९. उज्जयसुत्तं

३९. अथ खो उज्जयो ब्राह्मणो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवता सद्धिं सम्मोदि. सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो उज्जयो ब्राह्मणो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘भवम्पि नो गोतमो यञ्ञं वण्णेती’’ति? ‘‘न खो अहं, ब्राह्मण, सब्बं यञ्ञं वण्णेमि; न पनाहं, ब्राह्मण, सब्बं यञ्ञं न वण्णेमि. यथारूपे खो, ब्राह्मण, यञ्ञे गावो हञ्ञन्ति, अजेळका हञ्ञन्ति, कुक्कुटसूकरा हञ्ञन्ति, विविधा पाणा सङ्घातं आपज्जन्ति; एवरूपं खो अहं, ब्राह्मण, सारम्भं यञ्ञं न वण्णेमि. तं किस्स हेतु? एवरूपञ्हि, ब्राह्मण, सारम्भं यञ्ञं न उपसङ्कमन्ति अरहन्तो वा अरहत्तमग्गं वा समापन्ना.

‘‘यथारूपे च खो, ब्राह्मण, यञ्ञे नेव गावो हञ्ञन्ति, न अजेळका हञ्ञन्ति, न कुक्कुटसूकरा हञ्ञन्ति, न विविधा पाणा सङ्घातं आपज्जन्ति; एवरूपं खो अहं, ब्राह्मण, निरारम्भं यञ्ञं वण्णेमि, यदिदं निच्चदानं अनुकुलयञ्ञं. तं किस्स हेतु? एवरूपञ्हि, ब्राह्मण, निरारम्भं यञ्ञं उपसङ्कमन्ति अरहन्तो वा अरहत्तमग्गं वा समापन्ना’’ति.

‘‘अस्समेधं पुरिसमेधं, सम्मापासं वाजपेय्यं निरग्गळं;

महायञ्ञा महारम्भा [सम्मापासं वाजपेय्यं; निरग्गळं महारम्भा (पी.) सं. नि. १.१२०], न ते होन्ति महप्फला.

‘‘अजेळका च गावो च, विविधा यत्थ हञ्ञरे;

न तं सम्मग्गता यञ्ञं, उपयन्ति महेसिनो.

‘‘ये च यञ्ञा निरारम्भा, यजन्ति अनुकुलं सदा;

अजेळका च गावो च, विविधा नेत्थ हञ्ञरे [नाजेळका च गावो च, विविधा यत्थ हञ्ञरे (स्या. कं.)];

तञ्च सम्मग्गता यञ्ञं, उपयन्ति महेसिनो.

‘‘एतं [एवं (स्या. कं.)] यजेथ मेधावी, एसो यञ्ञो महप्फलो;

एतं [एवं (स्या. कं. क.)] हि यजमानस्स, सेय्यो होति न पापियो;

यञ्ञो च विपुलो होति, पसीदन्ति च देवता’’ति. नवमं;