14. са̄рипуттамоггалла̄напаббаджджа̄катха̄
60. тена кхо пана самайена сан̃чайо [сан̃джайо (сӣ. сйа̄.)] парибба̄джако ра̄джагахе пат̣ивасати махатийа̄ парибба̄джакапариса̄йа саддхим̣ ад̣д̣хатеййехи парибба̄джакасатехи. тена кхо пана самайена са̄рипуттамоггалла̄на̄ сан̃чайе парибба̄джаке брахмачарийам̣ чаранти. техи катика̄ ката̄ хоти – йо пат̣хамам̣ аматам̣ адхигаччхати, со итарасса а̄рочетӯти. атха кхо а̄йасма̄ ассаджи пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена а̄локитена вилокитена самин̃джитена паса̄ритена, оккхиттачаккху ирийа̄патхасампанно. аддаса̄ кхо са̄рипутто парибба̄джако а̄йасмантам̣ ассаджим̣ ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чарантам̣ па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена а̄локитена вилокитена самин̃джитена паса̄ритена оккхиттачаккхум̣ ирийа̄патхасампаннам̣. дисва̄насса етадахоси – ‘‘йе вата локе араханто ва̄ арахаттамаггам̣ ва̄ сама̄панна̄, айам̣ тесам̣ бхиккху ан̃н̃атаро. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ пуччхеййам̣ – ‘кам̣си твам̣, а̄вусо, уддисса паббаджито, ко ва̄ те саттха̄, касса ва̄ твам̣ дхаммам̣ рочесӣ’’’ти? атха кхо са̄рипуттасса парибба̄джакасса етадахоси – ‘‘ака̄ло кхо имам̣ бхиккхум̣ пуччхитум̣, антарагхарам̣ павит̣т̣хо пин̣д̣а̄йа чарати. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхеййам̣, аттхикехи упан̃н̃а̄там̣ магга’’нти. атха кхо а̄йасма̄ ассаджи ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пин̣д̣апа̄там̣ а̄да̄йа пат̣икками. атха кхо са̄рипуттопи парибба̄джако йена̄йасма̄ ассаджи тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ ассаджина̄ саддхим̣ саммоди, саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо са̄рипутто парибба̄джако а̄йасмантам̣ ассаджим̣ етадавоча – ‘‘виппасанна̄ни кхо те, а̄вусо, индрийа̄ни, парисуддхо чхавиван̣н̣о парийода̄то. кам̣си твам̣, а̄вусо, уддисса паббаджито, ко ва̄ те саттха̄, касса ва̄ твам̣ дхаммам̣ рочесӣ’’ти? ‘‘аттха̄вусо, маха̄саман̣о сакйапутто сакйакула̄ паббаджито, та̄хам̣ бхагавантам̣ уддисса паббаджито, со ча ме бхагава̄ саттха̄, тасса ча̄хам̣ бхагавато дхаммам̣ рочемӣ’’ти. ‘‘ким̣ва̄дӣ пана̄йасмато саттха̄, кимаккха̄йӣ’’ти? ‘‘ахам̣ кхо, а̄вусо, наво ачирапаббаджито, адхуна̄гато имам̣ дхаммавинайам̣, на та̄хам̣ саккоми виттха̄рена дхаммам̣ десетум̣, апи ча те сам̣кхиттена аттхам̣ ваккха̄мӣ’’ти. атха кхо са̄рипутто парибба̄джако а̄йасмантам̣ ассаджим̣ етадавоча – ‘‘хоту, а̄вусо –
‘‘аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄ бха̄сассу, аттхам̣йева ме брӯхи;
аттхенева ме аттхо, ким̣ ка̄хаси бйан̃джанам̣ баху’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ ассаджи са̄рипуттасса парибба̄джакасса имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ абха̄си –
[апа. 1.1.286 тхера̄пада̄непи] ‘‘йе дхамма̄ хетуппабхава̄, тесам̣ хетум̣ татха̄гато а̄ха;
тесан̃ча йо ниродхо, евам̣ва̄дӣ маха̄саман̣о’’ти.
атха кхо са̄рипуттасса парибба̄джакасса имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ сутва̄ вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти.
[апа. 1.1.289 тхера̄пада̄непи] есева дхаммо йади та̄вадева, паччабйаттха падамасокам̣;
адит̣т̣хам̣ аббхатӣтам̣, бахукехи каппанахутехӣти.
61. атха кхо са̄рипутто парибба̄джако йена моггалла̄но парибба̄джако тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо моггалла̄но парибба̄джако са̄рипуттам̣ парибба̄джакам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣, дисва̄на са̄рипуттам̣ парибба̄джакам̣ етадавоча – ‘‘виппасанна̄ни кхо те, а̄вусо, индрийа̄ни, парисуддхо чхавиван̣н̣о парийода̄то. каччи ну твам̣, а̄вусо, аматам̣ адхигато’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо, аматам̣ адхигато’’ти. ‘‘йатха̄катхам̣ пана твам̣, а̄вусо, аматам̣ адхигато’’ти? ‘‘идха̄хам̣, а̄вусо, аддасам̣ ассаджим̣ бхиккхум̣ ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чарантам̣ па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена а̄локитена вилокитена самин̃джитена паса̄ритена оккхиттачаккхум̣ ирийа̄патхасампаннам̣. дисва̄на ме етадахоси – ‘йе вата локе араханто ва̄ арахаттамаггам̣ ва̄ сама̄панна̄, айам̣ тесам̣ бхиккху ан̃н̃атаро. йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ пуччхеййам̣ – кам̣си твам̣, а̄вусо уддисса паббаджито, ко ва̄ те саттха̄, касса ва̄ твам̣ дхаммам̣ рочесӣ’’’ти. тасса майхам̣, а̄вусо, етадахоси – ‘‘ака̄ло кхо имам̣ бхиккхум̣ пуччхитум̣ антарагхарам̣ павит̣т̣хо пин̣д̣а̄йа чарати, йам̣нӯна̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхеййам̣ аттхикехи упан̃н̃а̄там̣ магга’’нти. атха кхо, а̄вусо, ассаджи бхиккху ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пин̣д̣апа̄там̣ а̄да̄йа пат̣икками. атха кхва̄хам̣, а̄вусо, йена ассаджи бхиккху тенупасан̇камим̣, упасан̇камитва̄ ассаджина̄ бхиккхуна̄ саддхим̣ саммодим̣, саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄сим̣. екамантам̣ т̣хито кхо ахам̣, а̄вусо, ассаджим̣ бхиккхум̣ етадавочам̣ – ‘‘виппасанна̄ни кхо те, а̄вусо, индрийа̄ни, парисуддхо чхавиван̣н̣о парийода̄то. ‘кам̣си твам̣, а̄вусо, уддисса паббаджито, ко ва̄ те саттха̄, касса ва̄ твам̣ дхаммам̣ рочесӣ’’’ти? ‘аттха̄вусо, маха̄саман̣о сакйапутто сакйакула̄ паббаджито, та̄хам̣ бхагавантам̣ уддисса паббаджито, со ча ме бхагава̄ саттха̄, тасса ча̄хам̣ бхагавато дхаммам̣ рочемӣ’ти. ‘ким̣ва̄дӣ пана̄йасмато саттха̄ кимаккха̄йӣ’ти. ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, наво ачирапаббаджито адхуна̄гато имам̣ дхаммавинайам̣, на та̄хам̣ саккоми виттха̄рена дхаммам̣ десетум̣, апи ча те сам̣кхиттена аттхам̣ ваккха̄мӣ’’’ти. атха кхва̄хам̣, а̄вусо, ассаджим̣ бхиккхум̣ етадавочам̣ – ‘‘хоту, а̄вусо,
аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄ бха̄сассу, аттхам̣йева ме брӯхи;
аттхенева ме аттхо, ким̣ ка̄хаси бйан̃джанам̣ баху’’нти.
атха кхо, а̄вусо, ассаджи бхиккху имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ абха̄си –
‘‘йе дхамма̄ хетуппабхава̄, тесам̣ хетум̣ татха̄гато а̄ха;
тесан̃ча йо ниродхо, евам̣ва̄дӣ маха̄саман̣о’’ти.
атха кхо моггалла̄насса парибба̄джакасса имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ сутва̄ вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамманти.
есева дхаммо йади та̄вадева, паччабйаттха падамасокам̣;
адит̣т̣хам̣ аббхатӣтам̣, бахукехи каппанахутехӣти.
62. атха кхо моггалла̄но парибба̄джако са̄рипуттам̣ парибба̄джакам̣ етадавоча ‘‘гаччха̄ма майам̣, а̄вусо, бхагавато сантике, со но бхагава̄ саттха̄’’ти. ‘‘има̄ни кхо, а̄вусо, ад̣д̣хатеййа̄ни парибба̄джакасата̄ни амхе нисса̄йа амхе сампассанта̄ идха вихаранти, тепи та̄ва апалокема [апалока̄ма (ка)]. йатха̄ те ман̃н̃иссанти, татха̄ те кариссантӣ’’ти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ йена те парибба̄джака̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ те парибба̄джаке етадавочум̣ – ‘‘гаччха̄ма майам̣, а̄вусо, бхагавато сантике, со но бхагава̄ саттха̄’’ти. ‘‘майам̣ а̄йасманте нисса̄йа а̄йасманте сампассанта̄ идха вихара̄ма, саче а̄йасманта̄ маха̄саман̣е брахмачарийам̣ чариссанти, саббева майам̣ маха̄саман̣е брахмачарийам̣ чарисса̄ма̄’’ти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ йена сан̃чайо парибба̄джако тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ сан̃чайам̣ парибба̄джакам̣ етадавочум̣ – ‘‘гаччха̄ма майам̣, а̄вусо, бхагавато сантике, со но бхагава̄ саттха̄’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо, ма̄ агамиттха, саббева тайо имам̣ ган̣ам̣ парихарисса̄ма̄’’ти. дутийампи кхо…пе… татийампи кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ сан̃чайам̣ парибба̄джакам̣ етадавочум̣ – ‘‘гаччха̄ма майам̣, а̄вусо, бхагавато сантике, со но бхагава̄ саттха̄’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо, ма̄ агамиттха, саббева тайо имам̣ ган̣ам̣ парихарисса̄ма̄’’ти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ та̄ни ад̣д̣хатеййа̄ни парибба̄джакасата̄ни а̄да̄йа йена вел̣уванам̣ тенупасан̇камим̣су. сан̃чайасса пана парибба̄джакасса таттхева ун̣хам̣ лохитам̣ мукхато угган̃чхи.
аддаса̄ кхо бхагава̄ [бхагава̄те (ка)] са̄рипуттамоггалла̄не дӯратова а̄гаччханте, дисва̄на бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ете, бхиккхаве, две саха̄йака̄ а̄гаччханти, колито упатиссо ча. етам̣ ме са̄вакайугам̣ бхависсати аггам̣ бхаддайуга’’нти.
гамбхӣре н̃а̄н̣ависайе, ануттаре упадхисан̇кхайе;
вимутте аппатте вел̣уванам̣, атха не саттха̄ бйа̄ка̄си.
ете две саха̄йака̄, а̄гаччханти колито упатиссо ча;
етам̣ ме са̄вакайугам̣, бхависсати аггам̣ бхаддайуганти.
атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄
бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘лабхеййа̄ма майам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййа̄ма упасампада’’нти. ‘‘етха бхиккхаво’’ти бхагава̄ авоча – ‘‘сва̄ккха̄то дхаммо, чаратха брахмачарийам̣ самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти. са̄ва тесам̣ а̄йасманта̄нам̣ упасампада̄ ахоси.
абхин̃н̃а̄та̄нам̣ паббаджджа̄
63. тена кхо пана самайена абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ма̄гадхика̄ кулапутта̄ бхагавати брахмачарийам̣ чаранти. манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – апуттаката̄йа пат̣ипанно саман̣о готамо, ведхабйа̄йа пат̣ипанно саман̣о готамо, кулупаччхеда̄йа пат̣ипанно саман̣о готамо, ида̄ни анена джат̣иласахассам̣ пабба̄джитам̣, има̄ни ча ад̣д̣хатеййа̄ни парибба̄джакасата̄ни сан̃чайа̄ни [сан̃джеййа̄ни (сӣ.), сан̃джайа̄ни (сйа̄.)] пабба̄джита̄ни. име ча абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ ма̄гадхика̄ кулапутта̄ саман̣е готаме брахмачарийам̣ чарантӣти. аписсу бхиккхӯ дисва̄ има̄йа га̄тха̄йа чоденти –
‘‘а̄гато кхо маха̄саман̣о, ма̄гадха̄нам̣ гириббаджам̣;
саббе сан̃чайе нетва̄на [сан̃джеййаке нетва̄ (сӣ.)], кам̣су да̄ни найиссатӣ’’ти.
ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… на, бхиккхаве, со саддо чирам̣ бхависсати, сатта̄хамева бхависсати, сатта̄хасса аччайена антарадха̄йиссати. тена хи, бхиккхаве, йе тумхе има̄йа га̄тха̄йа чоденти –
‘‘а̄гато кхо маха̄саман̣о, ма̄гадха̄нам̣ гириббаджам̣;
саббе сан̃чайе нетва̄на, кам̣су да̄ни найиссатӣ’’ти.
те тумхе има̄йа га̄тха̄йа пат̣ичодетха –
‘‘найанти ве маха̄вӣра̄, саддхаммена татха̄гата̄;
дхаммена найама̄на̄нам̣ [нӣйама̄на̄нам̣ (ка.)], ка̄ усӯйа̄ [уссуйа̄ (ка.)] виджа̄ната’’нти.
тена кхо пана самайена манусса̄ бхиккхӯ дисва̄ има̄йа га̄тха̄йа чоденти –
‘‘а̄гато кхо маха̄саман̣о, ма̄гадха̄нам̣ гириббаджам̣;
саббе сан̃чайе нетва̄на, кам̣су да̄ни найиссатӣ’’ти.
бхиккхӯ те мануссе има̄йа га̄тха̄йа пат̣ичоденти –
‘‘найанти ве маха̄вӣра̄, саддхаммена татха̄гата̄;
дхаммена найама̄на̄нам̣, ка̄ усӯйа̄ виджа̄ната’’нти.
манусса̄ дхаммена кира саман̣а̄ сакйапуттийа̄ ненти но адхаммена̄ти сатта̄хамева со саддо ахоси, сатта̄хасса аччайена антарадха̄йи.
са̄рипуттамоггалла̄напаббаджджа̄катха̄ нит̣т̣хита̄.
чатуттхабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.