8. арит̣т̣хасиккха̄падам̣

417. [идам̣ ваттху чӯл̣ава. 65; ма. ни. 1.234] тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена арит̣т̣хасса на̄ма бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса [гандхаба̄дхипуббасса (сйа̄. ка.)] еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти – ‘‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти. ассосум̣ кхо самбахула̄ бхиккхӯ – ‘‘арит̣т̣хасса кира на̄ма бхиккхуно гаддхаба̄дхипуббасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти. атха кхо те бхиккхӯ йена арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етадавочум̣ – ‘‘саччам̣ кира те, а̄вусо арит̣т̣ха, еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти? ‘‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми – ‘йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти.

‘‘ма̄, а̄вусо арит̣т̣ха, евам̣ авача. ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи. на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣ [аббха̄чиккханам̣ (итипи)]. на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа. анекапарийа̄йена̄вусо арит̣т̣ха, антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄. алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄…пе… тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… супинакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… асисӯнӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ бхагавата̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’’ти.

евампи кхо арит̣т̣хо бхиккху гаддхаба̄дхипуббо техи бхиккхӯхи вуччама̄но татхева там̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, – ‘йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти. йато ча кхо те бхиккхӯ на̄саккхим̣су арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ етасма̄ па̄пака̄ дит̣т̣хигата̄ вивечетум̣, атха кхо те бхиккхӯ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ арит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ гаддхаба̄дхипуббам̣ пат̣ипуччхи – ‘‘саччам̣ кира те, арит̣т̣ха, еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти? ‘‘евам̣бйа̄кхо ахам̣, бханте, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми – ‘йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’’ти.

касса ну кхо на̄ма твам̣, могхапуриса, майа̄ евам̣ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄си? нану майа̄, могхапуриса, анекапарийа̄йена антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄. алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа. аппасса̄да̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄…пе… мам̣сапесӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… тин̣уккӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… супинакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… йа̄читакӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… руккхапхалӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… асисӯнӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… саттисӯлӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄… саппасирӯпама̄ ка̄ма̄ вутта̄ майа̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо. атха ча пана твам̣, могхапуриса, аттана̄ дуггахитена амхе чева аббха̄чиккхаси, атта̄нан̃ча кхан̣аси, бахун̃ча апун̃н̃ам̣ пасаваси. тан̃хи те, могхапуриса, бхависсати дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе…. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

418. ‘‘йо пана бхиккху евам̣ вадеййа – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти со бхиккху бхиккхӯхи евамасса вачанӣйо – ‘ма̄йасма̄ евам̣ авача, ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи, на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣, на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа, анекапарийа̄йена̄вусо, антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄, алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа̄’ти. еван̃ча [еван̃ча пана (ка.)] со бхиккху бхиккхӯхи вуччама̄но татхева пагган̣хеййа, со бхиккху бхиккхӯхи йа̄вататийам̣ саманубха̄ситаббо тасса пат̣иниссагга̄йа. йа̄вататийан̃че саманубха̄сийама̄но там̣ пат̣иниссаджджеййа, иччетам̣ кусалам̣, но че пат̣иниссаджджеййа, па̄читтийа’’нти.

419. йо пана̄ти йо йа̄дисо…пе… бхиккхӯти…пе… айам̣ имасмим̣ аттхе адхиппето бхиккхӯти.

евам̣ вадеййа̄ти – ‘‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’’ти.

со бхиккхӯти йо со евам̣ва̄дӣ бхиккху.

бхиккхӯхӣти ан̃н̃ехи бхиккхӯхи. йе пассанти йе сун̣анти техи ваттаббо – ‘‘ма̄йасма̄ евам̣ авача, ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи, на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣, на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа, анекапарийа̄йена̄вусо антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄. алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа̄’’ти. дутийампи ваттаббо. татийампи ваттаббо. саче пат̣иниссаджджати, иччетам̣ кусалам̣; но че пат̣иниссаджджати, а̄патти дуккат̣асса. сутва̄ на ваданти, а̄патти дуккат̣асса. со бхиккху сан̇гхамаджджхампи а̄кад̣д̣хитва̄ ваттаббо – ‘‘ма̄йасма̄ евам̣ авача, ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи, на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣, на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа, анекапарийа̄йена̄вусо антара̄йика̄ дхамма̄ антара̄йика̄ вутта̄ бхагавата̄. алан̃ча пана те пат̣исевато антара̄йа̄йа̄’’ти. дутийампи ваттаббо. татийампи ваттаббо. саче пат̣иниссаджджати, иччетам̣ кусалам̣. но че пат̣иниссаджджати, а̄патти дуккат̣асса. со бхиккху саманубха̄ситаббо. еван̃ча пана, бхиккхаве, саманубха̄ситаббо. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

420. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. иттханна̄масса бхиккхуно еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. со там̣ дит̣т̣хим̣ на пат̣иниссаджджати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ саманубха̄сеййа – тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. иттханна̄масса бхиккхуно еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми, йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. со там̣ дит̣т̣хим̣ на пат̣иниссаджджати. сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ саманубха̄сати тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно саманубха̄сана̄, тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе… татийампи етаматтхам̣ вада̄ми – ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. иттханна̄масса бхиккхуно еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ – ‘татха̄хам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄ми йатха̄ йеме антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄ бхагавата̄ те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти. со там̣ дит̣т̣хим̣ на пат̣иниссаджджати. сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ саманубха̄сати тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно саманубха̄сана̄, тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘саманубхат̣т̣хо сан̇гхена иттханна̄мо бхиккху, тасса̄ дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссагга̄йа. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

н̃аттийа̄ дуккат̣ам̣. двӣхи каммава̄ча̄хи дуккат̣а̄. каммава̄ча̄парийоса̄не а̄патти па̄читтийасса.

421. дхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣ на пат̣иниссаджджати, а̄патти па̄читтийасса. дхаммакамме вематико на пат̣иниссаджджати, а̄патти па̄читтийасса дхаммакамме адхаммакаммасан̃н̃ӣ на пат̣иниссаджджати, а̄патти па̄читтийасса.

адхаммакамме дхаммакаммасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса. адхаммакамме вематико, а̄патти дуккат̣асса. адхаммакамме адхаммакаммасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса.

422. ана̄патти асаманубха̄сантасса, пат̣иниссаджджантасса, умматтакасса̄ти.

арит̣т̣хасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ ат̣т̣хамам̣.