3. найамукхама̄тика̄ван̣н̣ана̄
3. найа̄нам̣ сан̇гаха̄диппака̄рависеса̄нам̣ паватти десана̄, тасса̄ виниггамат̣т̣ха̄ната̄йа два̄рам̣. йатха̄вуттадхамма̄ йатха̄рахам̣ кхандха̄йатанадха̄туйо арӯпино ча кхандха̄ти тесам̣ уддесо найамукхама̄тика̄. тена̄ха ‘‘найа̄на’’нтиа̄ди. вийуджджанасӣла̄, вийого ва̄ етесам̣ аттхӣти вийогино, татха̄ сахайогино, сан̇гаха̄сан̇гахадхамма̄ ча вийогӣсахайогӣдхамма̄ ча сан̇гаха̄…пе… дхамма̄, сан̇ган̣хана̄сан̇ган̣ханавасена вийуджджанасам̣йуджджанавасена ча паваттанакасабха̄ва̄ти аттхо. чуддасапӣтиа̄дина̄ тамеваттхам̣ па̄кат̣атарам̣ кароти. йехӣти йехи кхандха̄дӣхи арӯпаккхандхехи ча. те чатта̄роти те сан̇гаха̄дайо чатта̄ро. сачча̄дӣхипӣти саччаиндрийапат̣иччасамуппа̄да̄дӣхипи саха. йатха̄самбхаванти самбхава̄нурӯпам̣, йам̣ йам̣ падам̣ сан̇гахито асан̇гахитоти ча ваттум̣ йуттам̣, там̣ танти аттхо.
со пана̄ти сан̇гаха̄сан̇гахо. сан̇га̄хакабхӯтехӣти сан̇гахан̣акирийа̄йа каттубхӯтехи. техӣти сачча̄дӣхи. на сан̇гахабхӯтехӣти сан̇гахан̣акирийа̄йа каран̣абхӯтехи сачча̄дӣхи сан̇гаха̄сан̇гахо на вутто. таттха̄пи хи кхандха̄йатанадха̄туйо ева каран̣абхӯта̄ти дассети. кхандха̄дӣхева сан̇гахехӣти кхандха̄дӣхийева сан̇ган̣ханакирийа̄йа каран̣абхӯтехи, ‘‘кхандхасан̇гахена сан̇гахита̄, а̄йатанасан̇гахена асан̇гахита̄, дха̄тусан̇гахена асан̇гахита̄, те дхамма̄ чатӯхи кхандхехи, двӣха̄йатанехи, ат̣т̣хахи дха̄тӯхи асан̇гахита̄’’ти сан̇гаха̄сан̇гахо нийаметва̄ вутто. тасма̄ти йасма̄ сачча̄дӣни сан̇га̄хакабха̄вена вутта̄ни, на сан̇гахабха̄вена, кхандха̄дӣнийева ча сан̇гахабха̄вена вутта̄ни, тасма̄.
касма̄ панеттха сачча̄дайо сан̇гахавасена на вутта̄ти? татха̄десана̄йа асамбхавато. на хи сакка̄ рӯпаккхандха̄дӣнам̣ самудайасачча̄дӣхи, сан̃н̃а̄дӣнам̣ ва̄ индрийа̄дӣхи сан̇гаханайена пуччхитум̣ виссаджджитум̣ ва̄ти. татха̄ арийапхала̄дӣсу уппаннаведана̄дӣнам̣ саччавинимуттата̄йа ‘‘ведана̄ккхандхо катихи саччехи сан̇гахито’’ти пуччхитва̄пи ‘‘екена саччена сан̇гахито’’тиа̄дина̄ нийаметва̄ сан̇гахам̣ дассетум̣ на сакка̄ти. йатха̄самбхаванти йехи сампайого, йехи ча виппайого, таданурӯпам̣.
рӯпам̣ рӯпена нибба̄нена ва̄ виппайуттам̣ на хоти, нибба̄нам̣ ва̄ рӯпена. касма̄? сампайуттанти ана̄сан̇канӣйасабха̄ватта̄. чатуннан̃хи кхандха̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сампайогӣбха̄вато ‘‘рӯпанибба̄нехипи со аттхи наттхӣ’’ти сийа̄ а̄сан̇ка̄, тасма̄ тесам̣ итарехи, итаресан̃ча техи виппайого вуччати, на пана рӯпасса рӯпена, нибба̄нена ва̄, нибба̄насса ва̄ рӯпена каттхачи сампайого аттхӣти тада̄сан̇ка̄бха̄вато виппайогопи рӯпасса рӯпанибба̄нехи, нибба̄насса ва̄ тена на вуччати, арӯпаккхандхехийева пана вуччатӣти а̄ха ‘‘чатӯхева̄’’тиа̄ди. ана̄рамман̣асса чаккха̄йатана̄дикасса. ана̄рамман̣аана̄рамман̣амиссакехӣти ана̄рамман̣ена сота̄йатана̄дина̄ ана̄рамман̣амиссакена ча дхамма̄йатана̄дина̄. миссакасса дхамма̄йатана̄дикасса. ана̄рамман̣аана̄рамман̣амиссакехи на хотӣти йоджетаббам̣. йесам̣ пана йехи хоти, там̣ дассетум̣ ‘‘ана̄рамман̣асса пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. йатха̄ хи са̄рамман̣асса ана̄рамман̣ена ана̄рамман̣амиссакена ча виппайого хоти, евам̣ са̄рамман̣енапи со хотийева. тена вийа ана̄рамман̣асса ана̄рамман̣амиссакасса ча̄ти дат̣т̣хаббам̣.