४. सीहसेनापतिसुत्तं

३४. एकं समयं भगवा वेसालियं विहरति महावने कूटागारसालायं. अथ खो सीहो सेनापति येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो सीहो सेनापति भगवन्तं एतदवोच – ‘‘सक्का नु खो, भन्ते, भगवा सन्दिट्ठिकं दानफलं पञ्ञापेतु’’न्ति?

‘‘सक्का, सीहा’’ति भगवा अवोच – ‘‘दायको, सीह, दानपति बहुनो जनस्स पियो होति मनापो. यम्पि, सीह, दायको दानपति बहुनो जनस्स पियो होति मनापो, इदम्पि सन्दिट्ठिकं दानफलं.

‘‘पुन चपरं, सीह, दायकं दानपतिं सन्तो सप्पुरिसा भजन्ति. यम्पि, सीह, दायकं दानपतिं सन्तो सप्पुरिसा भजन्ति, इदम्पि सन्दिट्ठिकं दानफलं.

‘‘पुन चपरं, सीह, दायकस्स दानपतिनो कल्याणो कित्तिसद्दो अब्भुग्गच्छति. यम्पि, सीह, दायकस्स दानपतिनो कल्याणो कित्तिसद्दो अब्भुग्गच्छति, इदम्पि सन्दिट्ठिकं दानफलं.

‘‘पुन चपरं, सीह, दायको दानपति यं यदेव परिसं उपसङ्कमति – यदि खत्तियपरिसं यदि ब्राह्मणपरिसं यदि गहपतिपरिसं यदि समणपरिसं – विसारदो [विसारदोव (सी.) अ. नि. ७.५७ पस्सितब्बं] उपसङ्कमति अमङ्कुभूतो. यम्पि, सीह, दायको दानपति यं यदेव परिसं उपसङ्कमति – यदि खत्तियपरिसं यदि ब्राह्मणपरिसं यदि गहपतिपरिसं यदि समणपरिसं – विसारदो उपसङ्कमति अमङ्कुभूतो, इदम्पि सन्दिट्ठिकं दानफलं.

‘‘पुन चपरं, सीह, दायको दानपति कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जति. यम्पि, सीह, दायको दानपति कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जति, इदं [इदम्पि सीह (क.)] सम्परायिकं दानफल’’न्ति.

एवं वुत्ते सीहो सेनापति भगवन्तं एतदवोच – ‘‘यानिमानि, भन्ते, भगवता चत्तारि सन्दिट्ठिकानि दानफलानि अक्खातानि, नाहं एत्थ भगवतो सद्धाय गच्छामि; अहं पेतानि जानामि. अहं, भन्ते, दायको दानपति बहुनो जनस्स पियो मनापो. अहं, भन्ते, दायको दानपति; मं सन्तो सप्पुरिसा भजन्ति. अहं, भन्ते, दायको दानपति; मय्हं कल्याणो कित्तिसद्दो अब्भुग्गतो – ‘सीहो सेनापति दायको कारको सङ्घुपट्ठाको’ति. अहं, भन्ते, दायको दानपति यं यदेव परिसं उपसङ्कमामि – यदि खत्तियपरिसं यदि ब्राह्मणपरिसं यदि गहपतिपरिसं यदि समणपरिसं – विसारदो उपसङ्कमामि अमङ्कुभूतो. यानिमानि, भन्ते, भगवता चत्तारि सन्दिट्ठिकानि दानफलानि अक्खातानि, नाहं एत्थ भगवतो सद्धाय गच्छामि; अहं पेतानि जानामि. यञ्च खो मं, भन्ते, भगवा एवमाह – ‘दायको, सीह, दानपति कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जती’ति, एताहं न जानामि; एत्थ च पनाहं भगवतो सद्धाय गच्छामी’’ति. ‘‘एवमेतं, सीह, एवमेतं, सीह! दायको दानपति कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जती’’ति.

‘‘ददं पियो होति भजन्ति नं बहू,

कित्तिञ्च पप्पोति यसो च वड्ढति [यसस्स वड्ढति (स्या. कं.), यसं पवड्ढति (क.)];

अमङ्कुभूतो परिसं विगाहति,

विसारदो होति नरो अमच्छरी.

‘‘तस्मा हि दानानि ददन्ति पण्डिता,

विनेय्य मच्छेरमलं सुखेसिनो;

ते दीघरत्तं तिदिवे पतिट्ठिता,

देवानं सहब्यगता रमन्ति ते [सहब्यतं गता रमन्ति (सी.), सहब्यता रमन्ति ते (क.)].

‘‘कतावकासा कतकुसला इतो चुता [ततो चुता (सी.)],

सयंपभा अनुविचरन्ति नन्दनं [नन्दने (स्या. कं.)];

ते तत्थ नन्दन्ति रमन्ति मोदरे,

समप्पिता कामगुणेहि पञ्चहि;

‘‘कत्वान वाक्यं असितस्स तादिनो,

रमन्ति सग्गे [रमन्ति सुमना (क.), कमन्ति सब्बे (स्या. कं.)] सुगतस्स सावका’’ति. चतुत्थं;