९. पठमइधलोकिकसुत्तं

४९. एकं समयं भगवा सावत्थियं विहरति पुब्बारामे मिगारमातुपासादे. अथ खो विसाखा मिगारमाता येन भगवा तेनुपसङ्कमि…पे…. एकमन्तं निसिन्नं खो विसाखं मिगारमातरं भगवा एतदवोच –

‘‘चतूहि खो, विसाखे, धम्मेहि समन्नागतो मातुगामो इधलोकविजयाय पटिपन्नो होति, अयंस लोको आरद्धो होति. कतमेहि चतूहि? इध, विसाखे, मातुगामो सुसंविहितकम्मन्तो होति, सङ्गहितपरिजनो, भत्तु मनापं चरति, सम्भतं अनुरक्खति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो सुसंविहितकम्मन्तो होति? इध, विसाखे, मातुगामो ये ते भत्तु अब्भन्तरा कम्मन्ता – उण्णाति वा कप्पासाति वा – तत्थ दक्खा होति अनलसा तत्रुपायाय वीमंसाय समन्नागता अलं कातुं अलं संविधातुं. एवं खो, विसाखे, मातुगामो सुसंविहितकम्मन्तो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो सङ्गहितपरिजनो होति? इध, विसाखे, मातुगामो यो सो भत्तु अब्भन्तरो अन्तोजनो – दासाति वा पेस्साति वा कम्मकराति वा – तेसं कतञ्च कततो जानाति अकतञ्च अकततो जानाति, गिलानकानञ्च बलाबलं जानाति खादनीयं भोजनीयञ्चस्स पच्चंसेन संविभजति. एवं खो, विसाखे, मातुगामो सङ्गहितपरिजनो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो भत्तु मनापं चरति? इध, विसाखे, मातुगामो यं भत्तु अमनापसङ्खातं तं जीवितहेतुपि न अज्झाचरति. एवं खो, विसाखे, मातुगामो भत्तु मनापं चरति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो सम्भतं अनुरक्खति? इध, विसाखे, मातुगामो यं भत्ता आहरति धनं वा धञ्ञं वा रजतं वा जातरूपं वा तं आरक्खेन गुत्तिया सम्पादेति, तत्थ च होति अधुत्ती अथेनी असोण्डी अविनासिका. एवं खो, विसाखे, मातुगामो सम्भतं अनुरक्खति. इमेहि खो, विसाखे, चतूहि धम्मेहि समन्नागतो मातुगामो इधलोकविजयाय पटिपन्नो होति, अयंस लोको आरद्धो होति.

‘‘चतूहि खो, विसाखे, धम्मेहि समन्नागतो मातुगामो परलोकविजयाय पटिपन्नो होति, परलोको आरद्धो होति. कतमेहि चतूहि? इध, विसाखे, मातुगामो सद्धासम्पन्नो होति, सीलसम्पन्नो होति, चागसम्पन्नो होति, पञ्ञासम्पन्नो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो सद्धासम्पन्नो होति? इध, विसाखे, मातुगामो सद्धो होति, सद्दहति तथागतस्स बोधिं – ‘इतिपि सो भगवा अरहं सम्मासम्बुद्धो विज्जाचरणसम्पन्नो सुगतो लोकविदू अनुत्तरो पुरिसदम्मसारथि सत्था देवमनुस्सानं बुद्धो भगवा’ति. एवं खो, विसाखे, मातुगामो सद्धासम्पन्नो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो सीलसम्पन्नो होति? इध, विसाखे, मातुगामो पाणातिपाता पटिविरतो होति…पे… सुरामेरयमज्जपमादट्ठाना पटिविरतो होति. एवं खो, विसाखे, मातुगामो सीलसम्पन्नो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो चागसम्पन्नो होति? इध, विसाखे, मातुगामो विगतमलमच्छेरेन चेतसा अगारं अज्झावसति मुत्तचागा पयतपाणिनी वोस्सग्गरता याचयोगा दानसंविभागरता. एवं खो, विसाखे, मातुगामो चागसम्पन्नो होति.

‘‘कथञ्च, विसाखे, मातुगामो पञ्ञासम्पन्नो होति? इध, विसाखे, मातुगामो पञ्ञवा होति…पे… एवं खो, विसाखे, मातुगामो पञ्ञासम्पन्नो होति. इमेहि खो, विसाखे, चतूहि धम्मेहि समन्नागतो मातुगामो परलोकविजयाय पटिपन्नो होति, परलोको आरद्धो होती’’ति.

‘‘सुसंविहितकम्मन्ता, सङ्गहितपरिज्जना;

भत्तु मनापं चरति, सम्भतं अनुरक्खति.

‘‘सद्धा सीलेन सम्पन्ना, वदञ्ञू वीतमच्छरा;

निच्चं मग्गं विसोधेति, सोत्थानं सम्परायिकं.

‘‘इच्चेते अट्ठ धम्मा च, यस्सा विज्जन्ति नारिया;

तम्पि सीलवतिं आहु, धम्मट्ठं सच्चवादिनिं.

‘‘सोळसाकारसम्पन्ना, अट्ठङ्गसुसमागता;

तादिसी सीलवती उपासिका;

उपपज्जति देवलोकं मनाप’’न्ति. नवमं;