4. ма̄наттача̄рикаваттам̣
90. тена кхо пана самайена ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ са̄дийанти пакататта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣, ан̃джаликаммам̣, са̄мӣчикаммам̣, а̄сана̄бхиха̄рам̣, сеййа̄бхиха̄рам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣, па̄дакатхаликам̣, паттачӣварапат̣иггахан̣ам̣, наха̄не пит̣т̣хипарикаммам̣. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ са̄дийиссанти пакататта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣…пе… наха̄не пит̣т̣хипарикамма’’нти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣.
атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ бхиккхӯ пат̣ипуччхи – ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ са̄дийанти пакататта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣…пе… наха̄не пит̣т̣хипарикамма’’нти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄ – ‘‘анануччхавикам̣…пе… катхан̃хи на̄ма, бхиккхаве, ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ са̄дийиссанти пакататта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ абхива̄данам̣…пе… наха̄не пит̣т̣хипарикаммам̣! нетам̣, бхиккхаве, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ са̄дитаббам̣ пакататта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣, ан̃джаликаммам̣, са̄мӣчикаммам̣, а̄сана̄бхиха̄ро, сеййа̄бхиха̄ро, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣, па̄дакатхаликам̣, паттачӣварапат̣иггахан̣ам̣, наха̄не пит̣т̣хипарикаммам̣. йо са̄дийеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄наттача̄рика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ митху йатха̄вуд̣д̣хам̣ абхива̄данам̣, паччут̣т̣ха̄нам̣…пе… наха̄не пит̣т̣хипарикаммам̣. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄наттача̄рика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пан̃ча йатха̄вуд̣д̣хам̣ – упосатхам̣, пава̄ран̣ам̣, вассикаса̄т̣икам̣, он̣оджанам̣, бхаттам̣. тена хи, бхиккхаве, ма̄наттача̄рика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ ма̄наттача̄рикехи бхиккхӯхи ваттитаббам̣.
91. ‘‘ма̄наттача̄рикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ самма̄ ваттитаббам̣. татра̄йам̣ самма̄ваттана̄ –
на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо, на бхиккхунова̄дакасаммути са̄дитабба̄, самматенапи бхиккхунийо на овадитабба̄. йа̄йа а̄паттийа̄ сан̇гхена ма̄наттам̣ диннам̣ хоти са̄ а̄патти на а̄паджджитабба̄, ан̃н̃а̄ ва̄ та̄дисика̄, тато ва̄ па̄пит̣т̣хатара̄; каммам̣ на гарахитаббам̣, каммика̄ на гарахитабба̄. на пакататтасса бхиккхуно упосатхо т̣хапетаббо, на пава̄ран̣а̄ т̣хапетабба̄, на савачанӣйам̣ ка̄таббам̣, на анува̄до пат̣т̣хапетаббо, на ока̄со ка̄ретаббо, на чодетаббо, на са̄ретаббо, на бхиккхӯхи сампайоджетаббам̣.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ пакататтасса бхиккхуно пурато гантаббам̣, на пурато нисӣдитаббам̣. йо хоти сан̇гхасса а̄санапарийанто сеййа̄парийанто виха̄рапарийанто со тасса пада̄таббо. тена ча со са̄дитаббо.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ пакататтена бхиккхуна̄ пуресаман̣ена ва̄ паччха̄саман̣ена ва̄ кула̄ни упасан̇камитабба̄ни, на а̄ран̃н̃икан̇гам̣ сама̄да̄таббам̣, на пин̣д̣апа̄тикан̇гам̣ сама̄да̄таббам̣, на ча таппаччайа̄ пин̣д̣апа̄то нӣхара̄петаббо – ма̄ мам̣ джа̄ним̣сӯти.
‘‘ма̄наттача̄рикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ а̄гантукена а̄рочетаббам̣, а̄гантукасса а̄рочетаббам̣, упосатхе а̄рочетаббам̣, пава̄ран̣а̄йа а̄рочетаббам̣, девасикам̣ а̄рочетаббам̣. саче гила̄но хоти, дӯтенапи а̄рочетаббам̣.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ абхиккхуко а̄ва̄со гантаббо, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ абхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ абхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ ана̄ва̄са̄ абхиккхуко а̄ва̄со гантаббо…пе… абхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо…пе… абхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ ва̄ ана̄ва̄са̄ ва̄ абхиккхуко а̄ва̄со гантаббо…пе… абхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо…пе… абхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ сабхиккхуко а̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, йаттхассу бхиккхӯ на̄на̄сам̣ва̄сака̄, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ ана̄ва̄са̄ сабхиккхуко а̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, йаттхассу бхиккхӯ на̄на̄сам̣ва̄сака̄, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ ва̄ ана̄ва̄са̄ ва̄ сабхиккхуко а̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄ гантаббо, йаттхассу бхиккхӯ на̄на̄сам̣ва̄сака̄, ан̃н̃атра сан̇гхена, ан̃н̃атра антара̄йа̄.
‘‘гантаббо, бхиккхаве ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ сабхиккхуко а̄ва̄со…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄, йаттхассу бхиккхӯ сама̄насам̣ва̄сака̄, йам̣ джан̃н̃а̄ саккоми аджджева гантунти.
‘‘гантаббо, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ ана̄ва̄са̄ сабхиккхуко а̄ва̄со…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄, йаттхассу бхиккхӯ сама̄насам̣ва̄сака̄, йам̣ джан̃н̃а̄ саккоми аджджева гантунти.
‘‘гантаббо, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ сабхиккхука̄ а̄ва̄са̄ ва̄ ана̄ва̄са̄ ва̄ сабхиккхуко а̄ва̄со…пе… сабхиккхуко ана̄ва̄со…пе… сабхиккхуко а̄ва̄со ва̄ ана̄ва̄со ва̄, йаттхассу бхиккхӯ сама̄насам̣ва̄сака̄, йам̣ джан̃н̃а̄ саккоми аджджева гантунти.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ пакататтена бхиккхуна̄ саддхим̣ екаччханне а̄ва̄се ваттхаббам̣, на екаччханне ана̄ва̄се ваттхаббам̣, на екаччханне а̄ва̄се ва̄ ана̄ва̄се ва̄ ваттхаббам̣. пакататтам̣ бхиккхум̣ дисва̄ а̄сана̄ вут̣т̣ха̄таббам̣. пакататто бхиккху а̄санена нимантетаббо. на пакататтена бхиккхуна̄ саддхим̣ ека̄сане нисӣдитаббам̣, на нӣче а̄сане нисинне учче а̄сане нисӣдитаббам̣, на чхама̄йам̣ нисинне а̄сане нисӣдитаббам̣; на екачан̇каме чан̇камитаббам̣, на нӣче чан̇каме чан̇каманте учче чан̇каме чан̇камитаббам̣, на чхама̄йам̣ чан̇каманте чан̇каме чан̇камитаббам̣.
‘‘на, бхиккхаве, ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ па̄рива̄сикена бхиккхуна̄ саддхим̣…пе… мӯла̄йапат̣икассана̄рахена бхиккхуна̄ саддхим̣…пе… ма̄натта̄рахена бхиккхуна̄ саддхим̣…пе… ма̄наттача̄рикена вуд̣д̣хатарена бхиккхуна̄ саддхим̣…пе… аббха̄на̄рахена бхиккхуна̄ саддхим̣ екаччханне а̄ва̄се ваттхаббам̣, на екаччханне ана̄ва̄се ваттхаббам̣, на екаччханне а̄ва̄се ва̄ ана̄ва̄се ва̄ ваттхаббам̣; на ека̄сане нисӣдитаббам̣, на нӣче а̄сане нисинне учче а̄сане нисӣдитаббам̣, на чхама̄йам̣ нисинне а̄сане нисӣдитаббам̣; на екачан̇каме чан̇камитаббам̣, на нӣче чан̇каме чан̇каманте учче чан̇каме чан̇камитаббам̣, на чхама̄йам̣ чан̇каманте чан̇каме чан̇камитаббам̣.
[маха̄ва. 393] ‘‘ма̄наттача̄рикачатуттхо че, бхиккхаве, парива̄сам̣ дадеййа, мӯла̄йа пат̣икассеййа, ма̄наттам̣ дадеййа, там̣вӣсо аббхеййа, акаммам̣, на ча каран̣ӣйа’’нти.
92. атха кхо а̄йасма̄ упа̄ли йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ упа̄ли бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кати ну кхо, бханте, ма̄наттача̄рикасса бхиккхуно раттиччхеда̄’’ти? ‘‘чатта̄ро кхо, упа̄ли, ма̄наттача̄рикасса бхиккхуно раттиччхеда̄. сахава̄со, виппава̄со, ана̄рочана̄, ӯне ган̣е чаран̣ам̣ [чаран̣анти (ка.)] – име кхо, упа̄ли, чатта̄ро ма̄наттача̄рикасса бхиккхуно раттиччхеда̄’’ти.
93. тена кхо пана самайена са̄ваттхийам̣ маха̄бхиккхусан̇гхо саннипатито хоти. на сакконти ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ ма̄наттам̣ содхетум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄наттам̣ никкхипитум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, никкхипитаббам̣. тена ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ екам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘ма̄наттам̣ никкхипа̄мӣ’ти. никкхиттам̣ хоти ма̄наттам̣. ‘ваттам̣ никкхипа̄мӣ’ти. никкхиттам̣ хоти ма̄натта’’нти.
94. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ бхиккхӯ тахам̣ тахам̣ паккамим̣су. сакконти ма̄наттача̄рика̄ бхиккхӯ ма̄наттам̣ содхетум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄наттам̣ сама̄дийитум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, сама̄дийитаббам̣. тена ма̄наттача̄рикена бхиккхуна̄ екам̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄, евамасса вачанӣйо – ‘ма̄наттам̣ сама̄дийа̄мӣ’ти. сама̄диннам̣ хоти ма̄наттам̣. ‘ваттам̣ сама̄дийа̄мӣ’ти. сама̄диннам̣ хоти ма̄натта’’нти.
ма̄наттача̄рикаваттам̣ нит̣т̣хитам̣.