17. пан̣а̄митакатха̄

68. тена кхо пана самайена саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттиссантӣ’’ти. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттантӣти? саччам̣ бхагава̄ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттиссантӣти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, саддхивиха̄рикена упаджджха̄йамхи на самма̄ ваттитаббам̣. йо на самма̄ ваттеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти. нева самма̄ ваттанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, асамма̄ваттантам̣ пан̣а̄метум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, пан̣а̄метаббо – ‘‘пан̣а̄меми та’’нти ва̄, ‘‘ма̄йидха пат̣иккамӣ’’ти ва̄, ‘‘нӣхара те паттачӣвара’’нти ва̄, ‘‘на̄хам̣ тайа̄ упат̣т̣ха̄таббо’’ти ва̄, ка̄йена вин̃н̃а̄пети, ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, ка̄йена ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, пан̣а̄мито хоти саддхивиха̄рико; на ка̄йена вин̃н̃а̄пети, на ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, на ка̄йена ва̄ча̄йа вин̃н̃а̄пети, на пан̣а̄мито хоти саддхивиха̄рикоти.

тена кхо пана самайена саддхивиха̄рика̄ пан̣а̄мита̄ на кхама̄пенти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кхама̄петунти. нева кхама̄пенти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. на, бхиккхаве, пан̣а̄митена на кхама̄петаббо. йо на кхама̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса̄ти.

тена кхо пана самайена упаджджха̄йа̄ кхама̄пийама̄на̄ на кхаманти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кхамитунти. нева кхаманти. саддхивиха̄рика̄ паккамантипи виббхамантипи титтхийесупи сан̇каманти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. на, бхиккхаве, кхама̄пийама̄нена на кхамитаббам̣. йо на кхамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄ти.

тена кхо пана самайена упаджджха̄йа̄ самма̄ваттантам̣ пан̣а̄менти, асамма̄ваттантам̣ на пан̣а̄менти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. на, бхиккхаве, самма̄ваттанто пан̣а̄метаббо. йо пан̣а̄меййа, а̄патти дуккат̣асса. на ча, бхиккхаве, асамма̄ваттанто на пан̣а̄метаббо. йо на пан̣а̄меййа, а̄патти дуккат̣асса̄ти.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико пан̣а̄метаббо. упаджджха̄йамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматто га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико пан̣а̄метаббо.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико на пан̣а̄метаббо. упаджджха̄йамхи адхиматтам̣ пемам̣ хоти, адхиматто паса̄до хоти, адхиматта̄ хирӣ хоти, адхиматто га̄раво хоти, адхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико на пан̣а̄метаббо.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико алам̣ пан̣а̄метум̣. упаджджха̄йамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматта̄ га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико алам̣ пан̣а̄метум̣.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико на̄лам̣ пан̣а̄метум̣. упаджджха̄йамхи адхиматтам̣ пемам̣ хоти, адхиматто паса̄до хоти, адхиматта̄ хирӣ хоти, адхиматто га̄раво хоти, адхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато саддхивиха̄рико на̄лам̣ пан̣а̄метум̣.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ аппан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти. упаджджха̄йамхи на̄дхиматтам̣ пемам̣ хоти, на̄дхиматто паса̄до хоти, на̄дхиматта̄ хирӣ хоти, на̄дхиматто га̄раво хоти, на̄дхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ аппан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, пан̣а̄менто анатиса̄ро хоти.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ пан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, аппан̣а̄менто анатиса̄ро хоти. упаджджха̄йамхи адхиматтам̣ пемам̣ хоти, адхиматто паса̄до хоти, адхиматта̄ хирӣ хоти, адхиматто га̄раво хоти, адхиматта̄ бха̄вана̄ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ саддхивиха̄рикам̣ пан̣а̄менто упаджджха̄йо са̄тиса̄ро хоти, аппан̣а̄менто анатиса̄ро хотӣ’’ти.

69. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бра̄хман̣о бхиккхӯ упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. там̣ бхиккхӯ на иччхим̣су пабба̄джетум̣. со бхиккхӯсу паббаджджам̣ алабхама̄но кисо ахоси лӯкхо дуббан̣н̣о уппан̣д̣уппан̣д̣укаджа̄то дхаманисантхатагатто. аддаса̄ кхо бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ кисам̣ лӯкхам̣ дуббан̣н̣ам̣ уппан̣д̣уппан̣д̣укаджа̄там̣ дхаманисантхатагаттам̣, дисва̄на бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ким̣ ну кхо со, бхиккхаве, бра̄хман̣о кисо лӯкхо дуббан̣н̣о уппан̣д̣уппан̣д̣укаджа̄то дхаманисантхатагатто’’ти? есо, бханте, бра̄хман̣о бхиккхӯ упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. там̣ бхиккхӯ на иччхим̣су пабба̄джетум̣. со бхиккхӯсу паббаджджам̣ алабхама̄но кисо лӯкхо дуббан̣н̣о уппан̣д̣уппан̣д̣укаджа̄то дхаманисантхатагаттоти. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ко ну кхо, бхиккхаве, тасса бра̄хман̣асса адхика̄рам̣ сарасӣ’’ти? евам̣ вутте а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахам̣ кхо, бханте, тасса бра̄хман̣асса адхика̄рам̣ сара̄мӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана твам̣, са̄рипутта, тасса бра̄хман̣асса адхика̄рам̣ сарасӣ’’ти? ‘‘идха ме, бханте, со бра̄хман̣о ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чарантасса кат̣аччхубхиккхам̣ да̄песи. имам̣ кхо ахам̣, бханте, тасса бра̄хман̣асса адхика̄рам̣ сара̄мӣ’’ти. ‘‘са̄дху са̄дху, са̄рипутта, катан̃н̃уно хи, са̄рипутта, саппуриса̄ катаведино. тена хи твам̣, са̄рипутта, там̣ бра̄хман̣ам̣ пабба̄джехи упасампа̄дехӣ’’ти. ‘‘катха̄хам̣, бханте, там̣ бра̄хман̣ам̣ пабба̄джеми упасампа̄демӣ’’ти? атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – йа̄ са̄, бхиккхаве, майа̄ тӣхи саран̣агаманехи упасампада̄ анун̃н̃а̄та̄, там̣ аджджатагге пат̣иккхипа̄ми. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, н̃аттичатуттхена каммена упасампа̄детум̣ [упасампадам̣ (сӣ. сйа̄.)]. еван̃ча пана, бхиккхаве, упасампа̄детаббо. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

70. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄деййа иттханна̄мена упаджджха̄йена. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄дети иттханна̄мена упаджджха̄йена. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса упасампада̄ иттханна̄мена упаджджха̄йена, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми – сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄дети иттханна̄мена упаджджха̄йена. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса упасампада̄ иттханна̄мена упаджджха̄йена, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘татийампи етаматтхам̣ вада̄ми – сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄дети иттханна̄мена упаджджха̄йена. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса упасампада̄ иттханна̄мена упаджджха̄йена, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘упасампанно сан̇гхена иттханна̄мо иттханна̄мена упаджджха̄йена. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

71. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху упасампаннасаманантара̄ ана̄ча̄рам̣ а̄чарати. бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘ма̄вусо, еварӯпам̣ ака̄си, нетам̣ каппатӣ’’ти. со евама̄ха – ‘‘нева̄хам̣ а̄йасманте йа̄чим̣ упасампа̄детха манти. кисса мам̣ тумхе айа̄чита̄ упасампа̄диттха̄’’ти? бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. на, бхиккхаве, айа̄читена упасампа̄детаббо. йо упасампа̄деййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йа̄читена упасампа̄детум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, йа̄читаббо. тена упасампада̄пеккхена сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ бхиккхӯнам̣ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘‘сан̇гхам̣, бханте, упасампадам̣ йа̄ча̄ми, уллумпату мам̣, бханте, сан̇гхо анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти. дутийампи йа̄читаббо. татийампи йа̄читаббо. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

72. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чати иттханна̄мена упаджджха̄йена. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄деййа иттханна̄мена упаджджха̄йена. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо иттханна̄масса а̄йасмато упасампада̄пеккхо. иттханна̄мо сан̇гхам̣ упасампадам̣ йа̄чати иттханна̄мена упаджджха̄йена. сан̇гхо иттханна̄мам̣ упасампа̄дети иттханна̄мена упаджджха̄йена. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса упасампада̄ иттханна̄мена упаджджха̄йена, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе… татийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе….

‘‘упасампанно сан̇гхена иттханна̄мо иттханна̄мена упаджджха̄йена. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

73. тена кхо пана самайена ра̄джагахе пан̣ӣта̄нам̣ бхатта̄нам̣ бхаттапат̣ипа̄т̣и ат̣т̣хита̄ [адхит̣т̣хита̄ (ка.)] хоти. атха кхо ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘име кхо саман̣а̄ сакйапуттийа̄ сукхасӣла̄ сукхасама̄ча̄ра̄, субходжана̄ни бхун̃джитва̄ нива̄тесу сайанесу сайанти. йам̣нӯна̄хам̣ саман̣есу сакйапуттийесу паббаджеййа’’нти. атха кхо со бра̄хман̣о бхиккхӯ упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. там̣ бхиккхӯ пабба̄джесум̣ упасампа̄десум̣. тасмим̣ паббаджите бхаттапат̣ипа̄т̣и кхӣйиттха. бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘‘ехи да̄ни, а̄вусо, пин̣д̣а̄йа чарисса̄ма̄’’ти. со евама̄ха – ‘‘на̄хам̣, а̄вусо, етам̣ка̄ран̣а̄ паббаджито пин̣д̣а̄йа чарисса̄мӣти. саче ме дассатха бхун̃джисса̄ми, но че ме дассатха виббхамисса̄мӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана твам̣, а̄вусо, ударасса ка̄ран̣а̄ паббаджито’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – катхан̃хи на̄ма бхиккху евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе ударасса ка̄ран̣а̄ паббаджиссатӣти. те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира твам̣, бхиккху, ударасса ка̄ран̣а̄ паббаджитоти? саччам̣ бхагава̄ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… ‘‘катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе ударасса ка̄ран̣а̄ паббаджиссаси. нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа пасанна̄нам̣ ва̄ бхиййобха̄ва̄йа’’…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упасампа̄дентена чатта̄ро ниссайе а̄чиккхитум̣ – пин̣д̣ийа̄лопабходжанам̣ нисса̄йа паббаджджа̄, таттха те йа̄ваджӣвам̣ усса̄хо каран̣ӣйо; атирекала̄бхо – сан̇гхабхаттам̣, уддесабхаттам̣, нимантанам̣, сала̄кабхаттам̣, паккхикам̣, упосатхикам̣, па̄т̣ипадикам̣. пам̣сукӯлачӣварам̣ нисса̄йа паббаджджа̄, таттха те йа̄ваджӣвам̣ усса̄хо каран̣ӣйо; атирекала̄бхо – кхомам̣, каппа̄сикам̣, косеййам̣, камбалам̣, са̄н̣ам̣, бхан̇гам̣. руккхамӯласена̄санам̣ нисса̄йа паббаджджа̄, таттха те йа̄ваджӣвам̣ усса̄хо каран̣ӣйо; атирекала̄бхо – виха̄ро, ад̣д̣хайого, па̄са̄до, хаммийам̣, гуха̄. пӯтимуттабхесаджджам̣ нисса̄йа паббаджджа̄, таттха те йа̄ваджӣвам̣ усса̄хо каран̣ӣйо; атирекала̄бхо – саппи, наванӣтам̣, телам̣, мадху, пха̄н̣ита’’нти.

пан̣а̄митакатха̄ нит̣т̣хита̄.

упаджджха̄йаваттабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито пан̃чамо.

пан̃чамабха̄н̣ава̄ро