२. दुतियउरुवेलसुत्तं

२२. ‘‘एकमिदाहं, भिक्खवे, समयं उरुवेलायं विहरामि नज्जा नेरञ्जराय तीरे अजपालनिग्रोधे पठमाभिसम्बुद्धो. अथ खो, भिक्खवे, सम्बहुला ब्राह्मणा जिण्णा वुद्धा महल्लका अद्धगता वयोअनुप्पत्ता येनाहं तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा मया सद्धिं सम्मोदिंसु. सम्मोदनीयं कथं सारणीयं वीतिसारेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. एकमन्तं निसिन्ना खो, भिक्खवे, ते ब्राह्मणा मं एतदवोचुं – ‘सुतं नेतं [मेतं (सी. स्या. कं. क.)], भो गोतम – न समणो गोतमो ब्राह्मणे जिण्णे वुद्धे महल्लके अद्धगते वयोअनुप्पत्ते अभिवादेति वा पच्चुट्ठेति वा आसनेन वा निमन्तेतीति. तयिदं, भो गोतम, तथेव. न हि भवं गोतमो ब्राह्मणे जिण्णे वुद्धे महल्लके अद्धगते वयोअनुप्पत्ते अभिवादेति वा पच्चुट्ठेति वा आसनेन वा निमन्तेति. तयिदं, भो गोतम, न सम्पन्नमेवा’’’ति.

‘‘तस्स मय्हं, भिक्खवे, एतदहोसि – ‘नयिमे [न वत मे (सी. पी.), न चयिमे (स्या. कं.), न वतिमे (?)] आयस्मन्तो जानन्ति थेरं वा थेरकरणे वा धम्मे’ति. वुद्धो चेपि, भिक्खवे, होति आसीतिको वा नावुतिको वा वस्ससतिको वा जातिया. सो च होति अकालवादी अभूतवादी अनत्थवादी अधम्मवादी अविनयवादी, अनिधानवतिं वाचं भासिता अकालेन अनपदेसं अपरियन्तवतिं अनत्थसंहितं. अथ खो सो ‘बालो थेरो’त्वेव [तेव (सी. पी.)] सङ्खं गच्छति.

‘‘दहरो चेपि, भिक्खवे, होति युवा सुसुकाळकेसो भद्रेन योब्बनेन समन्नागतो पठमेन वयसा. सो च होति कालवादी भूतवादी अत्थवादी धम्मवादी विनयवादी निधानवतिं वाचं भासिता कालेन सापदेसं परियन्तवतिं अत्थसंहितं. अथ खो सो ‘पण्डितो थेरो’त्वेव सङ्खं गच्छति.

‘‘चत्तारोमे, भिक्खवे, थेरकरणा धम्मा. कतमे चत्तारो? इध, भिक्खवे, भिक्खु सीलवा होति, पातिमोक्खसंवरसंवुतो विहरति आचारगोचरसम्पन्नो अणुमत्तेसु वज्जेसु भयदस्सावी, समादाय सिक्खति सिक्खापदेसु, बहुस्सुतो होति सुतधरो सुतसन्निचयो, ये ते धम्मा आदिकल्याणा मज्झेकल्याणा परियोसानकल्याणा सात्थं सब्यञ्जनं [सात्था सब्यञ्जना (सी. पी.)] केवलपरिपुण्णं [केवलपरिपुण्णा (सी.)] परिसुद्धं ब्रह्मचरियं अभिवदन्ति, तथारूपास्स धम्मा बहुस्सुता होन्ति धाता [धता (सी. स्या. कं. पी.)] वचसा परिचिता मनसानुपेक्खिता, दिट्ठिया सुप्पटिविद्धा, चतुन्नं झानानं आभिचेतसिकानं दिट्ठधम्मसुखविहारानं निकामलाभी होति अकिच्छलाभी अकसिरलाभी, आसवानं खया अनासवं चेतोविमुत्तिं पञ्ञाविमुत्तिं दिट्ठेव धम्मे सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा उपसम्पज्ज विहरति. इमे खो, भिक्खवे, चत्तारो थेरकरणा धम्मा’’ति.

‘‘यो उद्धतेन चित्तेन, सम्फञ्च बहु भासति;

असमाहितसङ्कप्पो, असद्धम्मरतो मगो;

आरा सो थावरेय्यम्हा, पापदिट्ठि अनादरो.

‘‘यो च सीलेन सम्पन्नो, सुतवा पटिभानवा;

सञ्ञतो धीरो धम्मेसु [सञ्ञतो धीरधम्मेसु (सी.), संयुत्तो थिरधम्मेसु (स्या. कं.)], पञ्ञायत्थं विपस्सति.

‘‘पारगू सब्बधम्मानं, अखिलो पटिभानवा;

पहीनजातिमरणो, ब्रह्मचरियस्स केवली.

‘‘तमहं वदामि थेरोति, यस्स नो सन्ति आसवा;

आसवानं खया भिक्खु, सो थेरोति पवुच्चती’’ति. दुतियं;