1. кхандхападаван̣н̣ана̄

6. ‘‘абхин̃н̃еййадхаммабха̄вена вутта̄ чатта̄ро кхандха̄ хонтӣ’’тиа̄дина̄, ‘‘рӯпаккхандхо абхин̃н̃еййо’’тиа̄дина̄ ча абхин̃н̃а̄талаккхан̣ависайа̄ти а̄ха ‘‘сабха̄вато абхин̃н̃а̄та̄на’’нти. парин̃н̃еййата̄дӣти а̄ди-саддена паха̄таббасаччхика̄таббабха̄ветаббата̄ сан̇гайхати. адхипатийа̄дӣти адхипатипаччайабха̄ваупат̣т̣ха̄нападахана̄дӣни. сачча̄дивисесо вийа̄ти дуккхасачча̄дипарийа̄йо абхин̃н̃еййапӣл̣анат̣т̣ха̄дивисесо вийа. еван̃ча катва̄ти найамукхама̄тика̄йа абхин̃н̃еййаниссайена вуччама̄натта̄ ева. тесам̣ рӯпадхамма̄нам̣ пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ кхандхабха̄вена вийа рӯпаккхандхабха̄вена сабха̄гата̄ хоти, на ведана̄ккхандха̄дибха̄вена̄ти сан̇гахалаккхан̣ама̄ха. итӣти тасма̄, йасма̄ рӯпадхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ рӯпаккхандхабха̄вена сабха̄га̄, тасма̄ти аттхо. рӯпаккхандхабха̄васан̇кха̄тена рӯпаккхандхабха̄вена аттхамукхенева гахан̣е. саддадва̄рена пана гахан̣е рӯпаккхандхавачанасан̇кха̄тена ва̄ рӯпаккхандхавачанавачанӣйата̄сан̇кха̄тена. ида̄ни тамеваттхам̣ па̄кат̣атарам̣ ка̄тум̣ ‘‘рӯпаккхандхоти хӣ’’тиа̄ди вуттам̣.

пуримена̄ти рӯпаккхандхена. сан̃н̃а̄ккхандхамӯлака̄тиа̄дӣсу ‘‘пуримена йоджийама̄не’’тиа̄дим̣ а̄нетва̄ йатха̄рахам̣ йоджетаббам̣. абхедато пан̃чакапуччха̄виссаджджанам̣ кхандхападаниддесе саббапаччхимамева̄ти а̄ха ‘‘бхедато пан̃чакапуччха̄виссаджджана̄нантара’’нти.

а̄йатанапада̄диван̣н̣ана̄

40. йадипи екакепи садисам̣ виссаджджанам̣ виссаджджанам̣ самудайамаггасачча̄нам̣ ‘‘самудайасаччам̣ екена кхандхена…пе… маггасаччам̣ екена кхандхена екена̄йатанена ека̄йа дха̄туйа̄ сан̇гахитам̣, чатӯхи кхандхехи ека̄дасахи а̄йатанехи саттарасахи дха̄тӯхи асан̇гахита’’нти (дха̄ту. 41) ниддит̣т̣хатта̄. еттха̄ти етасмим̣ индрийападаниддесе. чаккхусотачаккхусукхиндрийадука̄нанти чаккхусотадукам̣ чаккхусукхиндрийадуканти етесам̣ дука̄нам̣. чаккхусотасукхиндрийа̄нан̃хи ‘‘екена кхандхена екена̄йатанена ека̄йа дха̄туйа̄ сан̇гахитам̣, чатӯхи кхандхехи ека̄дасахи а̄йатанехи саттарасахи дха̄тӯхи асан̇гахита’’нти екаке садисам̣ виссаджджанам̣. чаккхусотиндрийадукасса пана ‘‘чаккхундрийан̃ча сотиндрийан̃ча екена кхандхена двӣха̄йатанехи двӣхи дха̄тӯхи сан̇гахита̄, чатӯхи кхандхехи дасаха̄йатанехи сол̣асахи дха̄тӯхи асан̇гахита̄’’ти, ‘‘чаккхундрийан̃ча сукхиндрийан̃ча двӣхи кхандхехи двӣха̄йатанехи двӣхи дха̄тӯхи сан̇гахита̄, тӣхи кхандхехи дасаха̄йатанехи сол̣асахи дха̄тӯхи асан̇гахита̄’’ти чаккхусукхиндрийадукасса ча асадисам̣ виссаджджанам̣. на̄пи дукехи тикасса̄ти чаккхусотачаккхусукхиндрийа̄дидукехи чаккхусотасукхиндрийа̄дитикасса на̄пи садисам̣ виссаджджанам̣. идха̄ти саччападаниддесе. тикена ча̄ти дуккхасамудайамагга̄дитикена ча. ‘‘пан̃чахи кхандхехи два̄дасаха̄йатанехи ат̣т̣ха̄расахи дха̄тӯхи сан̇гахита̄, на кехичи кхандхехи на кехичи а̄йатанехи на ка̄хичи дха̄тӯхи асан̇гахита̄’’ти садисам̣ виссаджджанам̣.