9. адхикаран̣авӯпасаманасаматхо

саммукха̄винайо

228. [пари. 292-293, 307 а̄дайо] ‘‘вива̄да̄дхикаран̣ам̣ катихи саматхехи саммати? вива̄да̄дхикаран̣ам̣ двӣхи саматхехи саммати – саммукха̄винайена ча, йебхуййасика̄йа ча. сийа̄ вива̄да̄дхикаран̣ам̣ екам̣ саматхам̣ ана̄гамма йебхуййасикам̣, екена саматхена самеййа – саммукха̄винайена̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккхӯ виваданти – дхаммоти ва̄ адхаммоти ва̄, винайоти ва̄ авинайоти ва̄, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти ва̄ абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти ва̄, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти ва̄ ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти ва̄, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти ва̄ апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти ва̄, а̄паттӣти ва̄ ана̄паттӣти ва̄, лахука̄ а̄паттӣти ва̄ гарука̄ а̄паттӣти ва̄, са̄васеса̄ а̄паттӣти ва̄ анавасеса̄ а̄паттӣти ва̄, дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти ва̄ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти ва̄.

‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄. ка̄ ча таттха сан̇гхасаммукхата̄? йа̄ватика̄ бхиккхӯ каммаппатта̄ те а̄гата̄ хонти, чханда̄раха̄нам̣ чхандо а̄хат̣о хоти, саммукхӣбхӯта̄ на пат̣иккосанти – айам̣ таттха сан̇гхасаммукхата̄. ка̄ ча таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄? йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати – айам̣ таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄. ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча вивадати, йена ча вивадати, убхо аттхапаччаттхика̄ саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

229. ‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ на сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ тасмим̣ а̄ва̄се вӯпасаметум̣, техи, бхиккхаве, бхиккхӯхи, йасмим̣ а̄ва̄се самбахула̄ [бахутара̄ (сӣ. сйа̄.)] бхиккхӯ, со а̄ва̄со гантаббо. те че, бхиккхаве, бхиккхӯ там̣ а̄ва̄сам̣ гаччханта̄ антара̄магге сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄. ка̄ ча таттха сан̇гхасаммукхата̄? йа̄ватика̄ бхиккхӯ каммаппатта̄ те а̄гата̄ хонти, чханда̄раха̄нам̣ чхандо а̄хат̣о хоти, саммукхӣбхӯта̄ на пат̣иккосанти – айам̣ таттха сан̇гхасаммукхата̄. ка̄ ча таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄? йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати – айам̣ таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄. ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча вивадати, йена ча вивадати, убхо аттхапаччаттхика̄ саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

230. ‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ там̣ а̄ва̄сам̣ а̄гаччханта̄ антара̄магге на сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, техи, бхиккхаве, бхиккхӯхи, там̣ а̄ва̄сам̣ гантва̄ а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ – ‘идам̣ кхо, а̄вусо, адхикаран̣ам̣ евам̣ джа̄там̣, евам̣ самуппаннам̣; са̄дха̄йасманта̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаменту дхаммена винайена саттхуса̄санена, йатхайидам̣ адхикаран̣ам̣ сувӯпасантам̣ асса̄’ти.

‘‘саче, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ вуд̣д̣хатара̄ хонти, а̄гантука̄ бхиккхӯ навакатара̄, техи, бхиккхаве, а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи а̄гантука̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ – ‘ин̇гха тумхе, а̄йасманто, мухуттам̣ екамантам̣ хотха, йа̄ва майам̣ мантема̄’ти. саче пана, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ навакатара̄ хонти, а̄гантука̄ бхиккхӯ вуд̣д̣хатара̄, техи, бхиккхаве, а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи а̄гантука̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ – ‘тена хи тумхе, а̄йасманто, мухуттам̣ идхева та̄ва хотха, йа̄ва майам̣ мантема̄’ти.

‘‘саче пана, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ мантайама̄на̄нам̣ евам̣ хоти – ‘на майам̣ саккома имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена̄’ти, на там̣ адхикаран̣ам̣ а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи сампат̣иччхитаббам̣. саче пана, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ мантайама̄на̄нам̣ евам̣ хоти – ‘саккома майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена̄’ти, техи, бхиккхаве, а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи а̄гантука̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ – ‘саче тумхе, а̄йасманто, амха̄кам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ йатха̄джа̄там̣ йатха̄самуппаннам̣ а̄рочессатха, йатха̄ ча майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамесса̄ма дхаммена винайена саттхуса̄санена татха̄ сувӯпасантам̣ бхависсати. евам̣ майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ сампат̣иччхисса̄ма. но че тумхе, а̄йасманто, амха̄кам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ йатха̄джа̄там̣ йатха̄самуппаннам̣ а̄рочессатха, йатха̄ ча майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамесса̄ма дхаммена винайена саттхуса̄санена татха̄ на сувӯпасантам̣ бхависсати, на майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ сампат̣иччхисса̄ма̄’ти. евам̣ супариггахитам̣ кхо, бхиккхаве, катва̄ а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи там̣ адхикаран̣ам̣ сампат̣иччхитаббам̣.

‘‘техи, бхиккхаве, а̄гантукехи бхиккхӯхи а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ евамассу вачанӣйа̄ – ‘йатха̄джа̄там̣ йатха̄самуппаннам̣ майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄йасманта̄нам̣ а̄рочесса̄ма. саче а̄йасманта̄ сакконти еттакена ва̄ еттакена ва̄ антарена имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена татха̄ сувӯпасантам̣ бхависсати. евам̣ майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄йасманта̄нам̣ ниййа̄десса̄ма. но че а̄йасманта̄ сакконти еттакена ва̄ еттакена ва̄ антарена имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена татха̄ на сувӯпасантам̣ бхависсати, на майам̣ имам̣ адхикаран̣ам̣ а̄йасманта̄нам̣ ниййа̄десса̄ма. майамева имасса адхикаран̣асса са̄мино бхависса̄ма̄’ти. евам̣ супариггахитам̣ кхо, бхиккхаве, катва̄ а̄гантукехи бхиккхӯхи там̣ адхикаран̣ам̣ а̄ва̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ниййа̄детаббам̣.

‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

убба̄хика̄йавӯпасаманам̣

231. ‘‘техи че, бхиккхаве, бхиккхӯхи тасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не ананта̄ни [анагга̄ни (сӣ.)] чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса [на четасса (ка.)] бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати, ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, еварӯпам̣ адхикаран̣ам̣ убба̄хика̄йа вӯпасаметум̣. ‘‘дасахан̇гехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо – сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо, йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпасса дхамма̄ бахуссута̄ хонти, дха̄та̄ [дхата̄ (сӣ. сйа̄.)] вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо; винайе кхо пана т̣хито [чхеко (ка.)] хоти асам̣хӣро; пат̣ибало хоти убхо аттхапаччаттхике асса̄сетум̣ сан̃н̃а̄петум̣ ниджджха̄петум̣ пеккхетум̣ паса̄детум̣; адхикаран̣асамуппа̄давӯпасаманакусало хоти; адхикаран̣ам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣асамудайам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣аниродхам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣аниродхага̄минипат̣ипадам̣ джа̄на̄ти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, имехи дасахан̇гехи саманна̄гатам̣ бхиккхум̣ убба̄хика̄йа самманнитум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитаббо. пат̣хамам̣ бхиккху йа̄читаббо, йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

232. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ имасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не ананта̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄ман̃ча иттханна̄ман̃ча бхиккхум̣ самманнеййа убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ имасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не ананта̄ни чева бхасса̄ни джа̄йанти, на чекасса бха̄ситасса аттхо вин̃н̃а̄йати. сан̇гхо иттханна̄ман̃ча иттханна̄ман̃ча бхиккхум̣ самманнати убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса ча иттханна̄масса ча бхиккхуно саммути убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо ча иттханна̄мо ча бхиккху убба̄хика̄йа имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ убба̄хика̄йа вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣.

233. ‘‘техи че, бхиккхаве, бхиккхӯхи тасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не татра̄сса бхиккху дхаммакатхико, тасса нева суттам̣ а̄гатам̣ хоти, но суттавибхан̇го, со аттхам̣ асаллаккхенто бйан̃джаначчха̄йа̄йа аттхам̣ пат̣иба̄хати, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена те бхиккхӯ н̃а̄петабба̄ –

‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄. айам̣ иттханна̄мо бхиккху дхаммакатхико. имасса нева суттам̣ а̄гатам̣ хоти, но суттавибхан̇го. со аттхам̣ асаллаккхенто бйан̃джаначчха̄йа̄йа аттхам̣ пат̣иба̄хати. йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄петва̄ авасеса̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄ма̄ти.

‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ там̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄петва̄ сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣.

‘‘техи че, бхиккхаве, бхиккхӯхи тасмим̣ адхикаран̣е виниччхийама̄не татра̄сса бхиккху дхаммакатхико, тасса суттан̃хи кхо а̄гатам̣ хоти, но суттавибхан̇го, со аттхам̣ асаллаккхенто бйан̃джаначчха̄йа̄йа аттхам̣ пат̣иба̄хати, бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена те бхиккхӯ н̃а̄петабба̄ –

‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄. айам̣ иттханна̄мо бхиккху дхаммакатхико. имасса суттан̃хи кхо а̄гатам̣ хоти, но суттавибхан̇го. со аттхам̣ асаллаккхенто бйан̃джаначчха̄йа̄йа аттхам̣ пат̣иба̄хати. йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄петва̄ авасеса̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа̄ма̄ти.

‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ там̣ бхиккхум̣ вут̣т̣ха̄петва̄ сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметум̣, идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣.

йебхуййасика̄винайо

234. ‘‘те че, бхиккхаве, бхиккхӯ на сакконти там̣ адхикаран̣ам̣ убба̄хика̄йа вӯпасаметум̣, техи, бхиккхаве, бхиккхӯхи там̣ адхикаран̣ам̣ сан̇гхасса ниййа̄детаббам̣ – ‘на майам̣ [на ча майам̣ (ка.)], бханте, саккома имам̣ адхикаран̣ам̣ убба̄хика̄йа вӯпасаметум̣, сан̇гхова имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметӯ’ти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, еварӯпам̣ адхикаран̣ам̣ йебхуййасика̄йа вӯпасаметум̣. пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сала̄кагга̄ха̄пако самманнитаббо – йо на чханда̄гатим̣ гаччхеййа, на доса̄гатим̣ гаччхеййа, на моха̄гатим̣ гаччхеййа, на бхайа̄гатим̣ гаччхеййа, гахита̄гахитан̃ча джа̄неййа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитаббо. пат̣хамам̣ бхиккху йа̄читаббо, йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ сала̄кагга̄ха̄пакам̣ самманнеййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ сала̄кагга̄ха̄пакам̣ самманнати. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно сала̄кагга̄ха̄пакасса саммути, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘саммато сан̇гхена иттханна̄мо бхиккху сала̄кагга̄ха̄пако. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘тена сала̄кагга̄ха̄пакена бхиккхуна̄ сала̄ка̄ га̄хетабба̄. йатха̄ бахутара̄ бхиккхӯ дхаммава̄дино ваданти татха̄ там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаметаббам̣. идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, йебхуййасика̄йа ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄. ка̄ ча таттха сан̇гхасаммукхата̄? йа̄ватика̄ бхиккхӯ каммаппатта̄ те а̄гата̄ хонти, чханда̄раха̄нам̣ чхандо а̄хат̣о хоти, саммукхӣбхӯта̄ на пат̣иккосанти – айам̣ таттха сан̇гхасаммукхата̄. ка̄ ча таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄? йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати – айам̣ таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄. ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча вивадати, йена ча вивадати, убхо аттхапаччаттхика̄ саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. ка̄ ча таттха йебхуййасика̄йа? йа̄ йебхуййасика̄каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – айам̣ таттха йебхуййасика̄йа. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийа’’нти.

тивидхасала̄кагга̄хо

235. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ евам̣ джа̄там̣ евам̣ самуппаннам̣ адхикаран̣ам̣ хоти. атха кхо те бхиккхӯ – асантут̣т̣ха̄ са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса адхикаран̣авӯпасаманена – ассосум̣ кхо амукасмим̣ кира а̄ва̄се самбахула̄ тхера̄ вихаранти бахуссута̄ а̄гата̄гама̄ дхаммадхара̄ винайадхара̄ ма̄тика̄дхара̄ пан̣д̣ита̄ вийатта̄ медха̄вино ладжджино куккуччака̄ сиккха̄ка̄ма̄. те че тхера̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййум̣ дхаммена винайена саттхуса̄санена, евамидам̣ адхикаран̣ам̣ сувӯпасантам̣ асса̄ти. атха кхо те бхиккхӯ там̣ а̄ва̄сам̣ гантва̄ те тхере етадавочум̣ – ‘‘идам̣, бханте, адхикаран̣ам̣ евам̣ джа̄там̣, евам̣ самуппаннам̣. са̄дху, бханте, тхера̄ имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаменту дхаммена винайена саттхуса̄санена, йатхайидам̣ адхикаран̣ам̣ сувӯпасантам̣ асса̄’’ти. атха кхо те тхера̄ – йатха̄ са̄ваттхийа̄ сан̇гхена адхикаран̣ам̣ вӯпасамитам̣ татха̄ сувӯпасантанти [йатха̄ сувӯпасантам̣ (сӣ. сйа̄.)] – татха̄ там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамесум̣.

атха кхо те бхиккхӯ – асантут̣т̣ха̄ са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса адхикаран̣авӯпасаманена, асантут̣т̣ха̄ самбахула̄нам̣ тхера̄нам̣ адхикаран̣авӯпасаманена – ассосум̣ кхо амукасмим̣ кира а̄ва̄се тайо тхера̄ вихаранти…пе… две тхера̄ вихаранти…пе… еко тхеро вихарати бахуссуто а̄гата̄гамо дхаммадхаро винайадхаро ма̄тика̄дхаро пан̣д̣ито вийатто медха̄вӣ ладжджӣ куккуччако сиккха̄ка̄мо. со че тхеро имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеййа дхаммена винайена саттхуса̄санена, евамидам̣ адхикаран̣ам̣ сувӯпасантам̣ асса̄ти. атха кхо те бхиккхӯ там̣ а̄ва̄сам̣ гантва̄ там̣ тхерам̣ етадавочум̣ – ‘‘идам̣, бханте, адхикаран̣ам̣ евам̣ джа̄там̣, евам̣ самуппаннам̣. са̄дху, бханте, тхеро имам̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамету дхаммена винайена саттхуса̄санена, йатхайидам̣ адхикаран̣ам̣ сувӯпасантам̣ асса̄’’ти. атха кхо со тхеро – йатха̄ са̄ваттхийа̄ сан̇гхена адхикаран̣ам̣ вӯпасамитам̣, йатха̄ самбахулехи тхерехи адхикаран̣ам̣ вӯпасамитам̣, йатха̄ тӣхи тхерехи адхикаран̣ам̣ вӯпасамитам̣, йатха̄ двӣхи тхерехи адхикаран̣ам̣ вӯпасамитам̣, татха̄ сувӯпасантанти – татха̄ там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасамеси.

атха кхо те бхиккхӯ асантут̣т̣ха̄ са̄ваттхийа̄ сан̇гхасса адхикаран̣авӯпасаманена, асантут̣т̣ха̄ самбахула̄нам̣ тхера̄нам̣ адхикаран̣авӯпасаманена, асантут̣т̣ха̄ тин̣н̣ам̣ тхера̄нам̣ адхикаран̣авӯпасаманена, асантут̣т̣ха̄ двиннам̣ тхера̄нам̣ адхикаран̣авӯпасаманена, асантут̣т̣ха̄ екасса тхерасса адхикаран̣авӯпасаманена, йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘нихатаметам̣, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ сантам̣ вӯпасантам̣ сувӯпасантам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тесам̣ бхиккхӯнам̣ сан̃н̃аттийа̄ тайо сала̄кагга̄хе – гӯл̣хакам̣, сакан̣н̣аджаппакам̣, виват̣акам̣.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, гӯл̣хако сала̄кагга̄хо хоти? тена сала̄кагга̄ха̄пакена бхиккхуна̄ сала̄ка̄йо ван̣н̣а̄ван̣н̣а̄йо катва̄ екамеко бхиккху упасан̇камитва̄ евамасса вачанӣйо – ‘айам̣ евам̣ва̄дисса сала̄ка̄, айам̣ евам̣ва̄дисса сала̄ка̄. йам̣ иччхаси там̣ ган̣ха̄хӣ’ти. гахите ваттаббо – ‘ма̄ ча кассачи дассехӣ’ти. саче джа̄на̄ти – адхаммава̄дӣ бахутара̄ти, дуггахоти, паччуккад̣д̣хитаббам̣. саче джа̄на̄ти – дхаммава̄дӣ бахутара̄ти, суггахоти, са̄ветаббам̣. евам̣ кхо, бхиккхаве, гӯл̣хако сала̄кагга̄хо хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, сакан̣н̣аджаппако сала̄кагга̄хо хоти? тена сала̄кагга̄ха̄пакена бхиккхуна̄ екамекасса бхиккхуно упакан̣н̣аке а̄рочетаббам̣ – ‘айам̣ евам̣ва̄дисса сала̄ка̄, айам̣ евам̣ва̄дисса сала̄ка̄. йам̣ иччхаси там̣ ган̣ха̄хӣ’ти. гахите ваттаббо – ‘ма̄ ча кассачи а̄рочехӣ’ти. саче джа̄на̄ти – адхаммава̄дӣ бахутара̄ти, дуггахоти, паччуккад̣д̣хитаббам̣. саче джа̄на̄ти – дхаммава̄дӣ бахутара̄ти, суггахоти, са̄ветаббам̣. евам̣ кхо, бхиккхаве, сакан̣н̣аджаппако сала̄кагга̄хо хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, виват̣ако сала̄кагга̄хо хоти? саче джа̄на̄ти – дхаммава̄дӣ бахутара̄ти, виссат̣т̣хенева виват̣ена га̄хетаббо. евам̣ кхо, бхиккхаве, виват̣ако сала̄кагга̄хо хоти. име кхо, бхиккхаве, тайо сала̄кагга̄ха̄’’ти.

сативинайо

236. [пари. 292-293, 307 а̄дайо] ‘‘анува̄да̄дхикаран̣ам̣ катихи саматхехи саммати? анува̄да̄дхикаран̣ам̣ чатӯхи саматхехи саммати – саммукха̄винайена ча, сативинайена ча, амӯл̣хавинайена ча, тассапа̄пийасика̄йа ча. сийа̄ анува̄да̄дхикаран̣ам̣ две саматхе ана̄гамма – амӯл̣хавинайан̃ча, тассапа̄пийасикан̃ча; двӣхи саматхехи саммеййа – саммукха̄винайена ча, сативинайена ча̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккхӯ бхиккхум̣ амӯлика̄йа сӣлавипаттийа̄ ануддхам̣сенти. тасса кхо, бхиккхаве [тасса кхо там̣ бхиккхаве (сйа̄. ка.)], бхиккхуно сативепуллаппаттасса сативинайо да̄таббо. еван̃ча пана, бхиккхаве, да̄таббо –

‘‘тена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇га каритва̄…пе… евамасса вачанӣйо – ‘мам̣, бханте, бхиккхӯ амӯлика̄йа сӣлавипаттийа̄ ануддхам̣сенти. сохам̣, бханте, сативепуллаппатто сан̇гхам̣ сативинайам̣ йа̄ча̄мӣ’ти. дутийампи йа̄читаббо. татийампи йа̄читаббо. бйаттенам̣ бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. бхиккхӯ иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ амӯлика̄йа сӣлавипаттийа̄ ануддхам̣сенти. со сативепуллаппатто сан̇гхам̣ сативинайам̣ йа̄чати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно сативепуллаппаттасса сативинайам̣ дадеййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. бхиккхӯ иттханна̄мам̣ бхиккхум̣ амӯлика̄йа сӣлавипаттийа̄ ануддхам̣сенти. со сативепуллаппатто сан̇гхам̣ сативинайам̣ йа̄чати. сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно сативепуллаппаттасса сативинайам̣ дети. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно сативепуллаппаттасса сативинайасса да̄нам̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе… татийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе….

‘‘динно сан̇гхена иттханна̄масса бхиккхуно сативепуллаппаттасса сативинайо. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча сативинайена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча анувадати, йан̃ча анувадати, убхо саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. кин̃ча таттха сативинайасмим̣? йа̄ сативинайасса каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – идам̣ таттха сативинайасмим̣. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

амӯл̣хавинайо

237. ‘‘сийа̄ анува̄да̄дхикаран̣ам̣ две саматхе ана̄гамма – сативинайан̃ча, тассапа̄пийасикан̃ча; двӣхи саматхехи саммеййа – саммукха̄винайена ча, амӯл̣хавинайена ча̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккху умматтако хоти читтавипарийа̄сакато. тена умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ хоти бха̄ситапариккантам̣. там̣ бхиккхӯ умматтакена читтавипарийа̄сакатена аджджха̄чин̣н̣ена а̄паттийа̄ чоденти – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. со евам̣ вадети – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, умматтако ахосим̣ читтавипарийа̄сакато. тена ме умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. на̄хам̣ там̣ сара̄ми. мӯл̣хена ме етам̣ ката’нти. евампи нам̣ вуччама̄на̄ чодентева – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. ‘‘тасса кхо, бхиккхаве, бхиккхуно амӯл̣хасса амӯл̣хавинайо да̄таббо. еван̃ча пана, бхиккхаве, да̄таббо –

‘‘тена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄…пе… евамасса вачанӣйо – ‘ахам̣, бханте, умматтако ахосим̣ читтавипарийа̄сакато. тена ме умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. мам̣ бхиккхӯ умматтакена читтавипарийа̄сакатена аджджха̄чин̣н̣ена а̄паттийа̄ чоденти – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, умматтако ахосим̣ читтавипарийа̄сакато. тена ме умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. на̄хам̣ там̣ сара̄ми. мӯл̣хена ме етам̣ ката’нти. евампи мам̣ вуччама̄на̄ чодентева – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. ‘сохам̣, бханте, амӯл̣хо сан̇гхам̣ амӯл̣хавинайам̣ йа̄ча̄мӣ’ти. дутийампи йа̄читаббо. татийампи йа̄читаббо. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху умматтако ахоси читтавипарийа̄сакато. тена умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. там̣ бхиккхӯ умматтакена читтавипарийа̄сакатена аджджха̄чин̣н̣ена а̄паттийа̄ чоденти – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. со евам̣ вадети – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, умматтако ахосим̣ читтавипарийа̄сакато. тена ме умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. на̄хам̣ там̣ сара̄ми. мӯл̣хена ме етам̣ ката’нти. евампи нам̣ вуччама̄на̄ чодентева – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. со амӯл̣хо сан̇гхам̣ амӯл̣хавинайам̣ йа̄чати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно амӯл̣хасса амӯл̣хавинайам̣ дадеййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху умматтако ахоси читтавипарийа̄сакато. тена умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. там̣ бхиккхӯ умматтакена читтавипарийа̄сакатена аджджха̄чин̣н̣ена а̄паттийа̄ чоденти – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. со евам̣ вадети – ‘ахам̣ кхо, а̄вусо, умматтако ахосим̣ читтавипарийа̄сакато. тена ме умматтакена читтавипарийа̄сакатена бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. на̄хам̣ там̣ сара̄ми. мӯл̣хена ме етам̣ ката’нти. евампи нам̣ вуччама̄на̄ чодентева – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. со амӯл̣хо сан̇гхам̣ амӯл̣хавинайам̣ йа̄чати. сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно амӯл̣хасса амӯл̣хавинайам̣ дети. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно амӯл̣хасса амӯл̣хавинайасса да̄нам̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе… татийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе….

‘‘динно сан̇гхена иттханна̄масса бхиккхуно амӯл̣хасса амӯл̣хавинайо. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, амӯл̣хавинайена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… кин̃ча таттха амӯл̣хавинайасмим̣? йа̄ амӯл̣хавинайасса каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – идам̣ таттха амӯл̣хавинайасмим̣. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

тассапа̄пийасика̄винайо

238. ‘‘сийа̄ анува̄да̄дхикаран̣ам̣ две саматхе ана̄гамма – сативинайан̃ча, амӯл̣хавинайан̃ча; двӣхи саматхехи саммеййа – саммукха̄винайена ча, тассапа̄пийасика̄йа ча̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккху бхиккхум̣ сан̇гхамаджджхе гарука̄йа а̄паттийа̄ чодети – ‘сарата̄йасма̄ еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. со евам̣ вадети – ‘на кхо ахам̣, а̄вусо, сара̄ми еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. таменам̣ со ниббет̣хентам̣ ативет̣хети – ‘ин̇гха̄йасма̄ са̄дхукамева джа̄на̄хи, йади сараси еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. со евам̣ вадети – ‘на кхо ахам̣, а̄вусо, сара̄ми еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄. сара̄ми ча кхо ахам̣, а̄вусо, еварӯпим̣ аппаматтикам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄’ти. таменам̣ со ниббет̣хентам̣ ативет̣хети – ‘ин̇гха̄йасма̄ са̄дхукамева джа̄на̄хи, йади сараси еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. со евам̣ вадети – ‘иман̃хи на̄ма̄хам̣, а̄вусо, аппаматтикам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ апут̣т̣хо пат̣иджа̄нисса̄ми. ким̣ пана̄хам̣ еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄, пут̣т̣хо на пат̣иджа̄нисса̄мӣ’ти? со евам̣ вадети – ‘иман̃хи на̄ма твам̣, а̄вусо, аппаматтикам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ апут̣т̣хо на пат̣иджа̄ниссаси. ким̣ пана твам̣ еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджитва̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄, апут̣т̣хо пат̣иджа̄ниссаси? ин̇гха̄йасма̄ са̄дхукамева джа̄на̄хи, йади сараси еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. со евам̣ вадеси – ‘сара̄ми кхо ахам̣, а̄вусо, еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄. дава̄ ме етам̣ вуттам̣, рава̄ ме етам̣ вуттам̣ – на̄хам̣ там̣ сара̄ми еварӯпим̣ гарукам̣ а̄паттим̣ а̄паджджита̄, па̄ра̄джикам̣ ва̄ па̄ра̄джикаса̄мантам̣ ва̄’ти. тасса кхо, бхиккхаве [тасса кхо там̣ бхиккхаве (ка.) тасса кхватам̣ бхиккхаве (сйа̄.)], бхиккхуно тассапа̄пийасика̄каммам̣ ка̄таббам̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, ка̄таббам̣. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху сан̇гхамаджджхе гарука̄йа а̄паттийа̄ ануйун̃джийама̄но аваджа̄нитва̄ пат̣иджа̄на̄ти, пат̣иджа̄нитва̄ аваджа̄на̄ти, ан̃н̃ена̄н̃н̃ам̣ пат̣ичарати, сампаджа̄намуса̄ бха̄сати. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно тассапа̄пийасика̄каммам̣ кареййа. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху сан̇гхамаджджхе гарука̄йа а̄паттийа̄ ануйун̃джийама̄но аваджа̄нитва̄ пат̣иджа̄на̄ти, пат̣иджа̄нитва̄ аваджа̄на̄ти, ан̃н̃ена̄н̃н̃ам̣ пат̣ичарати, сампаджа̄намуса̄ бха̄сати. сан̇гхо иттханна̄масса бхиккхуно тассапа̄пийасика̄каммам̣ кароти. йасса̄йасмато кхамати иттханна̄масса бхиккхуно тассапа̄пийасика̄каммасса каран̣ам̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘дутийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе… татийампи етаматтхам̣ вада̄ми…пе….

‘‘катам̣ сан̇гхена иттханна̄масса бхиккхуно тассапа̄пийасика̄каммам̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, тассапа̄пийасика̄йа ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄…пе… ка̄ ча таттха тассапа̄пийасика̄йа? йа̄ тассапа̄пийасика̄каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – айам̣ таттха тассапа̄пийасика̄йа. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ ка̄рако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣

239. [пари. 295, 306, 308 а̄дайо] ‘‘а̄патта̄дхикаран̣ам̣ катихи саматхехи саммати? а̄патта̄дхикаран̣ам̣ тӣхи саматхехи саммати – саммукха̄винайена ча, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча, тин̣аваттха̄ракена ча. сийа̄ а̄патта̄дхикаран̣ам̣ екам̣ саматхам̣ ана̄гамма – тин̣аваттха̄ракам̣, двӣхи саматхехи саммеййа – саммукха̄винайена ча, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккху лахукам̣ а̄паттим̣ а̄панно хоти. тена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ екам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘ахам̣, а̄вусо, иттханна̄мам̣ а̄паттим̣ а̄панно; там̣ пат̣идесемӣ’ти. тена ваттаббо – ‘пассасӣ’ти? ‘а̄ма пасса̄мӣ’ти. ‘а̄йатим̣ сам̣вареййа̄сӣ’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча десети, йасса ча десети, убхо саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. кин̃ча таттха пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асмим̣? йа̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асса каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – идам̣ таттха пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асмим̣. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ пат̣игга̄хако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, тена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ самбахуле бхиккхӯ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ вуд̣д̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамассу вачанӣйа̄ – ‘ахам̣, бханте, иттханна̄мам̣ а̄паттим̣ а̄панно; там̣ пат̣идесемӣ’ти. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена те бхиккхӯ н̃а̄петабба̄ –

‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄. айам̣ иттханна̄мо бхиккху а̄паттим̣ сарати, виварати, утта̄ним̣ кароти десети. йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, ахам̣ иттханна̄масса бхиккхуно а̄паттим̣ пат̣игган̣хеййанти. тена ваттаббо – ‘пассасӣ’ти? ‘а̄ма пасса̄мӣ’ти. ‘а̄йатим̣ сам̣вареййа̄сӣ’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча десети, йасса ча десети, убхо саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄. кин̃ча таттха пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асмим̣? йа̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асса каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – идам̣ таттха пат̣ин̃н̃а̄такаран̣асмим̣. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ пат̣игга̄хако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, тена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ вуд̣д̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ па̄де вандитва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘ахам̣, бханте, иттханна̄мам̣ а̄паттим̣ а̄панно; там̣ пат̣идесемӣ’ти. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. айам̣ иттханна̄мо бхиккху а̄паттим̣ сарати, виварати, утта̄ним̣ кароти, десети. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ иттханна̄масса бхиккхуно а̄паттим̣ пат̣игган̣хеййанти. тена ваттаббо – ‘пассасӣ’ти? ‘а̄ма пасса̄мӣ’ти. ‘а̄йатим̣ сам̣вареййа̄сӣ’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄…пе… евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ пат̣игга̄хако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

тин̣аваттха̄ракам̣

240. ‘‘сийа̄ а̄патта̄дхикаран̣ам̣ екам̣ саматхам̣ ана̄гамма – пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣, двӣхи саматхехи саммеййа – саммукха̄винайена ча, тин̣аваттха̄ракена ча̄ти? сийа̄тисса вачанӣйам̣. йатха̄ катхам̣ вийа? идха пана, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ хоти бха̄ситапариккантам̣. татра че бхиккхӯнам̣ евам̣ хоти – ‘амха̄кам̣ кхо бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа̄’ти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, еварӯпам̣ адхикаран̣ам̣ тин̣аваттха̄ракена вӯпасаметум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, вӯпасаметаббам̣. саббехева екаджджхам̣ саннипатитаббам̣, саннипатитва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо имам̣ адхикаран̣ам̣ тин̣аваттха̄ракена вӯпасамеййа, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттанти. ‘‘екатопаккхика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сако паккхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄. амха̄кам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа. йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, ахам̣ йа̄ чева а̄йасманта̄нам̣ а̄патти, йа̄ ча аттано а̄патти, а̄йасманта̄нан̃чева аттха̄йа, аттано ча аттха̄йа, сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена десеййам̣, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттанти.

241. ‘‘атха̄паресам̣ екатопаккхика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сако паккхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣анту ме а̄йасманта̄. амха̄кам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа. йада̄йасманта̄нам̣ паттакаллам̣, ахам̣ йа̄ чева а̄йасманта̄нам̣ а̄патти, йа̄ ча аттано а̄патти, а̄йасманта̄нан̃чева аттха̄йа, аттано ча аттха̄йа, сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена десеййам̣, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттанти.

242. ‘‘атха̄паресам̣ екатопаккхика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, ахам̣ йа̄ чева имесам̣ а̄йасманта̄нам̣ а̄патти, йа̄ ча аттано а̄патти, имесан̃чева а̄йасманта̄нам̣ аттха̄йа, аттано ча аттха̄йа, сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена десеййам̣, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттам̣. еса̄ н̃атти.

‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. амха̄кам̣ бхан̣д̣анаджа̄та̄нам̣ калахаджа̄та̄нам̣ вива̄да̄панна̄нам̣ вихаратам̣ бахум̣ асса̄ман̣акам̣ аджджха̄чин̣н̣ам̣ бха̄ситапариккантам̣. саче майам̣ има̄хи а̄паттӣхи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ка̄ресса̄ма, сийа̄пи там̣ адхикаран̣ам̣ каккхал̣атта̄йа ва̄л̣атта̄йа бхеда̄йа сам̣ваттеййа. ахам̣ йа̄ чева имесам̣ а̄йасманта̄нам̣ а̄патти, йа̄ ча аттано а̄патти, имесан̃чева а̄йасманта̄нам̣ аттха̄йа, аттано ча аттха̄йа, сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена десеми, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттам̣. йасса̄йасмато кхамати амха̄кам̣ има̄сам̣ а̄паттӣнам̣ сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена десана̄, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттам̣, со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.

‘‘десита̄ амха̄кам̣ има̄ а̄паттийо сан̇гхамаджджхе тин̣аваттха̄ракена, т̣хапетва̄ тхуллаваджджам̣, т̣хапетва̄ гихиппат̣исам̣йуттам̣. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘атха̄паресам̣…пе… еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.

‘‘идам̣ вуччати, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ вӯпасантам̣. кена вӯпасантам̣? саммукха̄винайена ча, тин̣аваттха̄ракена ча. кин̃ча таттха саммукха̄винайасмим̣? сан̇гхасаммукхата̄, дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄, пуггаласаммукхата̄.

‘‘ка̄ ча таттха сан̇гхасаммукхата̄? йа̄ватика̄ бхиккхӯ каммаппатта̄, те а̄гата̄ хонти, чханда̄раха̄нам̣ чхандо а̄хат̣о хоти, саммукхӣбхӯта̄ на пат̣иккосанти – айам̣ таттха сан̇гхасаммукхата̄.

‘‘ка̄ ча таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄? йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена там̣ адхикаран̣ам̣ вӯпасаммати – айам̣ таттха дхаммасаммукхата̄, винайасаммукхата̄.

‘‘ка̄ ча таттха пуггаласаммукхата̄? йо ча десети, йасса ча десети, убхо саммукхӣбхӯта̄ хонти – айам̣ таттха пуггаласаммукхата̄.

‘‘кин̃ча таттха тин̣аваттха̄ракасмим̣? йа̄ тин̣аваттха̄ракасса каммасса кирийа̄ каран̣ам̣ упагаманам̣ аджджхупагаманам̣ адхива̄сана̄ аппат̣иккосана̄ – идам̣ таттха тин̣аваттха̄ракасмим̣. евам̣ вӯпасантам̣ че, бхиккхаве, адхикаран̣ам̣ пат̣игга̄хако уккот̣ети, уккот̣анакам̣ па̄читтийам̣; чхандада̄йако кхӣйати, кхӣйанакам̣ па̄читтийам̣.

[пари. 295, 307, 308] ‘‘кичча̄дхикаран̣ам̣ катихи саматхехи саммати? кичча̄дхикаран̣ам̣ екена саматхена саммати – саммукха̄винайена̄’’ти.

саматхаккхандхакам̣ нит̣т̣хитам̣ чатуттхам̣.