सत्ततिंसतिम परिच्छेद

पञ्चराजको

१. जेट्ठतिस्सच्चये तस्स, महासेनो कनिट्ठको;

सत्तवीसतिवस्सानि, राजा रज्जमकारयि.

२. तस्स रज्जाभिसेकं तं,

कारेतुं परतीरतो;

सो सङ्घमित्तत्थेरो तु,

कालं ञत्वा इधागतो.

३. तस्साभिसेकं कारेत्वा, अञ्ञं किच्चञ्चनेकधा;

महाविहार विद्धंसं, कातुकामो असञ्ञतो.

४. अविनयवादिनो एते, महाविहारवासिनो;

विनयवादी मयं राज, इति गाहिय भूपभिं.

५. महाविहारवासिस्स, आहारं देति भिक्खुनो;

यो सो सतं दण्डियो’ति, रञ्ञा दण्डं ठपापयि.

६. उपद्दुता तेहि भिक्खू, महाविहारवासिनो;

महाविहारं छड्डेत्वा, मलयं रोहणं अगुं.

७. तेन महाविहारो’यं, नववस्सानि छड्डितो;

महाविहारवासीहि, भिक्खूहि आसि सुञ्ञको.

८. ‘‘होति अस्सामिकं वत्थु, पुतुविसामिनो’’इति;

राजानं सञ्ञापेत्वा सो, थेरो दुम्मति दुम्मतिं.

९. महाविहारं नासेतुं, लद्धानुमति राजतो;

तथा कातुं मनुस्से सो, योजेसि दुट्ठमानसो.

१०. सङ्घमित्तस्स थेरस्स, सेवको राजवल्लभो;

सोणामच्चो दारणो च, भिक्खवो च अलज्जिनो.

११. भिन्दित्वा लोहपासादं, सत्तभूमक मुत्तमं;

घरे नानप्पकारे च, इतो’भयगिरिं नयुं.

१२. महाविहारा नीतेहि, पासादेहि बहूहि च;

अभयगिरिविहारोयं, बहुपासादको अहु.

१३. सङ्घमित्तं पापमित्तं, थेरं सोणञ्च सेवकं;

आगम्म सुबहुं पापं, अकासि सो महीपति.

१४. महासिलापटिमं सो, पाचिनतिस्सपब्बता;

आनेत्वा’भयगिरिम्हि, पतिट्ठापेसि भूपति.

१५. पटिमाघरं बोधिघरं, धातुसालं मनोरमं;

चतुसालञ्च कारेसी, सङ्खरी कुक्कुटव्हयं.

१६. सङ्घमित्तेन थेरेन, तेन दारुणकम्मुना;

विहारो सो’भयगिरि, दस्सनेय्यो अहु तदा.

१७. मेघवण्णाभयो नाम, रञ्ञो सब्बत्थ साखको;

सखा अमच्चो कुज्झित्वा, महाविहारनासने.

१८. चोरो हुत्वान मलयं, गन्त्वा लद्धमहब्बलो;

खन्धावारं निवेसेसि, दुरतिस्सकवापियं.

१९. तत्रा’गतं तं सुत्वा, सहायं सो महीपति;

युद्धाह पच्चुग्गन्त्वान, खन्धावारं निवेसयि.

२०. साधुं पानञ्च मंसञ्च, लभित्वा मलयागतं;

‘‘न सेविस्सं सहायेन, विना रञ्ञा’’ति चिन्तिय.

२१. आदाय तं सयंयेव, रत्तिं निक्खम्म एकको;

रञ्ञो सन्तिकमागम्म, तमत्थं पटिवेदयि.

२२. तेना’भतं तेन सह, विस्सत्थो परिभुञ्जिय;

‘‘कस्मा चोरो अहु मे त्वं, ‘‘इति राजा अपुच्छितं.

२३. ‘‘तया महाविहारस्स, नासितत्ता’’ति अब्रुवि;

‘‘विहारं वासयिस्सामि, खेममेतं ममच्चयं.

२४. इच्छेव मब्रवी राजा, राजानं सो खमापयि;

तेन सञ्ञापितो राजा, नगरंयेव आगमि.

२५. राजानं सञ्ञपेत्वा सो, मेघवण्णाभयो पन;

रञ्ञा सह न आगञ्छि, दब्बसम्भारकारणा.

२६. वलभा भरिया रञ्ञो, एकं लेखकधीतिका;

महाविहारनासम्हि, दुक्खितं तं विनासकं.

२७. थेरं मारापयि कुद्धा, संगहेत्वान वड्ढकिं;

थूपारामं विनासेतुं, आगतं दुट्ठमानसं.

२८. मारापेत्वा सङ्घमित्त-त्थेरं दारुणकारकं;

सोणामच्चदारणञ्च, घातयिंसु असञ्ञका.

२९. आनेत्वा दब्बसम्भारं, मेघवण्णाभयो तु सो;

महाविहारेनेकानि, परिवेणानि कारयि.

३०. अभयेनभयो तस्मिं, वूपसन्ते तु भिक्खवो;

महाविहारं वासेसुं, आगन्त्वान ततो ततो.

३१. राजा महाबोधिघरे, पच्छिमाय दिसाय तु;

कारेत्वा लोहरूपानि, ठपापेसि दुवे तु सो.

३२. दक्खिणारामवासिम्हि, कुहके जिम्हमानसे;

पसीदित्वा पापमित्ते, तिस्सत्थेरे असञ्ञते.

३३. महाविहारसीमन्ते, उय्याने जोतिनामके;

जेतवनविहारं सो, वारयन्तोपि कारयि.

३४. ततो सीमं समुग्घातुं, भिक्खुसङ्घमयाचिसो;

अदातुकामा तं भिक्खू, विहारम्हा अपक्कमुं.

३५. इध सीमासमुग्घातं, परेहि करियमानकं;

कोपेतुं भिक्खवो केचि, निलीयिंसु तहिं तहिं.

३६. महाविहारो नवमासे, एवं भिक्खूहि वज्जितो;

‘‘समुग्घातं करिम्हा’’ति-परे भिक्खू अमञ्ञिसुं.

३७. ततो सीमासमुग्घाते, ब्यापारे परिनिट्ठिते;

महाविहारं वासेसुं, इधागन्त्वान भिक्खवो.

३८. तस्स विहारगाहिस्स, तिस्सत्थेरस्स चोदना;

अन्तिमवत्थुना आसि, भूतत्थं सङ्घमज्झगा.

३९. विनिच्छिय महामच्चो, तथा धम्मिकसम्मतो;

उप्पब्बाजेसि धम्मेन, तं अनिच्छाय राजिनो.

४०. सोयेव राजा कारेसि, विहारं मणिहीरकं;

तयो विहारे कारेसि, देवालयं विनासिय.

४१. गोकण्णं एरकापिल्लं, कलन्दब्राह्मणगामके;

मिगगामविहारञ्च, गङ्गसेनकपब्बतं.

४२. पच्छिमाय दिसायाथ, धातुसेनञ्च पब्बतं;

राजा महाविहारञ्च, कोकवातम्हि कारयि.

४३. रूपारम्मविहारञ्च, चूळविट्टञ्च कारयि;

उत्तराभयसव्हे च, दुवे भिक्खूनुपस्सये.

४४. कालवेळकयक्खस्स, ठाने थूपञ्च कारयि;

दीपम्हि जिण्णकावासे, बहू च पटिसङ्खरि.

४५. सङ्घत्थेरसहस्सस्स, सहस्सग्घमदासि सो;

थेरदानञ्च सब्बेसं, अनुवस्सञ्च चीवरं.

४६. अन्नपानादिदानस्स, परिच्छेदो न विज्जति;

सुभिक्खत्थाय कारेसि, सो’व सोळस वापियो.

४७. मणिहीरमहावापिं, जल्लुरं खाणुनामकं;

महामणिं कोकवातं, मोरकपरकवापिकं.

४८. कुब्बाहकं वाहकञ्च, रत्तमालकण्डकम्पि च;

तिस्सवड्ढमानकञ्च, वेळङ्गविट्ठिकम्पि च.

४९. महागल्लचीरवापिं, महादारगल्लकम्पि च;

काळपासाणवापिञ्च, इमा सोळस वापियो.

५०. गङ्गाय पब्बवव्हंसो, महामातिञ्च कारयि;

एवं पुञ्ञमपुञ्ञञ्च, सुबहुं सो उपाचिनीति.

५१. असाधुसङ्गमेनेवं, यावजीवं सुभासुभं;

कत्वा गतो यथाकम्मं, सो महासेनभूपति.

५२. तस्मा असाधुसंसग्गं, आरका परिवज्जिय;

अहिं वा’सि विसं खिप्पं, करेय्य’त्थहितं बुधो.

५३. अहु राजा सिरिमेघ-वण्णो तस्स सुतो ततो;

वन्धाता विय लोकस्स, सब्बसम्पत्तिदायको.

५४. महासेनेन पापानं, वसगेन विनासिते;

महाविहारे सब्बेपि, सन्निपातिय भिक्खवो.

५५. उपसङ्कम्म वन्दित्वा, निसिन्नो पुच्छि सादरो;

‘‘पितरा सङ्घमित्तस्स, सहायेन विनासितं.

५६. किं किमेवा’’ति आहंसु, भिक्खवो तं नरिस्सरं;

‘‘सीमायुग्घाटनं कातुं, वायमित्वापि ते पिता.

५७. नासक्खि अन्तोसीमायं, भिक्खूनं विज्जमानतो;

भूमिगब्भनिलीनाहि, सत्तासुं एत्थ भिक्खवो.

५८. अमच्चो सोणामच्चो च, सङ्घमित्तो च पापियो;

राजानं सञ्ञापेत्वान, अपुञ्ञं तेन कारयुं.

५९. भिन्दित्वा लोहपासादं, सत्तभूमकमुत्तमं;

घरे नानप्पकारे च, इतो’भयगिरिं नयुं.

६०. मासके चतुबुद्धेहि, निवुत्थे चेतियङ्गणे;

वपापेसुञ्च दुप्पञ्ञा, पस्स बालसमागमं’’.

६१. तं सुत्वा पितुकम्मं सो, निब्बिन्नो बालसङ्गमे;

पितरा नासितं तत्थ, सब्बं पाकतिकं अका.

६२. लोहपासादमगदो’व, कासि पासादमुत्तमं;

रञ्ञो महापनादस्स, दस्सेन्तो विय भूतले.

६३. परिवेणानि सब्बानि, नासितानि निवेसयि;

भोगे आरामिकानञ्च, यथाठाने ठपेसि सो.

६४. पितरा पच्चयानञ्च, पच्छिन्नत्ता विबुद्धिना;

छिद्दावासं घनावासं, विहारं’कासि बुद्धिमा.

६५. कारिते पितरा जोति वनेचे’सो विहारके;

कम्मं विप्पकतं सब्बं, निट्ठापेसि नरिस्सरो.

६६. थेरस्सा’थ महिन्दस्स, समणिन्दस्स सुनुनो;

सुत्वान मनुजिन्दो सो, पवत्तिं सब्बमादितो.

६७. पसीदित्वा गुणे तस्स, राजा दिप्पपसादके;

‘‘इस्सरो वत दीपस्स, थेरो’’ इति विचिन्तिय.

६८. पटिबिम्बं सुवण्णस्स, कत्वा तम्माण निस्सितं;

पुब्बकत्तिकमासस्स, पब्बपक्खे तु सत्तमे.

६९. दिने नेत्वा चेतियम्ब-थले थेरम्बसञ्ञिते;

तत्रट्ठमे निवासेत्वा, ततो तु नवमे पन.

७०. महासेनं गहेत्वा सो, देवसेना समूपमं;

ओरोधे नगरे चेव, गेहरक्खणके विना.

७१. लंकादीपे च सकले, सब्बे आदाय भिक्खवो;

विस्सज्जेत्वा मनुस्से च, नगरे चारकट्ठिते.

७२. पट्ठपेत्वा महादानं, अयञ्चाखिलपाणिनं;

पूजं सब्बोपहारेहि, करोन्तो च अनूपमं.

७३. पच्चुग्गमनमेतस्स, दीपसत्थुस्स सत्थुनो;

वरपुत्तस्स सो कत्वा, देवराजा’व सत्थुनो.