9. хеваттхикатха̄ван̣н̣ана̄

304. хеваттхикатха̄йам̣ ‘‘саббо дхаммо сакабха̄вена аттхи парабха̄вена наттхӣ’’ти паватто парава̄дӣва̄до йатха̄ вибхаджджа пат̣ипуччха̄ ва̄ на бйа̄ка̄таббо, евам̣ екам̣сато на бйа̄ка̄таббо висеса̄бха̄вато, кевалам̣ т̣хапанӣйапаккхе тит̣т̣хатӣти адхиппа̄йена̄ха ‘‘аваттаббуттарена̄’’ти. йатха̄ хи саббе ва̄да̄ саппат̣ива̄да̄ва̄ти пат̣ин̃н̃а̄ бхӯтакатханатта̄ аваттаббуттара̄ упеккхитабба̄, евамайампӣти ведитаббам̣. тена̄ха ‘‘упеккхитаббена̄’’ти. атха ва̄ аваттаббам̣ уттарам̣ аваттаббуттарам̣. йатха̄ аниччава̄динам̣ пати аниччо саддо паччайа̄дхӣнавуттитоти, уттарам̣ на ваттаббам̣ сиддхаса̄дханабха̄вато, евам̣ идха̄пи дат̣т̣хаббам̣. сиддхаса̄дханан̃хи дад̣д̣хасса д̣аханасадисатта̄ нираттхакамева сийа̄, ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана йасма̄ парава̄дина̄ йена сабха̄вена йо дхаммо аттхи, тенева сабха̄вена со вина̄ ка̄лабхеда̄дипара̄масанена наттхӣти патит̣т̣ха̄пӣйати, тасма̄ ‘‘айонисо патит̣т̣ха̄питатта̄’’ти вуттам̣.

еттха ча ‘‘хеваттхи, хевам̣ наттхӣ’’ти пат̣иджа̄нантена парава̄дина̄ йатха̄ сапарабха̄вехи рӯпа̄дӣнам̣ аттхита̄ пат̣ин̃н̃а̄та̄, евам̣ ка̄ладеса̄дибхедехипи са̄ пат̣ин̃н̃а̄та̄ ева. тенева̄ха ‘‘атӣтам̣ ана̄гатапаччуппаннавасена, ана̄гатапаччуппанна̄ни ва̄ атӣта̄дивасена наттхӣ’’ти. евам̣ сати ниган̣т̣ха̄челакава̄до паридӣпито сийа̄. те хи ‘‘сийа̄ аттхи, сийа̄ наттхи, сийа̄ аттхи ча наттхи ча̄’’тиа̄дина̄ саббападаттхесу паттабха̄ге пат̣иджа̄нанти. таттха йади ваттхуно сабха̄венева, десака̄ласанта̄навасена ва̄ наттхита̄ адхиппета̄, там̣ сиддхаса̄дханам̣ сакава̄динопи иччхитатта̄. йасса хи дхаммасса йо сабха̄во, на со тато ан̃н̃атха̄ упалаббхати. йади упалаббхеййа, ан̃н̃о ева со сийа̄. на четтха са̄ман̃н̃алаккхан̣ам̣ нидассетаббам̣ салаккхан̣асса адхиппетатта̄ тасса наттхибха̄васса абха̄вато. йатха̄ ча парабха̄вена наттхита̄йа на вива̄до, евам̣ десака̄лантаресупи иттарака̄латта̄ сан̇кха̄ра̄нам̣. на хи сан̇кха̄ра̄ десантарам̣, ка̄лантарам̣ ва̄ сан̇каманти кхан̣икабха̄вато. етенева парийа̄йантарена наттхита̄пи пат̣иккхитта̄ ведитабба̄. йатха̄ ча аттхита̄, наттхита̄ вина̄ ка̄лабхедена екасмим̣ дхамме патит̣т̣хам̣ на лабханти ан̃н̃аман̃н̃авируддхатта̄, евам̣ саббада̄пи ниччатта̄.

йам̣ пана те ваданти ‘‘йатха̄ суван̣н̣ам̣ кат̣ака̄дирӯпена т̣хитам̣ ручака̄дибха̄вам̣ а̄паджджатӣти ничча̄ниччам̣. тан̃хи суван̣н̣абха̄ва̄виджаханато ниччам̣ кат̣ака̄дибха̄ваха̄нито аниччам̣, евам̣ саббадхамма̄’’ти. те идам̣ ваттабба̄ ‘‘ким̣ кат̣акабха̄во кат̣акасса, уда̄ху суван̣н̣асса̄’’ти. йади кат̣акасса, суван̣н̣анирапеккхо сийа̄ тадан̃н̃абха̄во вийа. атха суван̣н̣асса, ниччака̄лам̣ таттха упалаббхеййа суван̣н̣абха̄во вийа. на ча сакка̄ убхиннам̣ екабха̄воти ваттум̣ кат̣акавина̄сепи суван̣н̣а̄вина̄сато. атха матам̣, суван̣н̣акат̣ака̄дӣнам̣ парийа̄йӣпарийа̄йабха̄вато на̄йам̣ досоти. йатха̄ хи кат̣акапарийа̄йаниродхена ручакапарийа̄йуппа̄депи парийа̄йӣ татхева тит̣т̣хати, евам̣ мануссапарийа̄йаниродхе девапарийа̄йуппа̄депи парийа̄йӣ джӣвадрабйам̣ тит̣т̣хатӣти ничча̄ниччам̣, татха̄ саббадрабйа̄нӣти. тайидам̣ амбам̣ пут̣т̣хасса лабуджабйа̄каран̣ам̣. йам̣ свева ниччо аниччоти ва̄ ваданто ан̃н̃аттха ниччатам̣ ан̃н̃аттха аниччатам̣ пат̣иджа̄на̄ти, атха парийа̄йапарийа̄йӣнам̣ анан̃н̃ата̄ иччхита̄, евам̣ сати парийа̄йопи ниччо сийа̄ парийа̄йино анан̃н̃атта̄ парийа̄йасарӯпам̣ вийа, парийа̄йӣ ва̄ аниччо парийа̄йато анан̃н̃атта̄ парийа̄йасарӯпам̣ вийа̄ти. атха несам̣ ан̃н̃а̄ анан̃н̃ата̄, еван̃ча сати вуттадосадвайа̄нативатти. апича койам̣ парийа̄йо на̄ма, йади сан̣т̣ха̄нам̣, суван̣н̣о та̄ва хоту, катхам̣ джӣвадрабйе арӯпибха̄вато. йади тассапи сан̣т̣ха̄навантам̣ иччхитам̣, татха̄ сатисса екасмимпи саттасанта̄не бахута̄ а̄паджджати сарӯпата̄ ча сан̣т̣ха̄навантесупи пӣл̣ака̄дӣсу татха̄дассанато. атха паваттивисесо, евампи бахута̄ кхан̣иката̄ ча а̄паджджати, тасма̄ парийа̄йасарӯпамева та̄ва патит̣т̣хапетаббам̣.

йам̣ пана вуттам̣ ‘‘суван̣н̣ам̣ кат̣ака̄дирӯпена т̣хита’’нти, таттха сампаттийогато вин̃н̃а̄йама̄несу висит̣т̣хесу рӯпагандхарасапхот̣т̣хаббесу ким̣ екам̣, уда̄ху тесам̣ самуда̄йо, таббинимуттам̣ ва̄ дхаммантарам̣ суван̣н̣анти? таттха на та̄ва рӯпа̄дӣсу екекам̣ суван̣н̣ам̣ тена суван̣н̣акичча̄сиддхито, на̄пи таббинимуттам̣ дхаммантарам̣ та̄дисасса абха̄вато. атха самуда̄йо, там̣ пана пан̃н̃аттиматтанти на тасса ниччата̄, на̄пи аниччата̄ самбхавати. йатха̄ ча суван̣н̣асса, евам̣ кат̣акассапи пан̃н̃аттиматтатта̄ти. тайидам̣ нидассанам̣ парава̄дино джӣвадрабйассапи пан̃н̃аттиматтам̣ тассева са̄дхетӣти куто тасса ничча̄ниччата̄ти аламатиппапан̃чена.

хеваттхикатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

маха̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.