६. अप्पस्सुतसुत्तं

६. ‘‘चत्तारोमे, भिक्खवे, पुग्गला सन्तो संविज्जमाना लोकस्मिं. कतमे चत्तारो? अप्पस्सुतो सुतेन अनुपपन्नो, अप्पस्सुतो सुतेन उपपन्नो, बहुस्सुतो सुतेन अनुपपन्नो, बहुस्सुतो सुतेन उपपन्नो. कथञ्च, भिक्खवे, पुग्गलो अप्पस्सुतो होति सुतेन अनुपपन्नो? इध, भिक्खवे, एकच्चस्स पुग्गलस्स अप्पकं सुतं होति – सुत्तं गेय्यं वेय्याकरणं गाथा उदानं इतिवुत्तकं जातकं अब्भुतधम्मं वेदल्लं. सो तस्स अप्पकस्स सुतस्स न अत्थमञ्ञाय धम्ममञ्ञाय [न धम्ममञ्ञाय (पी. क.)] धम्मानुधम्मप्पटिपन्नो होति. एवं खो, भिक्खवे, पुग्गलो अप्पस्सुतो होति सुतेन अनुपपन्नो.

‘‘कथञ्च, भिक्खवे, पुग्गलो अप्पस्सुतो होति सुतेन उपपन्नो? इध, भिक्खवे, एकच्चस्स पुग्गलस्स अप्पकं सुतं होति – सुत्तं गेय्यं वेय्याकरणं गाथा उदानं इतिवुत्तकं जातकं अब्भुतधम्मं वेदल्लं. सो तस्स अप्पकस्स सुतस्स अत्थमञ्ञाय धम्ममञ्ञाय धम्मानुधम्मप्पटिपन्नो होति. एवं खो, भिक्खवे, पुग्गलो अप्पस्सुतो होति सुतेन उपपन्नो.

‘‘कथञ्च, भिक्खवे, पुग्गलो बहुस्सुतो होति सुतेन अनुपपन्नो? इध, भिक्खवे, एकच्चस्स पुग्गलस्स बहुकं सुतं होति – सुत्तं गेय्यं वेय्याकरणं गाथा उदानं इतिवुत्तकं जातकं अब्भुतधम्मं वेदल्लं. सो तस्स बहुकस्स सुतस्स न अत्थमञ्ञाय धम्ममञ्ञाय [न धम्ममञ्ञाय (पी.)] धम्मानुधम्मप्पटिपन्नो होति. एवं खो, भिक्खवे, पुग्गलो बहुस्सुतो होति सुतेन अनुपपन्नो.

‘‘कथञ्च, भिक्खवे, पुग्गलो बहुस्सुतो होति सुतेन उपपन्नो? इध, भिक्खवे, एकच्चस्स पुग्गलस्स बहुकं सुतं होति – सुत्तं गेय्यं वेय्याकरणं गाथा उदानं इतिवुत्तकं जातकं अब्भुतधम्मं वेदल्लं. सो तस्स बहुकस्स सुतस्स अत्थमञ्ञाय धम्ममञ्ञाय धम्मानुधम्मप्पटिपन्नो होति. एवं खो, भिक्खवे, पुग्गलो बहुस्सुतो होति सुतेन उपपन्नो. इमे खो, भिक्खवे, चत्तारो पुग्गला सन्तो संविज्जमाना लोकस्मि’’न्ति.

‘‘अप्पस्सुतोपि चे होति, सीलेसु असमाहितो;

उभयेन नं गरहन्ति, सीलतो च सुतेन च.

‘‘अप्पस्सुतोपि चे होति, सीलेसु सुसमाहितो;

सीलतो नं पसंसन्ति, तस्स सम्पज्जते सुतं.

‘‘बहुस्सुतोपि चे होति, सीलेसु असमाहितो;

सीलतो नं गरहन्ति, नास्स सम्पज्जते सुतं.

‘‘बहुस्सुतोपि चे होति, सीलेसु सुसमाहितो;

उभयेन नं पसंसन्ति, सीलतो च सुतेन च.

‘‘बहुस्सुतं धम्मधरं, सप्पञ्ञं बुद्धसावकं;

नेक्खं जम्बोनदस्सेव, को तं निन्दितुमरहति;

देवापि नं पसंसन्ति, ब्रह्मुनापि पसंसितो’’ति. छट्ठं;