10. ра̄джасиккха̄падам̣
537. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса упат̣т̣ха̄ко маха̄матто а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса дӯтена чӣварачета̄паннам̣ па̄хеси – ‘‘имина̄ чӣварачета̄паннена чӣварам̣ чета̄петва̄ аййам̣ упанандам̣ чӣварена аччха̄дехӣ’’ти. атха кхо со дӯто йена̄йасма̄ упанандо сакйапутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ етадавоча – ‘‘идам̣ кхо, бханте, а̄йасмантам̣ уддисса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатам̣. пат̣игган̣ха̄ту а̄йасма̄ чӣварачета̄панна’’нти. евам̣ вутте а̄йасма̄ упанандо сакйапутто там̣ дӯтам̣ етадавоча – ‘‘на кхо майам̣, а̄вусо, чӣварачета̄паннам̣ пат̣игган̣ха̄ма, чӣваран̃ча кхо майам̣ пат̣игган̣ха̄ма ка̄лена каппийа’’нти. евам̣ вутте со дӯто а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ етадавоча – ‘‘аттхи пана̄йасмато кочи веййа̄ваччакаро’’ти? тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро упа̄сако а̄ра̄мам̣ агама̄си кеначидева каран̣ӣйена. атха кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто там̣ дӯтам̣ етадавоча – ‘‘есо кхо, а̄вусо, упа̄сако бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакаро’’ти. атха кхо со дӯто там̣ упа̄сакам̣ сан̃н̃а̄петва̄ йена̄йасма̄ упанандо сакйапутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ етадавоча – ‘‘йам̣ кхо, бханте, а̄йасма̄ веййа̄ваччакарам̣ ниддиси сан̃н̃атто со майа̄. упасан̇камату а̄йасма̄ ка̄лена, чӣварена там̣ аччха̄дессатӣ’’ти.
тена кхо пана самайена со маха̄матто а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘парибхун̃джату аййо там̣ чӣварам̣, иччха̄ма майам̣ аййена там̣ чӣварам̣ парибхутта’’нти. атха кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто там̣ упа̄сакам̣ на кин̃чи авача̄си. дутийампи кхо со маха̄матто а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘парибхун̃джату аййо там̣ чӣварам̣, иччха̄ма майам̣ аййена там̣ чӣварам̣ парибхутта’’нти. дутийампи кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто там̣ упа̄сакам̣ на кин̃чи авача̄си. татийампи кхо со маха̄матто а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘парибхун̃джату аййо там̣ чӣварам̣, иччха̄ма майам̣ аййена там̣ чӣварам̣ парибхутта’’нти.
тена кхо пана самайена негамасса самайо хоти. негамена ча катика̄ ката̄ хоти – ‘‘йо паччха̄ а̄гаччхати пан̃н̃а̄сам̣ баддхо’’ти. атха кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто йена со упа̄сако тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ упа̄сакам̣ етадавоча – ‘‘аттхо ме, а̄вусо, чӣварена̄’’ти. ‘‘аджджан̣хо, бханте, а̄гамехи, аджджа негамасса самайо. негамена ча катика̄ ката̄ хоти – ‘йо паччха̄ а̄гаччхати пан̃н̃а̄сам̣ баддхо’’’ти. ‘‘аджджева ме, а̄вусо, чӣварам̣ дехӣ’’ти оват̣т̣ика̄йа пара̄маси. атха кхо со упа̄сако а̄йасмата̄ упанандена сакйапуттена ниппӣл̣ийама̄но а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса чӣварам̣ чета̄петва̄ паччха̄ агама̄си. манусса̄ там̣ упа̄сакам̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса твам̣, аййо, паччха̄ а̄гато, пан̃н̃а̄сам̣ джӣносӣ’’ти.
атха кхо со упа̄сако тесам̣ манусса̄нам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘махиччха̄ име саман̣а̄ сакйапуттийа̄ асантут̣т̣ха̄. найимесам̣ сукарам̣ веййа̄ваччампи ка̄тум̣. катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ упанандо упа̄сакена – ‘аджджан̣хо, бханте, а̄гамехӣ’ти вуччама̄но на̄гамессатӣ’’ти! ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. йе те бхиккхӯ аппиччха̄… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ упанандо сакйапутто упа̄сакена – ‘аджджан̣хо, бханте, а̄гамехӣ’ти вуччама̄но на̄гамессатӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ анекапарийа̄йена вигарахитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, упананда, упа̄сакена – ‘аджджан̣хо, бханте, а̄гамехӣ’ти вуччама̄но на̄гамесӣ’’ти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, упа̄сакена – ‘аджджан̣хо, бханте, а̄гамехӣ’ти вуччама̄но на̄гамессаси! нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
538. ‘‘бхиккхум̣ панева уддисса ра̄джа̄ ва̄ ра̄джабхогго ва̄ бра̄хман̣о ва̄ гахапатико ва̄ дӯтена чӣварачета̄паннам̣ пахин̣еййа – ‘имина̄ чӣварачета̄паннена чӣварам̣ чета̄петва̄ иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ чӣварена аччха̄дехӣ’ти. со че дӯто там̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘идам̣ кхо, бханте, а̄йасмантам̣ уддисса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатам̣, пат̣игган̣ха̄ту а̄йасма̄ чӣварачета̄панна’нти, тена бхиккхуна̄ со дӯто евамасса вачанӣйо – ‘на кхо майам̣, а̄вусо, чӣварачета̄паннам̣ пат̣игган̣ха̄ма. чӣваран̃ча кхо майам̣ пат̣игган̣ха̄ма, ка̄лена каппийа’нти. со че дӯто там̣ бхиккхум̣ евам̣ вадеййа – ‘аттхи пана̄йасмато кочи веййа̄ваччакаро’ти, чӣвараттхикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ веййа̄ваччакаро ниддиситаббо а̄ра̄мико ва̄ упа̄сако ва̄ – ‘есо кхо, а̄вусо, бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакаро’ти. со че дӯто там̣ веййа̄ваччакарам̣ сан̃н̃а̄петва̄ там̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘йам̣ кхо, бханте, а̄йасма̄ веййа̄ваччакарам̣ ниддиси сан̃н̃атто со майа̄, упасан̇камату а̄йасма̄ ка̄лена, чӣварена там̣ аччха̄дессатӣ’ти, чӣвараттхикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ веййа̄ваччакаро упасан̇камитва̄ дваттиккхаттум̣ чодетаббо са̄ретаббо – ‘аттхо ме, а̄вусо, чӣварена̄’ти. дваттиккхаттум̣ чодайама̄но са̄райама̄но там̣ чӣварам̣ абхиниппха̄деййа, иччетам̣ кусалам̣; но че абхиниппха̄деййа, чатуккхаттум̣ пан̃чаккхаттум̣ чхаккхаттупарамам̣ тун̣хӣбхӯтена уддисса т̣ха̄таббам̣. чатуккхаттум̣ пан̃чаккхаттум̣ чхаккхаттупарамам̣ тун̣хӣбхӯто уддисса тит̣т̣хама̄но там̣ чӣварам̣ абхиниппха̄деййа, иччетам̣ кусалам̣; тато че уттарива̄йамама̄но там̣ чӣвара абхиниппха̄деййа, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. но че абхиниппха̄деййа, йатасса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатам̣, таттха са̄мам̣ ва̄ гантаббам̣ дӯто ва̄ па̄хетаббо – ‘йам̣ кхо тумхе а̄йасманто бхиккхум̣ уддисса чӣварачета̄паннам̣ пахин̣иттха, на там̣ тасса бхиккхуно кин̃чи аттхам̣ анубхоти, йун̃джанта̄йасманто сакам̣, ма̄ во сакам̣ винасса̄’ти, айам̣ таттха са̄мӣчӣ’’ти.
539. бхиккхум̣ панева уддисса̄ти бхиккхуссаттха̄йа, бхиккхум̣ а̄рамман̣ам̣ каритва̄, бхиккхум̣ аччха̄детука̄мо.
ра̄джа̄ на̄ма йо кочи раджджам̣ ка̄рети.
ра̄джабхогго на̄ма йо кочи ран̃н̃о бхаттаветана̄ха̄ро.
бра̄хман̣о на̄ма джа̄тийа̄ бра̄хман̣о.
гахапатико на̄ма т̣хапетва̄ ра̄джам̣ ра̄джабхоггам̣ бра̄хман̣ам̣ авасесо гахапатико на̄ма.
чӣварачета̄паннам̣ на̄ма хиран̃н̃ам̣ ва̄ суван̣н̣ам̣ ва̄ мутта̄ ва̄ ман̣и ва̄.
имина̄ чӣварачета̄паннена̄ти паччупат̣т̣хитена.
чета̄петва̄ти париваттетва̄.
аччха̄дехӣти даджджехи.
со че дӯто там̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘‘идам̣ кхо, бханте, а̄йасмантам̣ уддисса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатам̣. пат̣игган̣ха̄ту а̄йасма̄ чӣварачета̄панна’’нти, тена бхиккхуна̄ со дӯто евамасса вачанӣйо – ‘‘на кхо майам̣, а̄вусо, чӣварачета̄паннам̣ пат̣игган̣ха̄ма. чӣваран̃ча кхо майам̣ пат̣игган̣ха̄ма, ка̄лена каппийа’’нти. со че дӯто там̣ бхиккхум̣ евам̣ вадеййа – ‘‘аттхи пана̄йасмато кочи веййа̄ваччакаро’’ти? чӣвараттхикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ веййа̄ваччакаро ниддиситаббо а̄ра̄мико ва̄ упа̄сако ва̄ – ‘‘есо кхо, а̄вусо, бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакаро’’ти. на ваттаббо – ‘‘тасса дехӣти ва̄, со ва̄ никкхиписсати, со ва̄ париваттессати, со ва̄ чета̄пессатӣ’’ти.
со че дӯто там̣ веййа̄ваччакарам̣ сан̃н̃а̄петва̄ там̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вадеййа – ‘‘йам̣ кхо, бханте, а̄йасма̄ веййа̄ваччакарам̣ ниддиси сан̃н̃атто со майа̄. упасан̇камату а̄йасма̄ ка̄лена, чӣварена там̣ аччха̄дессатӣ’’ти, чӣвараттхикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ веййа̄ваччакаро упасан̇камитва̄ дваттиккхаттум̣ чодетаббо са̄ретаббо – ‘‘аттхо ме, а̄вусо, чӣварена̄’’ти. на ваттаббо – ‘‘дехи ме чӣварам̣, а̄хара ме чӣварам̣, париваттехи ме чӣварам̣, чета̄пехи ме чӣвара’’нти. дутийампи ваттаббо. татийампи ваттаббо. саче абхиниппха̄дети, иччетам̣ кусалам̣; но че абхиниппха̄дети, таттха гантва̄ тун̣хӣбхӯтена уддисса т̣ха̄таббам̣. на а̄сане нисӣдитаббам̣. на а̄мисам̣ пат̣иггахетаббам̣. на дхаммо бха̄ситаббо. ‘‘ким̣ ка̄ран̣а̄ а̄гатосӣ’’ти пуччхийама̄но ‘‘джа̄на̄хи, а̄вусо’’ти ваттаббо. саче а̄сане ва̄ нисӣдати, а̄мисам̣ ва̄ пат̣игган̣ха̄ти, дхаммам̣ ва̄ бха̄сати, т̣ха̄нам̣ бхан̃джати. дутийампи т̣ха̄таббам̣. татийампи т̣ха̄таббам̣. чатуккхаттум̣ чодетва̄ чатуккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣. пан̃чаккхатум̣ чодетва̄ двиккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣. чхаккхаттум̣ чодетва̄ на т̣ха̄таббам̣. тато че уттари ва̄йамама̄но там̣ чӣварам̣ абхиниппха̄дети, пайоге дуккат̣ам̣. пат̣ила̄бхена ниссаггийам̣ хоти. ниссаджджитаббам̣ сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ пуггаласса ва̄. еван̃ча пана, бхиккхаве, ниссаджджитаббам̣…пе… идам̣ ме, бханте, чӣварам̣ атирекатиккхаттум̣ чодана̄йа атирекачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена абхиниппха̄дитам̣ ниссаггийам̣. има̄хам̣ сан̇гхасса ниссаджджа̄мӣти…пе… дадеййа̄ти…пе… дадеййунти…пе… а̄йасмато даммӣти.
но че абхиниппха̄деййа, йатасса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатам̣ таттха са̄мам̣ ва̄ гантаббам̣ дӯто ва̄ па̄хетаббо – ‘‘йам̣ кхо тумхе а̄йасманто бхиккхум̣ уддисса чӣварачета̄паннам̣ пахин̣иттха на там̣ тасса бхиккхуно кин̃чи аттхам̣ анубхоти. йун̃джанта̄йасманто сакам̣, ма̄ во сакам̣ винасса̄’’ти.
айам̣ таттха са̄мӣчӣти айам̣ таттха анудхаммата̄.
540. атирекатиккхаттум̣ чодана̄йа атирекачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена атирекасан̃н̃ӣ абхиниппха̄дети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. атирекатиккхаттум̣ чодана̄йа атирекачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена вематико абхиниппха̄дети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. атирекатиккхаттум̣ чодана̄йа атирекачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена ӯнакасан̃н̃ӣ абхиниппха̄дети, ниссаггийам̣ па̄читтийам̣.
ӯнакатиккхаттум̣ чодана̄йа ӯнакачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена атирекасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса. ӯнакатиккхаттум̣ чодана̄йа ӯнакачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена вематико, а̄патти дуккат̣асса. ӯнакатиккхаттум̣ чодана̄йа ӯнакачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена ӯнакасан̃н̃ӣ ана̄патти.
541. ана̄патти – тиккхаттум̣ чодана̄йа, чхаккхаттум̣ т̣ха̄нена, ӯнакатиккхаттум̣ чодана̄йа, ӯнакачхаккхаттум̣ т̣ха̄нена, ачодийама̄но дети, са̄мика̄ чодетва̄ денти, умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.
ра̄джасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ дасамам̣.
катхинавагго пат̣хамо.
тассудда̄нам̣ –
уббхатам̣ катхинам̣ тӣн̣и, дхованан̃ча пат̣иггахо;
ан̃н̃а̄така̄ни тӣн̣ева, убхиннам̣ дӯтакена ча̄ти.