9. убба̄хикавагго

455. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? на аттхакусало хоти, на дхаммакусало хоти, на нируттикусало хоти, на бйан̃джанакусало хоти, на пубба̄паракусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? аттхакусало хоти, дхаммакусало хоти, нируттикусало хоти, бйан̃джанакусало хоти, пубба̄паракусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? кодхано хоти кодха̄бхибхӯто, маккхӣ хоти маккха̄бхибхӯто, пал̣а̄сӣ хоти пал̣а̄са̄бхибхӯто, иссукӣ хоти исса̄бхибхӯто, сандит̣т̣хипара̄ма̄сӣ хоти а̄дха̄нагга̄хӣ дуппат̣иниссаггӣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? на кодхано хоти на кодха̄бхибхӯто, на маккхӣ хоти на маккха̄бхибхӯто, на пал̣а̄сӣ хоти на пал̣а̄са̄бхибхӯто, на иссукӣ хоти на исса̄бхибхӯто, асандит̣т̣хипара̄ма̄сӣ хоти ана̄дха̄нагга̄хӣ суппат̣иниссаггӣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? куппати, бйа̄паджджати, патит̣т̣хийати, копам̣ джанети, акхамо хоти ападаккхин̣агга̄хӣ ануса̄саним̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? на куппати, на бйа̄паджджати, на патит̣т̣хийати, на копам̣ джанети, кхамо хоти падаккхин̣агга̄хӣ ануса̄саним̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? паса̄рета̄ хоти но са̄рета̄, анока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, на йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? са̄рета̄ хоти но паса̄рета̄, ока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, йатха̄дхаммам̣ йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? чханда̄гатим̣ гаччхати, доса̄гатим̣ гаччхати, моха̄гатим̣ гаччхати, бхайа̄гатим̣ гаччхати, аладжджӣ ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? на чханда̄гатим̣ гаччхати, на доса̄гатим̣ гаччхати, на моха̄гатим̣ гаччхати, на бхайа̄гатим̣ гаччхати, ладжджӣ ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? чханда̄гатим̣ гаччхати, доса̄гатим̣ гаччхати, моха̄гатим̣ гаччхати, бхайа̄гатим̣ гаччхати, акусало ча хоти винайе – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа на самманнитаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи пан̃чахи? на чханда̄гатим̣ гаччхати, на доса̄гатим̣ гаччхати, на моха̄гатим̣ гаччхати, на бхайа̄гатим̣ гаччхати, кусало ча хоти винайе – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо’’ти.

456. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхатӣ’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? суттам̣ на джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча т̣ха̄нат̣ха̄накусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? суттам̣ джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, т̣ха̄на̄т̣ха̄накусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ на джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча пубба̄паракусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, пубба̄паракусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ на джа̄на̄ти, нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ на джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху ба̄лотвева сан̇кхам̣ гаччхати. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху пан̣д̣итотвева сан̇кхам̣ гаччхатӣ’’ти.

убба̄хикавагго нит̣т̣хито навамо.

тассудда̄нам̣ –

на аттхакусало чева, кодхано куппатӣ ча йо;

паса̄рета̄ чханда̄гатим̣, акусало татхева ча.

суттам̣ дхамман̃ча ваттхун̃ча, а̄патти адхикаран̣ам̣;

две две пака̄сита̄ саббе, кан̣хасуккам̣ виджа̄натха̄ти.