5. нисӣданасантхатасиккха̄падам̣
565. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘иччха̄махам̣, бхиккхаве, тема̄сам̣ пат̣исаллӣйитум̣. намхи кеначи упасан̇камитаббо, ан̃н̃атра екена пин̣д̣апа̄танӣха̄ракена̄’’ти. ‘‘евам̣, бханте,’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато пат̣иссун̣итва̄ на̄ссудха кочи бхагавантам̣ упасан̇камати, ан̃н̃атра екена пин̣д̣апа̄танӣха̄ракена. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ сан̇гхена катика̄ ката̄ хоти – ‘‘иччхата̄вусо, бхагава̄ тема̄сам̣ пат̣исаллӣйитум̣. на бхагава̄ кеначи упасан̇камитаббо, ан̃н̃атра екена пин̣д̣апа̄танӣха̄ракена. йо бхагавантам̣ упасан̇камати со па̄читтийам̣ деса̄петаббо’’ти. атха кхо а̄йасма̄ упасено ван̇гантапутто, сапарисо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. а̄чин̣н̣ам̣ кхо панетам̣ буддха̄нам̣ бхагаванта̄нам̣ а̄гантукехи бхиккхӯхи саддхим̣ пат̣исаммодитум̣. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ упасенам̣ ван̇гантапуттам̣ етадавоча – ‘‘каччи во, упасена, кхаманӣйам̣ каччи йа̄панӣйам̣, каччиттха аппакиламатхена аддха̄нам̣ а̄гата̄’’ти? ‘‘кхаманӣйам̣, бхагава̄, йа̄панӣйам̣, бхагава̄. аппакиламатхена ча майам̣, бханте, аддха̄нам̣ а̄гата̄’’ти.
тена кхо пана самайена а̄йасмато упасенасса ван̇гантапуттасса саддхивиха̄рико бхиккху бхагавато авидӯре нисинно хоти. атха кхо бхагава̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘мана̄па̄ни те, бхиккху, пам̣сукӯла̄нӣ’’ти? ‘‘на кхо ме, бханте, мана̄па̄ни пам̣сукӯла̄нӣ’’ти. ‘‘кисса пана твам̣, бхиккху, пам̣сукӯлико’’ти? ‘‘упаджджха̄йо ме, бханте, пам̣сукӯлико. евам̣ ахампи пам̣сукӯлико’’ти. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ упасенам̣ ван̇гантапуттам̣ етадавоча – ‘‘па̄са̄дика̄ кхо тйа̄йам̣, упасена, париса̄. катхам̣ твам̣, упасена, парисам̣ винесӣ’’ти? ‘‘йо мам̣, бханте, упасампадам̣ йа̄чати тамахам̣ [та̄хам̣ (ка.)] евам̣ вада̄ми – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, а̄ран̃н̃ико пин̣д̣апа̄тико пам̣сукӯлико. саче твампи а̄ран̃н̃ико бхависсаси пин̣д̣апа̄тико пам̣сукӯлико, ева̄хам̣ там̣ упасампа̄десса̄мӣ’ти. саче ме пат̣иссун̣а̄ти упасампа̄деми, но че ме пат̣иссун̣а̄ти на упасампа̄деми. йо мам̣ ниссайам̣ йа̄чати тамахам̣ [та̄хам̣ (ка.)] евам̣ вада̄ми – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, а̄ран̃н̃ико пин̣д̣апа̄тико пам̣сукӯлико. саче твампи а̄ран̃н̃ико бхависсаси пин̣д̣апа̄тико пам̣сукӯлико, ева̄хам̣ те ниссайам̣ дасса̄мӣ’ти. саче ме пат̣иссун̣а̄ти ниссайам̣ деми, но че ме пат̣иссун̣а̄ти на ниссайам̣ деми. евам̣ кхо ахам̣, бханте, парисам̣ винемӣ’’ти.
‘‘са̄дху са̄дху, упасена. са̄дху кхо твам̣, упасена, парисам̣ винеси. джа̄на̄си пана твам̣, упасена, са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса катика’’нти? ‘‘на кхо ахам̣, бханте, джа̄на̄ми са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса катика’’нти. ‘‘са̄ваттхийа̄ кхо, упасена, сан̇гхена катика̄ ката̄ – ‘иччхата̄вусо, бхагава̄ тема̄сам̣ пат̣исаллӣйитум̣. на бхагава̄ кеначи упасан̇камитаббо, ан̃н̃атра екена пин̣д̣апа̄танӣха̄ракена. йо бхагавантам̣ упасан̇камати со па̄читтийам̣ деса̄петаббо’ти. ‘‘пан̃н̃а̄йиссати, бханте, са̄ваттхийа̄ сан̇гхо сака̄йа катика̄йа, на майам̣ апан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апесса̄ма пан̃н̃аттам̣ ва̄ на самуччхиндисса̄ма, йатха̄пан̃н̃аттесу сиккха̄падесу сама̄да̄йа ваттисса̄ма̄’’ти. ‘‘са̄дху са̄дху, упасена, апан̃н̃аттам̣ на пан̃н̃апетаббам̣, пан̃н̃аттам̣ ва̄ на самуччхиндитаббам̣, йатха̄пан̃н̃аттесу сиккха̄падесу сама̄да̄йа ваттитаббам̣. ануджа̄на̄ми, упасена, йе те бхиккхӯ а̄ран̃н̃ика̄ пин̣д̣апа̄тика̄ пам̣сукӯлика̄ йатха̄сукхам̣ мам̣ дассана̄йа упасан̇камантӯ’’ти.
566. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ бахидва̄ракот̣т̣хаке т̣хита̄ хонти – ‘‘майам̣ а̄йасмантам̣ упасенам̣ ван̇гантапуттам̣ па̄читтийам̣ деса̄песса̄ма̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ упасено ван̇гантапутто сапарисо ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо те бхиккхӯ а̄йасмантам̣ упасенам̣ ван̇гантапуттам̣ етадавочум̣ – ‘‘джа̄на̄си твам̣, а̄вусо упасена, са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса катика’’нти. ‘‘бхагава̄пи мам̣, а̄вусо, евама̄ха – ‘джа̄на̄си пана твам̣, упасена, са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса катика’нти? на кхо ахам̣, бханте, джа̄на̄ми са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса катика’’нти. ‘‘са̄ваттхийа̄ кхо, упасена, сан̇гхена катика̄ ката̄ – иччхата̄вусо, бхагава̄ тема̄сам̣ пат̣исаллӣйитум̣. на бхагава̄ кеначи упасан̇камитаббо, ан̃н̃атра екена пин̣д̣апа̄танӣха̄ракена. йо бхагавантам̣ упасан̇камати со па̄читтийам̣ деса̄петаббо’’ти. ‘‘пан̃н̃а̄йиссати, бханте, са̄ваттхийа̄ сан̇гхо сака̄йа катика̄йа, на майам̣ апан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апесса̄ма пан̃н̃аттам̣ ва̄ на самуччхиндисса̄ма, йатха̄пан̃н̃аттесу сиккха̄падесу сама̄да̄йа ваттисса̄ма̄ти. анун̃н̃а̄та̄вусо, бхагавата̄ – ‘йе те бхиккхӯ а̄ран̃н̃ика̄ пин̣д̣апа̄тика̄ пам̣сукӯлика̄ йатха̄сукхам̣ мам̣ дассана̄йа упасан̇камантӯ’’’ти.
атха кхо те бхиккхӯ – ‘‘саччам̣ кхо а̄йасма̄ упасено а̄ха – ‘на апан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣, пан̃н̃аттам̣ ва̄ на самуччхиндитаббам̣, йатха̄пан̃н̃аттесу сиккха̄падесу сама̄да̄йа ваттитабба’’’нти. ассосум̣ кхо бхиккхӯ – ‘‘анун̃н̃а̄та̄ кира бхагавата̄ – ‘йе те бхиккхӯ а̄ран̃н̃ика̄ пин̣д̣апа̄тика̄ пам̣сукӯлика̄ йатха̄сукхам̣ мам̣ дассана̄йа упасан̇камантӯ’’’ти. те бхагавантам̣ дассанам̣ пихента̄ [дассана̄йа пихайама̄на̄ (сйа̄.)] сантхата̄ни уджджхитва̄ а̄ран̃н̃икан̇гам̣ пин̣д̣апа̄тикан̇гам̣ пам̣сукӯликан̇гам̣ сама̄дийим̣су. атха кхо бхагава̄ самбахулехи бхиккхӯхи саддхим̣ сена̄санача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анто аддаса сантхата̄ни тахам̣ тахам̣ уджджхита̄ни. пасситва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘кассима̄ни, бхиккхаве, сантхата̄ни тахам̣ тахам̣ уджджхита̄нӣ’’ти? атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃апесса̄ми даса аттхавасе пат̣ичча – сан̇гхасут̣т̣хута̄йа, сан̇гхапха̄сута̄йа,…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
567. ‘‘нисӣданасантхатам̣ пана бхиккхуна̄ ка̄райама̄нена пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхи а̄да̄табба̄ дуббан̣н̣акаран̣а̄йа, ана̄да̄ че бхиккху пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхим̣ навам̣ нисӣданасантхатам̣ ка̄ра̄пеййа, ниссаггийам̣ па̄читтийа’’нти.
568. нисӣданам̣ на̄ма садасам̣ вуччати.
сантхатам̣ на̄ма сантхаритва̄ катам̣ хоти ава̄йимам̣.
ка̄райама̄нена̄ти каронто ва̄ ка̄ра̄пенто ва̄.
пура̄н̣асантхатам̣ на̄ма саким̣ ниваттхампи саким̣ па̄рутампи.
са̄манта̄ сугатавидаттхи а̄да̄табба̄ дуббан̣н̣акаран̣а̄йа̄ти тхирабха̄ва̄йа ват̣т̣ам̣ ва̄ чатурассам̣ ва̄ чхиндитва̄ екадесе ва̄ сантхаритаббам̣ виджат̣етва̄ ва̄ сантхаритаббам̣.
ана̄да̄ че бхиккху пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхинти ана̄дийитва̄ пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхим̣ навам̣ нисӣданасантхатам̣ кароти ва̄ ка̄ра̄пети ва̄, пайоге дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена ниссаггийам̣ хоти. ниссаджджитаббам̣ сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ пуггаласса ва̄. еван̃ча пана, бхиккхаве, ниссаджджитаббам̣…пе… идам̣ ме, бханте, нисӣданасантхатам̣ ана̄дийитва̄ пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхим̣ ка̄ра̄питам̣ ниссаггийам̣. има̄хам̣ сан̇гхасса ниссаджджа̄мӣти…пе… дадеййа̄ти…пе… а̄йасмато даммӣти.
569. аттана̄ виппакатам̣ аттана̄ парийоса̄пети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. аттана̄ виппакатам̣ парехи парийоса̄пети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. парехи виппакатам̣ аттана̄ парийоса̄пети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. парехи виппакатам̣ парехи парийоса̄пети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣.
ан̃н̃ассаттха̄йа кароти ва̄ ка̄ра̄пети ва̄, а̄патти дуккат̣асса.
570. ана̄патти – пура̄н̣асантхатасса са̄манта̄ сугатавидаттхим̣ а̄дийитва̄ кароти, алабханто тхокатарам̣ а̄дийитва̄ кароти, алабханто ана̄дийитва̄ кароти, ан̃н̃ена катам̣ пат̣илабхитва̄ парибхун̃джати, вита̄нам̣ ва̄ бхӯматтхаран̣ам̣ ва̄ са̄н̣ипа̄ка̄рам̣ ва̄ бхисим̣ ва̄ биббоханам̣ ва̄ кароти, умматтакасса а̄дикаммикасса̄ти.
нисӣданасантхатасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ пан̃чамам̣.