितम्पति;

अकारणे मं मारेति, दिन्नो वो सामिको इति.

५७. सोपि तं सुतमत्तेव, दुक्कतं वत मे इति;

पब्बाजेसि लहुं गन्त्वा, भिक्खूनी न मुपस्सयं.

५८. अग्गबोधिसनामोथ, तस्सा मातुल पुत्तको;

सुचिरेनेव कालेन, तस्सं सा रत्तमानसो.

५९. कालो’यन्ति विदित्वान, तमादाय पलायितुं;

अञ्ञतो तं गहेत्वान, गतो एकोव रोहणं.

६०. अग्गबोधिं नरिन्दो सो, अग्गबोधि नमादिय;

अग्गबोधिं निहन्तुं तं, रोहणं तमुपावीसि.

६१. अग्गबोधि निसेधेत्वा, अग्गबोधिं सभातरं;

अपरे पब्बते हन्तु-मग्गबोधिं सयं गतो.

६२. कसिणं रोहणं हत्थ-गतं कत्वा महा बलो;

युज्झित्वा तेन तं गण्हि, भरियं सङ्घमत्तनो.

६३. ततो पट्ठाय सुखिता, समग्गा ते तयो जना;

विस्सट्ठा अञ्ञमञ्ञेसु, विहरिंसु यथारुचिं.

६४. वापारनिं अकारामं, तथा माणग्गबोधिकं;

सभत्तुद्देसभोगञ्च, विहारे अतियुत्तरे.

६५. हत्थि कुच्छिविहारे च, विहारे पुन पिट्ठिके;

महादीपरिवेणे च, पासादे वाहदीपके.

६६. थूपारामम्हि गेहस्स, द्वारे च परिजिण्णके;

कासि पाकतिकं तत्थ, थम्भे च परिवत्तयि.

६७. एवं कत्वान पुञ्ञानि, पुञ्ञानि च यथाबलं;

चत्तालीसतिमे वस्से, यथाकम्म मुपागमि.

६८. अथोपराजा राजा’सि, अग्गबोधि सिरीधरो;

तनयो सो महिन्दस्स, आदिपादस्स धीमतो.

६९. सासनम्पि च लोकञ्च, सङ्गणित्थ यथारहं;

ओपरज्जे’भिसिञ्चत्थ, महिन्दं पुत्तमत्तनो.

७०. महाबोधिस्स कारेसि, घरं जिण्णं नवं थिरं;

आरामे द्वे च कारेसि, कळन्दं मल्लवातकं.

७१. धम्मकम्मेहि सक्कच्चं, सोधेसि जिनसासनं;

विनिच्छनन्तो धम्मेन, छिन्दि कूटट्टकारके.

७२. भेसज्जञ्च गिलानानं, मङ्गलं चावमङ्गलं;

लङ्कादीपम्हि सकले, सयमेव विचारयी.

७३. सलाकभत्तं दापेसि, निकायत्तय वासिनं;

भोजनं पंसुकूलीनं, अत्तयोग्गं महारहं.

७४. एवमादीनि कत्वान, पुञ्ञानि ससयं वसी;

चुतो’सि छहि वस्सेहि, पुलत्थिनगरे वसं.

७५. ततो पुब्बेव तस्सासि, पुत्तो सो युवराजको;