८. देवासुरसङ्गामसुत्तं

३९. ‘‘भूतपुब्बं, भिक्खवे, देवासुरसङ्गामो समुपब्यूळ्हो [समुपब्बूळ्हो (सी. पी.)] अहोसि. तस्मिं खो पन, भिक्खवे, सङ्गामे असुरा जिनिंसु, देवा पराजयिंसु [पराजियिंसु (सी. स्या. क.)]. पराजिता च, भिक्खवे, देवा [देवा भीता (पी.)] अपयिंसुयेव [अपयंस्वेव (सी.)] उत्तरेनाभिमुखा, अभियिंसु [अभियंसु (सी.)] असुरा. अथ खो, भिक्खवे, देवानं एतदहोसि – ‘अभियन्तेव खो असुरा. यंनून मयं दुतियम्पि असुरेहि सङ्गामेय्यामा’ति. दुतियम्पि खो, भिक्खवे, देवा असुरेहि सङ्गामेसुं. दुतियम्पि खो, भिक्खवे, असुराव जिनिंसु, देवा पराजयिंसु. पराजिता च, भिक्खवे, देवा अपयिंसुयेव उत्तरेनाभिमुखा, अभियिंसु असुरा’’.

अथ खो, भिक्खवे, देवानं एतदहोसि – ‘अभियन्तेव खो असुरा. यंनून मयं ततियम्पि असुरेहि सङ्गामेय्यामा’ति. ततियम्पि खो, भिक्खवे, देवा असुरेहि सङ्गामेसुं. ततियम्पि खो, भिक्खवे, असुराव जिनिंसु, देवा पराजयिंसु. पराजिता च, भिक्खवे, देवा भीता देवपुरंयेव पविसिंसु. देवपुरगतानञ्च पन [पुन (क.)], भिक्खवे, देवानं एतदहोसि – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि मयं एतरहि अत्तना विहराम अकरणीया असुरेही’ति. असुरानम्पि, भिक्खवे, एतदहोसि – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि देवा एतरहि अत्तना विहरन्ति अकरणीया अम्हेही’ति.

‘‘भूतपुब्बं, भिक्खवे, देवासुरसङ्गामो समुपब्यूळ्हो अहोसि. तस्मिं खो पन, भिक्खवे, सङ्गामे देवा जिनिंसु, असुरा पराजयिंसु. पराजिता च, भिक्खवे, असुरा अपयिंसुयेव दक्खिणेनाभिमुखा, अभियिंसु देवा. अथ खो, भिक्खवे, असुरानं एतदहोसि – ‘अभियन्तेव खो देवा. यंनून मयं दुतियम्पि देवेहि सङ्गामेय्यामा’ति. दुतियम्पि खो, भिक्खवे, असुरा देवेहि सङ्गामेसुं. दुतियम्पि खो, भिक्खवे, देवा जिनिंसु, असुरा पराजयिंसु. पराजिता च, भिक्खवे, असुरा अपयिंसुयेव दक्खिणेनाभिमुखा, अभियिंसु देवा’’.

अथ खो, भिक्खवे, असुरानं एतदहोसि – ‘अभियन्तेव खो देवा. यंनून मयं ततियम्पि देवेहि सङ्गामेय्यामा’ति. ततियम्पि खो, भिक्खवे, असुरा देवेहि सङ्गामेसुं. ततियम्पि खो, भिक्खवे, देवा जिनिंसु, असुरा पराजयिंसु. पराजिता च, भिक्खवे, असुरा भीता असुरपुरंयेव पविसिंसु. असुरपुरगतानञ्च पन, भिक्खवे, असुरानं एतदहोसि – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि मयं एतरहि अत्तना विहराम अकरणीया देवेही’ति. देवानम्पि, भिक्खवे, एतदहोसि – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि असुरा एतरहि अत्तना विहरन्ति अकरणीया अम्हेही’ति.

‘‘एवमेवं खो, भिक्खवे, यस्मिं समये भिक्खु विविच्चेव कामेहि विविच्च अकुसलेहि धम्मेहि सवितक्कं सविचारं विवेकजं पीतिसुखं पठमं झानं उपसम्पज्ज विहरति, तस्मिं, भिक्खवे, समये भिक्खुस्स एवं होति – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानाहं एतरहि अत्तना विहरामि अकरणीयो मारस्सा’ति. मारस्सापि, भिक्खवे, पापिमतो एवं होति – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि भिक्खु एतरहि अत्तना विहरति अकरणीयो मय्ह’’’न्ति.

‘‘यस्मिं, भिक्खवे, समये भिक्खु वितक्कविचारानं वूपसमा…पे… दुतियं झानं… ततियं झानं… चतुत्थं झानं उपसम्पज्ज विहरति, तस्मिं, भिक्खवे, समये भिक्खुस्स एवं होति – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानाहं एतरहि अत्तना विहरामि अकरणीयो मारस्सा’ति. मारस्सापि, भिक्खवे, पापिमतो एवं होति – ‘भीरुत्तानगतेन खो दानि भिक्खु एतरहि अत्तना विहरति, अकरणीयो मय्ह’’’न्ति.

‘‘यस्मिं, भिक्खवे, समये भिक्खु सब्बसो रूपसञ्ञानं समतिक्कमा पटिघसञ्ञानं अत्थङ्गमा नानत्तसञ्ञानं अमनसिकारा ‘अनन्तो आकासो’ति आकासानञ्चायतनं उपसम्पज्ज विहरति. अयं वुच्चति, भिक्खवे, ‘भिक्खु अन्तमकासि मारं, अपदं वधित्वा मारचक्खुं अदस्सनं गतो पापिमतो तिण्णो लोके विसत्तिक’’’न्ति.

‘‘यस्मिं, भिक्खवे, समये भिक्खु सब्बसो आकासानञ्चायतनं समतिक्कम्म ‘अनन्तं विञ्ञाण’न्ति विञ्ञाणञ्चायतनं उपसम्पज्ज विहरति… सब्बसो विञ्ञाणञ्चायतनं समतिक्कम्म ‘नत्थि किञ्ची’ति आकिञ्चञ्ञायतनं उपसम्पज्ज विहरति… सब्बसो आकिञ्चञ्ञायतनं समतिक्कम्म नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं उपसम्पज्ज विहरति… सब्बसो नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं समतिक्कम्म सञ्ञावेदयितनिरोधं उपसम्पज्ज विहरति, पञ्ञाय चस्स दिस्वा आसवा परिक्खीणा होन्ति. अयं वुच्चति, भिक्खवे, ‘भिक्खु अन्तमकासि मारं, अपदं वधित्वा मारचक्खुं अदस्सनं गतो पापिमतो तिण्णो लोके विसत्तिक’’’न्ति. अट्ठमं.