1. анисситавагго

417. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ упа̄ли йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ упа̄ли бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхабба’’нти?

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. [пари. 325] катамехи пан̃чахи? упосатхам̣ на джа̄на̄ти, упосатхакаммам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? упосатхам̣ джа̄на̄ти, упосатхакаммам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? пава̄ран̣ам̣ на джа̄на̄ти, пава̄ран̣а̄каммам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? пава̄ран̣ам̣ джа̄на̄ти, пава̄ран̣а̄каммам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣’’.

418. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти?

[маха̄ва. 84] ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄, анабхиратам̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄, уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣ [имасмим̣ т̣ха̄не саббаттха ‘‘винодетум̣ ва̄ винода̄петум̣ ва̄’’ти па̄т̣хо диссати, вимативиноданӣт̣ӣка̄йа маха̄ваггаван̣н̣ана̄ олокетабба̄], абхидхамме винетум̣, абхивинайе винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄, анабхиратам̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄, уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣, абхидхамме винетум̣, абхивинайе винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ абхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа сиккха̄петум̣, а̄дибрахмача̄рийака̄йа сиккха̄йа винетум̣, адхисӣле винетум̣, адхичитте винетум̣, адхипан̃н̃а̄йа винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ абхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа сиккха̄петум̣, а̄дибрахмача̄рийака̄йа сиккха̄йа винетум̣, адхисӣле винетум̣, адхичитте винетум̣, адхипан̃н̃а̄йа винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти.

419. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄табба’’нти?

пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? адхисӣле сӣлавипанно хоти, аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно хоти, атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена давена саманна̄гато хоти, ва̄часикена давена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена давена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ва̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ва̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ва̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ а̄панно каммакато упасампа̄дети, ниссайам̣ дети, са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети, бхиккхунова̄дакасаммутим̣ са̄дийати, самматопи бхиккхунийо овадати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? йа̄йа а̄паттийа̄ сан̇гхена каммам̣ катам̣ хоти там̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, ан̃н̃ам̣ ва̄ та̄дисикам̣, тато ва̄ па̄пит̣т̣хатарам̣, каммам̣ гарахати, каммике гарахати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄табба’’нти.

анисситавагго нит̣т̣хито пат̣хамо.

тассудда̄нам̣ –

упосатхам̣ пава̄ран̣ам̣, а̄патти ча гила̄накам̣;

абхисама̄ча̄раладжджӣ ча, адхисӣле давена ча.

ана̄ча̄рам̣ упагха̄ти, миччха̄ а̄паттимева ча;

йа̄йа̄паттийа̄ буддхасса, пат̣хамо ваггасан̇гахоти.