2. антара̄бхавакатха̄ван̣н̣ана̄

505. антарат̣т̣ха̄на̄нӣти антарикат̣т̣ха̄на̄ни. нива̄ракат̣т̣ха̄на̄ни бхиндитва̄ ча а̄ка̄сена ча гаманато. йади со бхава̄нам̣ антара̄ на сийа̄ти со антара̄бхаво ка̄мабхава̄дӣнам̣ бхава̄нам̣ антаре йади на бхавеййа. на на̄ма антара̄бхавоти ‘‘саббена саббам̣ наттхи на̄ма антара̄бхаво’’ти евам̣ паваттасса сакава̄дивачанасса пат̣иккхепе ка̄ран̣ам̣ наттхи, тасса пат̣иккхепе ка̄ран̣ам̣ хадайе т̣хапетва̄ на пат̣иккхипати, атха кхо татха̄ аниччханто кевалам̣ ладдхийа̄ пат̣иккхипатӣти аттхо.

506. джа̄тӣти на иччхатӣти самбандхо.

507. евам̣ там̣ таттха на иччхатӣти ка̄мабхава̄дӣсу вийа там̣ чутипат̣исандхипарампарам̣ таттха антара̄бхава̄ваттха̄йа на иччхати. со хи тасса бха̄вибхаваниббаттакакаммато ева паваттим̣ иччхати, тасма̄ джа̄тиджара̄маран̣а̄ни аниччато куто чутипат̣исандхипарампара̄. айан̃ча ва̄до антара̄бхавава̄дӣнам̣ екачча̄нам̣ вутто. йе ‘‘аппакена ка̄лена сатта̄хенева ва̄ пат̣исандхим̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти ваданти, йе пана ‘‘таттхева чавитва̄ а̄йа̄тӣти саттасатта̄ха̄нӣ’’ти ваданти, техи анун̃н̃а̄та̄ва чутипат̣исандхипарампара̄ти те адхуна̄тана̄ дат̣т̣хабба̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘антара̄бхаве сатта̄ джа̄йанти джӣйанти мӣйанти чаванти упападжджантӣти? на хевам̣ ваттаббе’’ти а̄гататта̄. йатха̄ четам̣, евам̣ нирайӯпага̄дибха̄вамписса адхуна̄тана̄ пат̣иджа̄нанти. татха̄ хи те ваданти ‘‘уддхам̣па̄до ту на̄рако’’тиа̄ди. таттха йам̣ нисса̄йа парава̄дӣ антара̄бхавам̣ на̄ма парикаппети, там̣ дассетум̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘антара̄паринибба̄йӣти суттападам̣ айонисо гахетва̄’’ти вуттам̣. имасса хи ‘‘авиха̄дӣсу таттха таттха а̄йувемаджджхам̣ анатиккамитва̄ антара̄ аггамагга̄дхигамена анавасесакилесапаринибба̄нена паринибба̄йати, антара̄паринибба̄йӣ’’ти суттападасса айаматтхо, на антара̄бхавабхӯтоти. тасма̄ вуттам̣ ‘‘антара̄паринибба̄йӣти суттападам̣ айонисо гахетва̄’’ти.

йе пана ‘‘самбхавесӣти вачанато аттхева антара̄бхаво. со хи самбхавам̣ упапаттим̣ есатӣти самбхавесӣ’’ти ваданти, тепи йе бхӯта̄ва на пуна бхависсанти, те кхӣн̣а̄сава̄ ‘‘бхӯта̄нам̣ ва̄ сатта̄нам̣ т̣хитийа̄’’ти еттха ‘‘бхӯта̄’’ти вутта̄. таббидхурата̄йа самбхавамесантӣти самбхавесино, аппахӣнабхавасам̣йоджанатта̄ секкха̄ путхуджджана̄. чатӯсу ва̄ йонӣсу ан̣д̣аджаджала̄буджа̄ сатта̄ йа̄ва ан̣д̣акосам̣ ваттхикосан̃ча на бхинданти, та̄ва самбхавесӣ на̄ма, ан̣д̣акосато ваттхикосато ча никкханта̄ бхӯта̄ на̄ма. сам̣седаджаопапа̄тика̄ ча пат̣хамачиттаккхан̣е самбхавесӣ на̄ма, дутийачиттаккхан̣ато пат̣т̣ха̄йа бхӯта̄ на̄ма. йена ва̄ ирийа̄патхена джа̄йанти, йа̄ва тато ан̃н̃ам̣ на па̄пун̣анти, та̄ва самбхавесӣ на̄ма, тато парам̣ бхӯта̄ на̄ма̄ти евам̣ уджуке па̄л̣ианугате аттхе сати ким̣ аниддха̄ритасса паттхийена антара̄бхавена аттабха̄вена парикаппитена пайоджананти пат̣иккхипитабба̄.

йам̣ панеке ‘‘санта̄навасена паваттама̄на̄нам̣ дхамма̄нам̣ авиччхедена десантаресу па̄тубха̄во дит̣т̣хо. йатха̄ там̣ вӣхиа̄диавин̃н̃а̄н̣акасанта̄не, евам̣ савин̃н̃а̄н̣акасанта̄непи авиччхедена десантаре па̄тубха̄вена бхавитаббам̣. айан̃ча найо сати антара̄бхаве йуджджати, на̄н̃н̃атха̄’’ти йуттим̣ ваданти, техи иддхимато четовасиппаттасса читта̄нугатикам̣ ка̄йам̣ адхит̣т̣хахантасса кхан̣ена брахмалокато идхӯпасан̇камане ито ва̄ брахмалокӯпагамане йутти ваттабба̄. йади саббаттхева виччхиннадесе дхамма̄нам̣ паватти на иччхита̄, йадипи сийа̄ ‘‘иддхиманта̄нам̣ иддхивисайо ачинтеййо’’ти, там̣ идха̄пи сама̄нам̣ ‘‘каммавипа̄ко ачинтеййо’’ти вачанато, тасма̄ там̣ тесам̣ матиматтамева. ачинтеййасабха̄ва̄ хи сабха̄вадхамма̄, те каттхачи паччайавасена виччхиннадесе па̄тубхаванти, каттхачи авиччхиннадесе ча. татха̄ хи мукхагхоса̄дӣхи паччайехи ан̃н̃асмим̣ десе а̄да̄сапаббатападеса̄дике пат̣ибимбапат̣игхоса̄дикам̣ ниббаттама̄нам̣ дит̣т̣ханти.

еттха̄ха – пат̣ибимбам̣ та̄ва асиддхатта̄ асадисатта̄ ча на нидассанам̣. пат̣ибимбан̃хи на̄ма ан̃н̃адева рӯпантарам̣ уппаджджатӣти асиддхаметам̣. сиддхийампи асадисатта̄ на нидассанам̣ сийа̄ екасмим̣ т̣ха̄не двиннам̣ сахат̣ха̄на̄бха̄вато. йаттхева хи а̄да̄сарӯпам̣ пат̣ибимбарӯпан̃ча диссати, на ча екасмим̣ десе рӯпадвайасса сахабха̄во йутто ниссайабхӯтадесато, асадисан̃четам̣ сандха̄нато. на хи мукхасса пат̣ибимбасандха̄набхӯтам̣ а̄да̄сасандха̄насамбандхатта̄ сандха̄нам̣ уддисса авиччхедена десантаре па̄тубха̄во вуччати, на асанта̄нанти асама̄намева танти.

таттха йам̣ вуттам̣ ‘‘пат̣ибимбам̣ на̄ма ан̃н̃адева рӯпантарам̣ уппаджджатӣти асиддхам̣ екасмим̣ т̣ха̄не двиннам̣ сахат̣ха̄набха̄вато’’ти, тайидам̣ асанта̄намева сахат̣ха̄нам̣ чодитам̣ бхиннаниссайатта̄. на хи бхиннаниссайа̄нам̣ сахат̣ха̄нам̣ аттхи. йатха̄ анекесам̣ ман̣идӣпа̄дӣнам̣ пабха̄рӯпам̣ екасмим̣ падесе паваттама̄нам̣ аччхитама̄ната̄йа нирантарата̄йа ча абхиннат̣т̣ха̄нам̣ вийа пан̃н̃а̄йати, бхиннаниссайатта̄ пана бхиннат̣т̣ха̄намева там̣, гахан̣ависесена татха̄абхиннат̣т̣ха̄наматтам̣, евам̣ а̄да̄сарӯпапат̣ибимбарӯпесупи дат̣т̣хаббам̣. та̄дисапаччайасамава̄йена хи таттха там̣ уппаджджати чева вигаччхати ча, еван̃четам̣ сампат̣иччхитаббам̣ чаккхувин̃н̃а̄н̣асса гочарабха̄вӯпагаманато. ан̃н̃атха̄ а̄локена вина̄пи пан̃н̃а̄йеййа, чаккхувин̃н̃а̄н̣асса ва̄ на гочаро вийа сийа̄. тасса пана са̄маггийа̄ со а̄нубха̄во, йам̣ татха̄ дассанам̣ хотӣти. ачинтеййо хи дхамма̄нам̣ са̄маттхийабхедоти вадантенапи айамеваттхо са̄дхито бхиннаниссайассапи абхиннат̣т̣ха̄насса вийа упат̣т̣ха̄нато. етенева удака̄дӣсу пат̣ибимбарӯпа̄бха̄вачодана̄ пат̣иккхитта̄ ведитабба̄.

сиддхе ча пат̣ибимбарӯпе тасса нидассанабха̄во сиддхойева хоти хетупхала̄нам̣ виччхиннадесата̄вибха̄ванато. йам̣ пана вуттам̣ ‘‘асадисатта̄ на нидассана’’нти, тадайуттам̣. касма̄? на хи нидассанам̣ на̄ма нидасситаббена саббада̄ садисамева хоти. чутиккхандха̄дха̄нато виччхиннадесе упапаттиккхандха̄ па̄тубхавантӣти етасса аттхасса са̄дханаттхам̣ мукхарӯпато виччхинне т̣ха̄не тасса пхалабхӯтам̣ пат̣ибимбарӯпам̣ ниббаттатӣти еттха тасса нидассанаттхасса адхиппетатта̄. етена асанта̄начодана̄ пат̣иккхитта̄ ведитабба̄.

йасма̄ ва̄ мукхапат̣ибимбарӯпа̄нам̣ хетупхалабха̄во сиддхо, тасма̄пи са̄ пат̣иккхитта̄ва хоти. хетупхалабха̄васамбандхесу хи санта̄навоха̄ро. йатха̄вуттадвӣхика̄ран̣ехи пат̣ибимбам̣ уппаджджати бимбато а̄да̄сато ча, на чевам̣ упапаттиккхандха̄нам̣ виччхиннадесуппатти. йатха̄ четтха пат̣ибимбарӯпам̣ нидасситам̣, евам̣ пат̣игхосадӣпамудда̄дайопи нидасситабба̄. йатха̄ хи пат̣игхосадӣпамудда̄дайо садда̄дихетука̄ хонти, ан̃н̃атра агантва̄ хонти, евамева идам̣ читтанти.

апича̄йам̣ антара̄бхавава̄дӣ евам̣ пуччхитаббо – йади ‘‘дхамма̄нам̣ виччхиннадесуппатти на йутта̄’’ти антара̄бхаво парикаппито, ра̄хуа̄дӣнам̣ сарӣре катхаманекайоджанасахассантарикесу па̄дат̣т̣ха̄нахадайат̣т̣ха̄несу ка̄йавин̃н̃а̄н̣амановин̃н̃а̄н̣уппатти виччхиннадесе йутта̄. йади екасанта̄набха̄вато, идха̄пи там̣сама̄нам̣. на четтха арӯпадхаммабха̄вато алам̣ париха̄ра̄йа пан̃чавока̄ре рӯпа̄рӯпадхамма̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самбандхатта̄. ваттама̄нехи та̄ва паччайехи виччхиннадесе пхаласса уппатти сиддха̄, киман̇гам̣ пана атӣтехи пан̃чавока̄рабхавехи. йаттха випа̄кавин̃н̃а̄н̣асса паччайо, таттхасса ниссайабхӯтасса ваттхусса сахабха̄вӣнан̃ча кхандха̄нам̣ самбхавоти ладдхока̄сена каммуна̄ ниббаттийама̄насса авасесапаччайантарасахитасса випа̄кавин̃н̃а̄н̣асса уппаттийам̣ на̄лам̣ виччхиннадесата̄ вибандха̄йа. йатха̄ ча анекакаппасахассантарика̄пи чутиккхандха̄ упапаттиккхандха̄нам̣ анантарапаччайоти на ка̄ладӯрата̄, евам̣ анекайоджанасахассантарика̄пи те тесам̣ анантарапаччайо хонтӣти на десадӯрата̄. евам̣ чутиккхандханиродха̄нантарам̣ упапаттит̣т̣ха̄не паччайантарасамава̄йена пат̣исандхиккхандха̄ па̄тубхавантӣти наттхева антара̄бхаво. асати ча тасмим̣ йам̣ тасса кечи ‘‘бха̄вибхаваниббаттакакаммуно тато ева бха̄випуримака̄лабхава̄ка̄ро саджа̄тисуддхадиббачаккхугочаро ахӣниндрийо кеначи аппат̣ихатагамано гандха̄ха̄ро’’ти евама̄дика̄ран̣а̄ка̄ра̄дим̣ ван̣н̣енти, там̣ ван̃джха̄танайасса рассадӣгхаса̄мата̄дивива̄дасадисанти ведитаббам̣.

антара̄бхавакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.