७. खेमसुत्तं

४९. एकं समयं भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन आयस्मा च खेमो आयस्मा च सुमनो सावत्थियं विहरन्ति अन्धवनस्मिं. अथ खो आयस्मा च खेमो आयस्मा च सुमनो येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा खेमो भगवन्तं एतदवोच –

‘‘यो सो, भन्ते, भिक्खु अरहं खीणासवो वुसितवा कतकरणीयो ओहितभारो अनुप्पत्तसदत्थो परिक्खीणभवसंयोजनो सम्मदञ्ञा विमुत्तो तस्स न एवं होति – ‘अत्थि मे सेय्योति वा अत्थि मे सदिसोति वा अत्थि मे हीनोति वा’’’ति. इदमवोचायस्मा खेमो. समनुञ्ञो सत्था अहोसि. अथ खो आयस्मा खेमो ‘‘समनुञ्ञो मे सत्था’’ति उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि.

अथ खो आयस्मा सुमनो अचिरपक्कन्ते आयस्मन्ते खेमे भगवन्तं एतदवोच – ‘‘यो सो, भन्ते, भिक्खु अरहं खीणासवो वुसितवा कतकरणीयो ओहितभारो अनुप्पत्तसदत्थो परिक्खीणभवसंयोजनो सम्मदञ्ञा विमुत्तो तस्स न एवं होति – ‘नत्थि मे सेय्योति वा नत्थि मे सदिसोति वा नत्थि मे हीनोति वा’’’ति. इदमवोचायस्मा सुमनो. समनुञ्ञो सत्था अहोसि. अथ खो आयस्मा सुमनो ‘‘समनुञ्ञो मे सत्था’’ति उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि.

अथ खो भगवा अचिरपक्कन्तेसु आयस्मन्ते च खेमे आयस्मन्ते च सुमने भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘एवं खो, भिक्खवे, कुलपुत्ता अञ्ञं ब्याकरोन्ति. अत्थो च वुत्तो अत्ता च अनुपनीतो. अथ च पन इधेकच्चे मोघपुरिसा हसमानका [हसमानकं (क.) महाव. २४५] मञ्ञे अञ्ञं ब्याकरोन्ति. ते पच्छा विघातं आपज्जन्ती’’ति.

‘‘न उस्सेसु न ओमेसु, समत्ते नोपनीयरे [नोपनिय्यरे (स्या. पी. क.)];

खीणा जाति वुसितं ब्रह्मचरियं, चरन्ति संयोजनविप्पमुत्ता’’ति. सत्तमं;