4. чатуттхапа̄т̣идесанӣйасиккха̄падам̣
570. тена самайена буддхо бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. тена кхо пана самайена са̄кийада̄сака̄ аваруддха̄ хонти. са̄кийа̄нийо иччханти а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу бхаттам̣ ка̄тум̣. ассосум̣ кхо са̄кийада̄сака̄ – ‘‘са̄кийа̄нийо кира а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу бхаттам̣ каттука̄ма̄’’ти. те магге парийут̣т̣хим̣су. са̄кийа̄нийо пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ а̄да̄йа а̄ран̃н̃акам̣ сена̄санам̣ агамам̣су. са̄кийада̄сака̄ никкхамитва̄ са̄кийа̄нийо аччхиндим̣су ча дӯсесун̃ча. са̄кийа̄ никкхамитва̄ те чоре сабхан̣д̣е [саха бхан̣д̣ена (ка.)] гахетва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма бхаданта̄ а̄ра̄ме чоре пат̣ивасанте на̄рочессантӣ’’ти! ассосум̣ кхо бхиккхӯ са̄кийа̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃апесса̄ми даса аттхавасе пат̣ичча – сан̇гхасут̣т̣хута̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
‘‘йа̄ни кхо пана та̄ни а̄ран̃н̃ака̄ни сена̄сана̄ни са̄сан̇касаммата̄ни саппат̣ибхайа̄ни, йо пана бхиккху татха̄рӯпесу сена̄санесу [сена̄санесу вихаранто (сӣ. сйа̄.)] пуббе аппат̣исам̣видитам̣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ кха̄деййа ва̄ бхун̃джеййа ва̄, пат̣идесетаббам̣ тена бхиккхуна̄ – ‘га̄райхам̣, а̄вусо, дхаммам̣ а̄паджджим̣ асаппа̄йам̣ па̄т̣идесанӣйам̣ там̣ пат̣идесемӣ’’’ти.
еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.
571. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу гила̄но хоти. манусса̄ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ а̄да̄йа а̄ран̃н̃акам̣ сена̄санам̣ агамам̣су. атха кхо те манусса̄ там̣ бхиккхум̣ етадавочум̣ – ‘‘бхун̃джатха, бханте’’ти. атха кхо со бхиккху – ‘‘бхагавата̄ пат̣иккхиттам̣ а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ кха̄дитум̣ бхун̃джиту’’нти куккучча̄йанто на пат̣иггахеси, на̄саккхи пин̣д̣а̄йа чаритум̣ [пависитум̣ (ка.)], чхиннабхатто ахоси. атха кхо со бхиккху бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, гила̄нена бхиккхуна̄ а̄ран̃н̃акесу сена̄санесу пуббе аппат̣исам̣видитам̣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ кха̄дитум̣ бхун̃джитум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
572. ‘‘йа̄ни кхо пана та̄ни а̄ран̃н̃ака̄ни сена̄сана̄ни са̄сан̇касаммата̄ни саппат̣ибхайа̄ни, йо пана бхиккху татха̄рӯпесу сена̄санесу пуббе аппат̣исам̣видитам̣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ агила̄но кха̄деййа ва̄ бхун̃джеййа ва̄, пат̣идесетаббам̣ тена бхиккхуна̄ – ‘га̄райхам̣, а̄вусо, дхаммам̣ а̄паджджим̣ асаппа̄йам̣ па̄т̣идесанӣйам̣, там̣ пат̣идесемӣ’’’ти.
573. йа̄ни кхо пана та̄ни а̄ран̃н̃ака̄ни сена̄сана̄нӣти а̄ран̃н̃акам̣ на̄ма сена̄санам̣ пан̃чадханусатикам̣ паччхимам̣.
са̄сан̇кам̣ на̄ма а̄ра̄ме а̄ра̄мӯпача̄ре чора̄нам̣ нивит̣т̣хока̄со диссати, бхуттока̄со диссати, т̣хитока̄со диссати, нисиннока̄со диссати, нипаннока̄со диссати.
саппат̣ибхайам̣ на̄ма а̄ра̄ме а̄ра̄мӯпача̄ре чорехи манусса̄ хата̄ диссанти, вилутта̄ диссанти, а̄кот̣ита̄ диссанти.
йо пана̄ти йо йа̄дисо…пе… бхиккхӯти…пе… айам̣ имасмим̣ аттхе адхиппето бхиккхӯти.
татха̄рӯпесу сена̄санесӯти еварӯпесу сена̄санесу.
аппат̣исам̣видитам̣ на̄ма пан̃чаннам̣ пат̣исам̣видитам̣, етам̣ аппат̣исам̣видитам̣ на̄ма. а̄ра̄мам̣ а̄ра̄мӯпача̄рам̣ т̣хапетва̄ пат̣исам̣видитам̣, етам̣ [етампи (сӣ.)] аппат̣исам̣видитам̣ на̄ма.
пат̣исам̣видитам̣ на̄ма йо кочи иттхӣ ва̄ пурисо ва̄ а̄ра̄мам̣ а̄ра̄мӯпача̄рам̣ а̄гантва̄ а̄рочети – ‘‘иттханна̄масса, бханте, кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ а̄хариссантӣ’’ти. саче са̄сан̇кам̣ хоти, са̄сан̇канти а̄чиккхитаббам̣; саче саппат̣ибхайам̣ хоти, саппат̣ибхайанти а̄чиккхитаббам̣; саче – ‘‘хоту, бханте, а̄харийиссатӣ’’ти бхан̣ати, чора̄ ваттабба̄ – ‘‘манусса̄ идхӯпачаранти апасаккатха̄’’ти. йа̄гуйа̄ пат̣исам̣видите тасса̄ парива̄ро а̄хариййати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма. бхаттена пат̣исам̣видите тасса парива̄ро а̄хариййати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма. кха̄данӣйена пат̣исам̣видите тасса парива̄ро а̄хариййати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма. кулена пат̣исам̣видите йо тасмим̣ куле мануссо кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ а̄харати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма. га̄мена пат̣исам̣видите йо тасмим̣ га̄ме мануссо кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ а̄харати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма. пӯгена пат̣исам̣видите йо тасмим̣ пӯге мануссо кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ а̄харати, етам̣ пат̣исам̣видитам̣ на̄ма.
кха̄данӣйам̣ на̄ма пан̃ча бходжана̄ни – йа̄мака̄ликам̣ сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ т̣хапетва̄ авасесам̣ кха̄данӣйам̣ на̄ма.
бходжанӣйам̣ на̄ма пан̃ча бходжана̄ни – одано, кумма̄со, сатту, маччхо, мам̣сам̣.
аджджха̄ра̄мо на̄ма париккхиттасса а̄ра̄масса антоа̄ра̄мо. апариккхиттасса упача̄ро.
агила̄но на̄ма саккоти пин̣д̣а̄йа чаритум̣ [гантум̣ (ка.)].
гила̄но на̄ма на саккоти пин̣д̣а̄йа чаритум̣ [гантум̣ (ка.)].
аппат̣исам̣видитам̣ агила̄но ‘‘кха̄дисса̄ми бхун̃джисса̄мӣ’’ти пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса. аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре а̄патти па̄т̣идесанӣйасса.
574. аппат̣исам̣видите аппат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ агила̄но кха̄дати ва̄ бхун̃джати ва̄, а̄патти па̄т̣идесанӣйасса. аппат̣исам̣видите вематико кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ агила̄но кха̄дати ва̄ бхун̃джати ва̄, а̄патти па̄т̣идесанӣйасса. аппат̣исам̣видите пат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме сахаттха̄ пат̣иггахетва̄ агила̄но кха̄дати ва̄ бхун̃джати ва̄, а̄патти па̄т̣идесанӣйасса.
йа̄мака̄ликам̣ сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ а̄ха̄раттха̄йа пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса. аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре а̄патти дуккат̣асса. пат̣исам̣видите аппат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса. пат̣исам̣видите вематико, а̄патти дуккат̣асса. пат̣исам̣видите пат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ, ана̄патти.
575. ана̄патти пат̣исам̣видите, гила̄насса, пат̣исам̣видите ва̄ гила̄насса ва̄ сесакам̣ бхун̃джати, баха̄ра̄ме пат̣иггахетва̄ антоа̄ра̄ме бхун̃джати, таттха джа̄такам̣ мӯлам̣ ва̄ тачам̣ ва̄ паттам̣ ва̄ пуппхам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ бхун̃джати, йа̄мака̄ликам̣ сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикам̣ сати паччайе парибхун̃джати, умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.
чатуттхапа̄т̣идесанӣйасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣.
уддит̣т̣ха̄ кхо, а̄йасманто, чатта̄ро па̄т̣идесанӣйа̄ дхамма̄. таттха̄йасманте пуччха̄ми – ‘‘каччиттха парисуддха̄’’? дутийампи пуччха̄ми – ‘‘каччиттха парисуддха̄’’? татийампи пуччха̄ми – ‘‘каччиттха парисуддха̄’’? парисуддхеттха̄йасманто, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣти.
па̄т̣идесанӣйакан̣д̣ам̣ нит̣т̣хитам̣.