३. उग्गहसुत्तं

३३. एकं समयं भगवा भद्दिये विहरति जातिया वने. अथ खो उग्गहो मेण्डकनत्ता येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो उग्गहो मेण्डकनत्ता भगवन्तं एतदवोच –

‘‘अधिवासेतु मे, भन्ते, भगवा स्वातनाय अत्तचतुत्थो भत्त’’न्ति. अधिवासेसि भगवा तुण्हीभावेन. अथ खो उग्गहो मेण्डकनत्ता भगवतो अधिवासनं विदित्वा उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि.

अथ खो भगवा तस्सा रत्तिया अच्चयेन पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय येन उग्गहस्स मेण्डकनत्तुनो निवेसनं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो उग्गहो मेण्डकनत्ता भगवन्तं पणीतेन खादनीयेन भोजनीयेन सहत्था सन्तप्पेसि सम्पवारेसि. अथ खो उग्गहो मेण्डकनत्ता भगवन्तं भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो उग्गहो मेण्डकनत्ता भगवन्तं एतदवोच – ‘‘इमा मे, भन्ते, कुमारियो पतिकुलानि गमिस्सन्ति. ओवदतु तासं, भन्ते, भगवा; अनुसासतु तासं, भन्ते, भगवा, यं तासं अस्स दीघरत्तं हिताय सुखाया’’ति.

अथ खो भगवा ता कुमारियो एतदवोच – ‘‘तस्मातिह, कुमारियो, एवं सिक्खितब्बं – ‘यस्स वो [यस्स खो (सी. स्या. कं.)] मातापितरो भत्तुनो दस्सन्ति अत्थकामा हितेसिनो अनुकम्पका अनुकम्पं उपादाय, तस्स भविस्साम पुब्बुट्ठायिनियो पच्छानिपातिनियो किंकारपटिस्साविनियो मनापचारिनियो पियवादिनियो’ति. एवञ्हि वो, कुमारियो, सिक्खितब्बं.

‘‘तस्मातिह, कुमारियो, एवं सिक्खितब्बं – ‘ये ते भत्तु गरुनो [गुरुनो (क.)] भविस्सन्ति माताति वा पिताति वा समणब्राह्मणाति वा, ते सक्करिस्साम गरुं करिस्साम [गरुकरिस्साम (सी. स्या. कं. पी.)] मानेस्साम पूजेस्साम अब्भागते च आसनोदकेन पटिपूजेस्सामा’ति [पूजेस्सामाति (सी.)]. एवञ्हि वो, कुमारियो, सिक्खितब्बं.

‘‘तस्मातिह, कुमारियो, एवं सिक्खितब्बं – ‘ये ते भत्तु अब्भन्तरा कम्मन्ता उण्णाति वा कप्पासाति वा, तत्थ दक्खा भविस्साम अनलसा, तत्रुपायाय वीमंसाय समन्नागता, अलं कातुं अलं संविधातु’न्ति. एवञ्हि वो, कुमारियो, सिक्खितब्बं.

‘‘तस्मातिह, कुमारियो, एवं सिक्खितब्बं – ‘यो सो भत्तु अब्भन्तरो [अब्भन्तरे (क.)] अन्तोजनो दासाति वा पेस्साति वा कम्मकराति वा, तेसं कतञ्च कततो जानिस्साम अकतञ्च अकततो जानिस्साम, गिलानकानञ्च बलाबलं जानिस्साम, खादनीयं भोजनीयञ्चस्स पच्चंसेन [पच्चयं तेन (क. सी.), पच्चयंसेन (स्या. कं.), पच्चयं सेनासनं पच्चत्तंसेन (क.) अ. नि. ८.४६] संविभजिस्सामा’ति [विभजिस्सामाति (सी. स्या. कं.)]. एवञ्हि वो, कुमारियो, सिक्खितब्बं.

‘‘तस्मातिह, कुमारियो, एवं सिक्खितब्बं – ‘यं भत्ता आहरिस्सति धनं वा धञ्ञं वा रजतं वा जातरूपं वा, तं आरक्खेन [तं आरक्खाय (सी.)] गुत्तिया सम्पादेस्साम, तत्थ च भविस्साम अधुत्ती अथेनी असोण्डी अविनासिकायो’ति. एवञ्हि वो, कुमारियो, सिक्खितब्बं. इमेहि खो, कुमारियो, पञ्चहि धम्मेहि समन्नागतो मातुगामो कायस्स भेदा परं मरणा मनापकायिकानं देवानं सहब्यतं उपपज्जती’’ति.

‘‘यो नं भरति सब्बदा, निच्चं आतापि उस्सुको;

सब्बकामहरं पोसं, भत्तारं नातिमञ्ञति.

‘‘न चापि सोत्थि भत्तारं, इस्साचारेन [इच्छाचारेन (सी.), इस्सावादेन (पी.)] रोसये;

भत्तु च गरुनो सब्बे, पटिपूजेति पण्डिता.

‘‘उट्ठाहिका [उट्ठायिका (स्या. कं. क.)] अनलसा, सङ्गहितपरिज्जना;

भत्तु मनापं [मनापा (सी.)] चरति, सम्भतं अनुरक्खति.

‘‘या एवं वत्तती नारी, भत्तुछन्दवसानुगा;

मनापा नाम ते देवा, यत्थ सा उपपज्जती’’ति. ततियं;