६. दुतियसन्दिट्ठिकसुत्तं

४८. अथ खो अञ्ञतरो ब्राह्मणो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवता सद्धिं सम्मोदि. सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो सो ब्राह्मणो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘‘सन्दिट्ठिको धम्मो, सन्दिट्ठिको धम्मो’ति, भो गोतम, वुच्चति. कित्तावता नु खो, भो गोतम, सन्दिट्ठिको धम्मो होति अकालिको एहिपस्सिको ओपनेय्यिको पच्चत्तं वेदितब्बो विञ्ञूही’’ति?

‘‘तेन हि, ब्राह्मण, तञ्ञेवेत्थ पटिपुच्छिस्सामि. यथा ते खमेय्य तथा नं ब्याकरेय्यासि. तं किं मञ्ञसि, ब्राह्मण, सन्तं वा अज्झत्तं रागं ‘अत्थि मे अज्झत्तं रागो’ति पजानासि, असन्तं वा अज्झत्तं रागं ‘नत्थि मे अज्झत्तं रागो’ति पजानासी’’ति? ‘‘एवं, भो’’. ‘‘यं खो त्वं, ब्राह्मण, सन्तं वा अज्झत्तं रागं ‘अत्थि मे अज्झत्तं रागो’ति पजानासि, असन्तं वा अज्झत्तं रागं ‘नत्थि मे अज्झत्तं रागो’ति पजानासि – एवम्पि खो, ब्राह्मण, सन्दिट्ठिको धम्मो होति…पे….

‘‘तं किं मञ्ञसि, ब्राह्मण, सन्तं वा अज्झत्तं दोसं…पे… सन्तं वा अज्झत्तं मोहं…पे… सन्तं वा अज्झत्तं कायसन्दोसं…पे… सन्तं वा अज्झत्तं वचीसन्दोसं…पे… सन्तं वा अज्झत्तं मनोसन्दोसं ‘अत्थि मे अज्झत्तं मनोसन्दोसो’ति पजानासि, असन्तं वा अज्झत्तं मनोसन्दोसं ‘नत्थि मे अज्झत्तं मनोसन्दोसो’ति पजानासी’’ति? ‘‘एवं, भो’’. ‘‘यं खो त्वं, ब्राह्मण, सन्तं वा अज्झत्तं मनोसन्दोसं ‘अत्थि मे अज्झत्तं मनोसन्दोसो’ति पजानासि, असन्तं वा अज्झत्तं मनोसन्दोसं ‘नत्थि मे अज्झत्तं मनोसन्दोसो’ति पजानासि – एवं खो, ब्राह्मण, सन्दिट्ठिको धम्मो होति अकालिको एहिपस्सिको ओपनेय्यिको पच्चत्तं वेदितब्बो विञ्ञूही’’ति.

‘‘अभिक्कन्तं, भो गोतम, अभिक्कन्तं, भो गोतम…पे… उपासकं मं भवं गोतमो धारेतु अज्जतग्गे पाणुपेतं सरणं गत’’न्ति. छट्ठं.