маха̄сан̇га̄мо
1. вохарантена джа̄нитабба̄ди
368. сан̇га̄ма̄вачаре бхиккхуна̄ сан̇гхе вохарантена ваттху джа̄нитаббам̣, випатти джа̄нитабба̄, а̄патти джа̄нитабба̄, нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, а̄ка̄ро джа̄нитаббо, пубба̄парам̣ джа̄нитаббам̣, ката̄катам̣ джа̄нитаббам̣, каммам̣ джа̄нитаббам̣, адхикаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣, саматхо джа̄нитаббо, на чханда̄гати гантабба̄, на доса̄гати гантабба̄, на моха̄гати гантабба̄, на бхайа̄гати гантабба̄, сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄петаббам̣, ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄петаббам̣, пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхитаббам̣, паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄детаббам̣, ладдхапаккхомхӣти парапаккхо на̄ваджа̄нитаббо, бахуссутомхӣти аппассуто на̄ваджа̄нитаббо, тхератаромхӣти навакатаро на̄ваджа̄нитаббо, асампаттам̣ на бйа̄ха̄таббам̣, сампаттам̣ дхаммато винайато на париха̄петаббам̣, йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати, татха̄ там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметаббам̣.
369. ваттху джа̄нитаббанти ат̣т̣хапа̄ра̄джика̄нам̣ [ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ (сӣ. ка.)] ваттху джа̄нитаббам̣, тевӣсасан̇гха̄дисеса̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, двеанийата̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, двечатта̄рӣсаниссаггийа̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, ат̣т̣ха̄сӣтисатапа̄читтийа̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, два̄дасапа̄т̣идесанӣйа̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, дуккат̣а̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣, дуббха̄сита̄нам̣ ваттху джа̄нитаббам̣.
370. випатти джа̄нитабба̄ти сӣлавипатти джа̄нитабба̄, а̄ча̄равипатти джа̄нитабба̄, дит̣т̣хивипатти джа̄нитабба̄, а̄джӣвавипатти джа̄нитабба̄.
371. а̄патти джа̄нитабба̄ти па̄ра̄джика̄патти джа̄нитабба̄, сан̇гха̄дисеса̄патти джа̄нитабба̄, тхуллаччайа̄патти джа̄нитабба̄, па̄читтийа̄патти джа̄нитабба̄, па̄т̣идесанӣйа̄патти джа̄нитабба̄, дуккат̣а̄патти джа̄нитабба̄, дуббха̄сита̄патти джа̄нитабба̄.
372. нида̄нам̣ джа̄нитаббанти ат̣т̣хапа̄ра̄джика̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, тевӣсасан̇гха̄дисеса̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, двеанийата̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, двечатта̄рӣсаниссаггийа̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, ат̣т̣ха̄сӣтисатапа̄читтийа̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, два̄дасапа̄т̣идесанӣйа̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, дуккат̣а̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣, дуббха̄сита̄нам̣ нида̄нам̣ джа̄нитаббам̣.
373. а̄ка̄ро джа̄нитабботи сан̇гхо а̄ка̄рато джа̄нитаббо, ган̣о а̄ка̄рато джа̄нитаббо, пуггало а̄ка̄рато джа̄нитаббо, чодако а̄ка̄рато джа̄нитаббо, чудитако а̄ка̄рато джа̄нитаббо. сан̇гхо а̄ка̄рато джа̄нитабботи пат̣ибало ну кхо айам̣ сан̇гхо имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена уда̄ху ноти, евам̣ сан̇гхо а̄ка̄рато джа̄нитаббо. ган̣о а̄ка̄рато джа̄нитабботи пат̣ибало ну кхо айам̣ ган̣о имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена уда̄ху ноти, евам̣ ган̣о а̄ка̄рато джа̄нитаббо. пуггало а̄ка̄рато джа̄нитабботи пат̣ибало ну кхо айам̣ пуггало имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена уда̄ху ноти, евам̣ пуггало а̄ка̄рато джа̄нитаббо. чодако а̄ка̄рато джа̄нитабботи каччи ну кхо айама̄йасма̄ пан̃часу дхаммесу патит̣т̣ха̄йа парам̣ чодети уда̄ху ноти, евам̣ чодако а̄ка̄рато джа̄нитаббо. чудитако а̄ка̄рато джа̄нитабботи каччи ну кхо айама̄йасма̄ двӣсу дхаммесу патит̣т̣хито сачче ча акуппе ча уда̄ху ноти, евам̣ чудитако а̄ка̄рато джа̄нитаббо.
374. пубба̄парам̣ джа̄нитаббанти каччи ну кхо айама̄йасма̄ ваттхуто ва̄ ваттхум̣ сан̇камати, випаттито ва̄ випаттим̣ сан̇камати, а̄паттито ва̄ а̄паттим̣ сан̇камати, аваджа̄нитва̄ ва̄ пат̣иджа̄на̄ти, пат̣иджа̄нитва̄ ва̄ аваджа̄на̄ти, ан̃н̃ена ва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ичарати, уда̄ху ноти, евам̣ пубба̄парам̣ джа̄нитаббам̣.
375. ката̄катам̣ джа̄нитаббанти метхунадхаммо джа̄нитаббо, метхунадхаммасса ануломам̣ джа̄нитаббам̣, метхунадхаммасса пуббабха̄го джа̄нитаббо. метхунадхаммо джа̄нитабботи двайам̣двайасама̄патти джа̄нитабба̄. метхунадхаммасса ануломам̣ джа̄нитаббанти бхиккху аттано мукхена парасса ан̇гаджа̄там̣ ган̣ха̄ти. метхунадхаммасса пуббабха̄го джа̄нитабботи ван̣н̣а̄ван̣н̣о [ван̣н̣о аван̣н̣о (сйа̄.)], ка̄йасам̣сагго, дут̣т̣хуллава̄ча̄, аттака̄мапа̄ричарийа̄, вачанамануппада̄нам̣ [дханамануппада̄нам̣ (ка.)].
376. каммам̣ джа̄нитаббанти сол̣асакамма̄ни джа̄нитабба̄ни – чатта̄ри апалоканакамма̄ни джа̄нитабба̄ни, чатта̄ри н̃аттикамма̄ни джа̄нитабба̄ни, чатта̄ри н̃аттидутийакамма̄ни джа̄нитабба̄ни, чатта̄ри н̃аттичатуттхакамма̄ни джа̄нитабба̄ни.
377. адхикаран̣ам̣ джа̄нитаббанти чатта̄ри адхикаран̣а̄ни джа̄нитабба̄ни – вива̄да̄дхикаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣, анува̄да̄дхикаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣, а̄патта̄дхикаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣, кичча̄дхикаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣.
378. саматхо джа̄нитабботи сатта саматха̄ джа̄нитабба̄ – саммукха̄винайо джа̄нитаббо, сативинайо джа̄нитаббо, амӯл̣хавинайо джа̄нитаббо, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣ джа̄нитаббам̣, йебхуййасика̄ джа̄нитабба̄, тассапа̄пийасика̄ джа̄нитабба̄, тин̣аваттха̄рако джа̄нитаббо.
2. агатиагантаббо
379. на чханда̄гати гантабба̄ти чханда̄гатим̣ гаччханто катхам̣ чханда̄гатим̣ гаччхати? идхекаччо – ‘‘айам̣ ме упаджджха̄йо ва̄ а̄чарийо ва̄ саддхивиха̄рико ва̄ антева̄сико ва̄ сама̄нупаджджха̄йако ва̄ сама̄на̄чарийако ва̄ сандит̣т̣хо ва̄ самбхатто ва̄ н̃а̄тиса̄лохито ва̄’’ти, тасса̄нукампа̄йа тасса̄нураккха̄йа адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети, авинайам̣ винайоти дӣпети, винайам̣ авинайоти дӣпети, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, ана̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпети, а̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпети, лахукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпети, гарукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпети, са̄васесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпети, анавасесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпети, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи чханда̄гатим̣ гаччханто бахуджана̄хита̄йа пат̣ипанно хоти бахуджана̄сукха̄йа бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи чханда̄гатим̣ гаччханто кхатам̣ упахатам̣ атта̄нам̣ парихарати, са̄ваджджо ча хоти са̄нуваджджо ча вин̃н̃ӯнам̣, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасавати. чханда̄гатим̣ гаччханто евам̣ чханда̄гатим̣ гаччхати.
380. на доса̄гати гантабба̄ти доса̄гатим̣ гаччханто катхам̣ доса̄гатим̣ гаччхати? идхекаччо анаттхам̣ ме ачарӣти а̄гха̄там̣ бандхати, анаттхам̣ ме чаратӣти а̄гха̄там̣ бандхати, анаттхам̣ ме чариссатӣти а̄гха̄там̣ бандхати, пийасса ме мана̄пасса анаттхам̣ ачари… анаттхам̣ чарати… анаттхам̣ чариссатӣти а̄гха̄там̣ бандхати, аппийасса ме амана̄пасса аттхам̣ ачари… аттхам̣ чарати… аттхам̣ чариссатӣти а̄гха̄там̣ бандхати. имехи навахи а̄гха̄таваттхӯхи а̄гха̄то пат̣игха̄то куддхо кодха̄бхибхӯто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи доса̄гатим̣ гаччханто бахуджана̄хита̄йа пат̣ипанно хоти бахуджана̄сукха̄йа бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи доса̄гатим̣ гаччханто кхатам̣ упахатам̣ атта̄нам̣ парихарати, са̄ваджджо ча хоти са̄нуваджджо ча вин̃н̃ӯнам̣ бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасавати. доса̄гатим̣ гаччханто евам̣ доса̄гатим̣ гаччхати.
381. на моха̄гати гантабба̄ти моха̄гатим̣ гаччханто катхам̣ моха̄гатим̣ гаччхати? ратто ра̄гавасена гаччхати, дут̣т̣хо досавасена гаччхати, мӯл̣хо мохавасена гаччхати, пара̄мат̣т̣хо дит̣т̣хивасена гаччхати, мӯл̣хо сам̣мӯл̣хо моха̄бхибхӯто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи моха̄гатим̣ гаччханто бахуджана̄хита̄йа пат̣ипанно хоти бахуджана̄сукха̄йа бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи моха̄гатим̣ гаччханто кхатам̣ упахатам̣ атта̄нам̣ парихарати, са̄ваджджо ча хоти са̄нуваджджо ча вин̃н̃ӯнам̣, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасавати. моха̄гатим̣ гаччханто евам̣ моха̄гатим̣ гаччхати.
382. на бхайа̄гати гантабба̄ти бхайа̄гатим̣ гаччханто катхам̣ бхайа̄гатим̣ гаччхати? идхекаччо – ‘‘айам̣ висаманиссито ва̄ гахананиссито ва̄ балаваниссито ва̄ каккхал̣о пхарусо джӣвитантара̄йам̣ ва̄ брахмачарийантара̄йам̣ ва̄ кариссатӣ’’ти, тасса бхайа̄ бхӣто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети, авинайам̣ винайоти дӣпети, винайам̣ авинайоти дӣпети, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети, ана̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпети, а̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпети, лахукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпети, гарукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпети, са̄васесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпети, анавасесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпети, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи бхайа̄гатим̣ гаччханто бахуджана̄хита̄йа пат̣ипанно хоти бахуджана̄сукха̄йа бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи бхайа̄гатим̣ гаччханто кхатам̣ упахатам̣ атта̄нам̣ парихарати, са̄ваджджо ча хоти са̄нуваджджо ча вин̃н̃ӯнам̣, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасавати. бхайа̄гатим̣ гаччханто евам̣ бхайа̄гатим̣ гаччхати.
чханда̄ доса̄ бхайа̄ моха̄, йо дхаммам̣ ативаттати;
нихӣйати тасса йасо, ка̄л̣апаккхева чандима̄ти.
3. агатиагаманам̣
383. катхам̣ на чханда̄гатим̣ гаччхати? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, авинайам̣ авинайоти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, винайам̣ винайоти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, ана̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, а̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, лахукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, гарукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, са̄васесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, анавасесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на чханда̄гатим̣ гаччхати. евам̣ на чханда̄гатим̣ гаччхати.
384. катхам̣ на доса̄гатим̣ гаччхати? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто на доса̄гатим̣ гаччхати, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто на доса̄гатим̣ гаччхати…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на доса̄гатим̣ гаччхати, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на доса̄гатим̣ гаччхати. евам̣ на доса̄гатим̣ гаччхати.
385. катхам̣ на моха̄гатим̣ гаччхати? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто на моха̄гатим̣ гаччхати, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто на моха̄гатим̣ гаччхати…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на моха̄гатим̣ гаччхати, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на моха̄гатим̣ гаччхати. евам̣ на моха̄гатим̣ гаччхати.
386. катхам̣ на бхайа̄гатим̣ гаччхати? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, авинайам̣ авинайоти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, винайам̣ винайоти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, ана̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, а̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, лахукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, гарукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, са̄васесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, анавасесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто на бхайа̄гатим̣ гаччхати. евам̣ на бхайа̄гатим̣ гаччхати.
чханда̄ доса̄ бхайа̄ моха̄, йо дхаммам̣ на̄тиваттати;
а̄пӯрати тасса йасо, суккапаккхева чандима̄ти.
4. сан̃н̃а̄панӣйа̄ди
387. катхам̣ сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети. евам̣ сан̃н̃а̄панӣйе т̣ха̄не сан̃н̃а̄пети.
388. катхам̣ ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети. евам̣ ниджджха̄панӣйе т̣ха̄не ниджджха̄пети.
389. катхам̣ пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати. евам̣ пеккханӣйе т̣ха̄не пеккхати.
390. катхам̣ паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети? адхаммам̣ адхаммоти дӣпенто паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенто паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенто паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети. евам̣ паса̄данӣйе т̣ха̄не паса̄дети.
5. парапаккха̄диаваджа̄нанам̣
391. катхам̣ ладдхапаккхомхӣти парапаккхам̣ аваджа̄на̄ти? идхекаччо ладдхапаккхо хоти ладдхапарива̄ро паккхава̄ н̃а̄тима̄. ‘‘айам̣ аладдхапаккхо аладдхапарива̄ро на паккхава̄ на н̃а̄тима̄’’ти тасса аваджа̄нанто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. евам̣ ладдхапаккхомхӣти парапаккхам̣ аваджа̄на̄ти.
392. катхам̣ бахуссутомхӣти аппассутам̣ аваджа̄на̄ти? идхекаччо бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо. ‘‘айам̣ аппассуто аппа̄гамо аппадхаро’’ти тасса аваджа̄нанто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. евам̣ бахуссутомхӣти аппассутам̣ аваджа̄на̄ти.
393. катхам̣ тхератаромхӣти навакатарам̣ аваджа̄на̄ти? идхекаччо тхеро хоти раттан̃н̃ӯ чирапаббаджито айам̣ навако аппан̃н̃а̄то аппакатан̃н̃ӯ имасса вачанам̣ акатам̣ бхависсатӣ’’ти тасса аваджа̄нанто адхаммам̣ дхаммоти дӣпети, дхаммам̣ адхаммоти дӣпети …пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. евам̣ тхератаромхӣти навакатарам̣ аваджа̄на̄ти.
394. асампаттам̣ на бйа̄харитаббанти анотин̣н̣ам̣ бха̄рам̣ [бха̄сам̣ (сйа̄.)] на ота̄ретаббам̣. сампаттам̣ дхаммато винайато на париха̄петаббанти йам̣аттха̄йа сан̇гхо саннипатито хоти там̣ аттхам̣ дхаммато винайато на париха̄петаббам̣.
395. йена дхаммена̄ти бхӯтена ваттхуна̄. йена винайена̄ти чодетва̄ са̄ретва̄. йена саттхуса̄санена̄ти н̃аттисампада̄йа анусса̄ванасампада̄йа, йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати, татха̄ там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметаббанти.
6. анувиджджакасса ануйогам̣
396. анувиджджакена чодако пуччхитаббо – ‘‘йам̣ кхо твам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно пава̄ран̣ам̣ т̣хапеси, кимхи нам̣ т̣хапеси, сӣлавипаттийа̄ ва̄ т̣хапеси, а̄ча̄равипаттийа̄ ва̄ т̣хапеси, дит̣т̣хивипаттийа̄ ва̄ т̣хапесӣ’’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘сӣлавипаттийа̄ ва̄ т̣хапеми а̄ча̄равипаттийа̄ ва̄ т̣хапеми дит̣т̣хивипаттийа̄ ва̄ т̣хапемӣ’’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘джа̄на̄ти пана̄йасма̄ сӣлавипаттим̣, джа̄на̄ти а̄ча̄равипаттим̣, джа̄на̄ти дит̣т̣хивипатти’’нти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘джа̄на̄ми кхо ахам̣, а̄вусо, сӣлавипаттим̣, джа̄на̄ми а̄ча̄равипаттим̣, джа̄на̄ми дит̣т̣хивипатти’’нти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘катама̄ пана̄вусо, сӣлавипатти катама̄ а̄ча̄равипатти катама̄ дит̣т̣хивипаттӣ’’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни тераса сан̇гха̄дисеса̄ – айам̣ сӣлавипатти. тхуллаччайам̣ па̄читтийам̣ па̄т̣идесанӣйам̣ дуккат̣ам̣ дуббха̄ситам̣ – айам̣ а̄ча̄равипатти. миччха̄дит̣т̣хи антагга̄хика̄дит̣т̣хи – айам̣ дит̣т̣хивипаттӣ’’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘йам̣ кхо твам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно пава̄ран̣ам̣ т̣хапеси, дит̣т̣хена ва̄ т̣хапеси, сутена ва̄ т̣хапеси, парисан̇ка̄йа ва̄ т̣хапесӣ’’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘дит̣т̣хена ва̄ т̣хапеми, сутена ва̄ т̣хапеми, парисан̇ка̄йа ва̄ т̣хапемӣ’’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘йам̣ кхо твам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно дит̣т̣хена пава̄ран̣ам̣ т̣хапеси, ким̣ те дит̣т̣хам̣, кинти те дит̣т̣хам̣, када̄ те дит̣т̣хам̣, каттха те дит̣т̣хам̣, па̄ра̄джикам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо, сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо, тхуллаччайам̣… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣… дуббха̄ситам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо, каттха ча твам̣ ахоси, каттха ча̄йам̣ бхиккху ахоси, кин̃ча твам̣ кароси, ким̣ ча̄йам̣ бхиккху каротӣ’’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘на кхо ахам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно дит̣т̣хена пава̄ран̣ам̣ т̣хапеми, апи ча сутена пава̄ран̣ам̣ т̣хапемӣ’’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘йам̣ кхо твам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно сутена пава̄ран̣ам̣ т̣хапеси ким̣ те сутам̣, кинти те сутам̣, када̄ те сутам̣, каттха те сутам̣, па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панноти сутам̣, сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄панноти сутам̣, тхуллаччайам̣… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣… дуббха̄ситам̣ аджджха̄панноти сутам̣, бхиккхусса сутам̣, бхиккхунийа̄ сутам̣, сиккхама̄на̄йа сутам̣, са̄ман̣ерасса сутам̣, са̄ман̣ерийа̄ сутам̣, упа̄сакасса сутам̣, упа̄сика̄йа сутам̣, ра̄джӯнам̣ сутам̣, ра̄джамаха̄матта̄нам̣ сутам̣, титтхийа̄нам̣ сутам̣, титтхийаса̄вака̄нам̣ сута’’нти? со че евам̣ вадеййа – ‘‘на кхо ахам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно сутена пава̄ран̣ам̣ т̣хапеми, апи ча парисан̇ка̄йа пава̄ран̣ам̣ т̣хапемӣ’’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘‘йам̣ кхо твам̣, а̄вусо, имасса бхиккхуно парисан̇ка̄йа пава̄ран̣ам̣ т̣хапеси, ким̣ парисан̇каси, кинти парисан̇каси, када̄ парисан̇каси, каттха парисан̇каси, па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панноти парисан̇каси, сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄панноти парисан̇каси, тхуллаччайам̣… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣… дуббха̄ситам̣ аджджха̄панноти парисан̇каси, бхиккхусса сутва̄ парисан̇каси, бхиккхунийа̄ сутва̄ парисан̇каси, сиккхама̄на̄йа сутва̄ парисан̇каси, са̄ман̣ерасса сутва̄ парисан̇каси, са̄ман̣ерийа̄ сутва̄ парисан̇каси, упа̄сакасса сутва̄ парисан̇каси, упа̄сика̄йа сутва̄ парисан̇каси, ра̄джӯнам̣ сутва̄ парисан̇каси ра̄джамаха̄матта̄нам̣ сутва̄ парисан̇каси, титтхийа̄нам̣ сутва̄ парисан̇каси, титтхийаса̄вака̄нам̣ сутва̄ парисан̇касӣ’’ти?
397. дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хена самети, дит̣т̣хена сам̣сандате дит̣т̣хам̣;
дит̣т̣хам̣ пат̣ичча на упети, асуддхапарисан̇кито;
со пуггало пат̣ин̃н̃а̄йа, ка̄табба̄ тена пава̄ран̣а̄.
сутам̣ сутена самети, сутена сам̣сандате сутам̣;
сутам̣ пат̣ичча на упети, асуддхапарисан̇кито;
со пуггало пат̣ин̃н̃а̄йа, ка̄табба̄ тена пава̄ран̣а̄.
мутам̣ мутена самети, мутена сам̣сандате мутам̣;
мутам̣ пат̣ичча на упети, асуддхапарисан̇кито;
со пуггало пат̣ин̃н̃а̄йа, ка̄табба̄ тена пава̄ран̣а̄ти.
7. пуччха̄вибха̄го
398. ким̣ те дит̣т̣ханти катама̄ пуччха̄? кинти те дит̣т̣ханти катама̄ пуччха̄? када̄ те дит̣т̣ханти катама̄ пуччха̄? каттха те дит̣т̣ханти катама̄ пуччха̄?
399. ким̣ те дит̣т̣ханти ваттхупуччха̄, випаттипуччха̄, а̄паттипуччха̄, аджджха̄ча̄рапуччха̄. ваттхупуччха̄ти – ат̣т̣хапа̄ра̄джика̄нам̣ ваттхупуччха̄, тевӣсасан̇гха̄дисеса̄нам̣ ваттхупуччха̄, двеанийата̄нам̣ ваттхупуччха̄, двечатта̄рӣсаниссаггийа̄нам̣ ваттхупуччха̄, ат̣т̣ха̄сӣтисатапа̄читтийа̄нам̣ ваттхупуччха̄, два̄дасапа̄т̣идесанӣйа̄нам̣ ваттхупуччха̄, дуккат̣а̄нам̣ ваттхупуччха̄, дуббха̄сита̄нам̣ ваттхупуччха̄. випаттипуччха̄ти – сӣлавипаттипуччха̄, а̄ча̄равипаттипуччха̄, дит̣т̣хивипаттипуччха̄, а̄джӣвавипаттипуччха̄. а̄паттипуччха̄ти – па̄ра̄джика̄паттипуччха̄, сан̇гха̄дисеса̄паттипуччха̄, тхуллаччайа̄паттипуччха̄, па̄читтийа̄паттипуччха̄, па̄т̣идесанӣйа̄паттипуччха̄, дуккат̣а̄паттипуччха̄, дуббха̄сита̄паттипуччха̄. аджджха̄ча̄рапуччха̄ти – двайам̣двайасама̄паттипуччха̄.
400. кинти те дит̣т̣ханти лин̇гапуччха̄, ирийа̄патхапуччха̄, а̄ка̄рапуччха̄, виппака̄рапуччха̄. лин̇гапуччха̄ти – дӣгхам̣ ва̄ рассам̣ ва̄ кан̣хам̣ ва̄ ода̄там̣ ва̄. ирийа̄патхапуччха̄ти гаччхантам̣ ва̄ т̣хитам̣ ва̄ нисиннам̣ ва̄ нипаннам̣ ва̄. а̄ка̄рапуччха̄ти гихилин̇ге ва̄ титтхийалин̇ге ва̄ паббаджиталин̇ге ва̄. виппака̄рапуччха̄ти гаччхантам̣ ва̄ т̣хитам̣ ва̄ нисиннам̣ ва̄ нипаннам̣ ва̄.
401. када̄ те дит̣т̣ханти ка̄лапуччха̄, самайапуччха̄, дивасапуччха̄, утупуччха̄. ка̄лапуччха̄ти пуббан̣хака̄ле ва̄ маджджханхикака̄ле ва̄ са̄йанхака̄ле ва̄. самайапуччха̄ти пуббан̣хасамайе ва̄ маджджханхикасамайе ва̄ са̄йанхасамайе ва̄. дивасапуччха̄ти пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ раттим̣ ва̄ дива̄ ва̄ ка̄л̣е ва̄ джун̣хе ва̄. утупуччха̄ти хеманте ва̄ гимхе ва̄ вассе ва̄ [васса̄не ва̄ (сӣ.)].
402. каттха те дит̣т̣ханти т̣ха̄напуччха̄, бхӯмипуччха̄, ока̄сапуччха̄, падесапуччха̄. т̣ха̄напуччха̄ти бхӯмийа̄ ва̄ патхавийа̄ ва̄ дхаран̣ийа̄ ва̄ джагатийа̄ ва̄. бхӯмипуччха̄ти бхӯмийа̄ ва̄ патхавийа̄ ва̄ паббате ва̄ па̄са̄н̣е ва̄ па̄са̄де ва̄. ока̄сапуччха̄ти пураттхиме ва̄ ока̄се паччхиме ва̄ ока̄се уттаре ва̄ ока̄се даккхин̣е ва̄ ока̄се. падесапуччха̄ти пураттхиме ва̄ падесе паччхиме ва̄ падесе уттаре ва̄ падесе даккхин̣е ва̄ падесети.
маха̄сан̇га̄мо нит̣т̣хито.