пан̃чавагго
каммаваггаван̣н̣ана̄
483. каммавагге умматтакасса бхиккхуно умматтакасаммути умматтаке йа̄читва̄ гате асаммукха̄пи да̄тум̣ ват̣т̣ати, таттха нисиннепи на куппати нийама̄бха̄вато. асаммукха̄ кате пана доса̄бха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘асаммукха̄катам̣ сукатам̣ хотӣ’’ти вуттам̣. дӯтена упасампада̄ пана саммукха̄ ка̄тум̣ на сакка̄ каммава̄ча̄на̄наттасамбхавато. паттаниккуджджана̄дайо хаттхапа̄сато апанӣтаматтепи ка̄тум̣ ват̣т̣анти. сан̇гхасаммукхата̄тиа̄дӣсу йа̄ватика̄ бхиккхӯ каммаппатта̄, те а̄гата̄ хонти, чханда̄раха̄нам̣ чхандо а̄хат̣о хоти, саммукхӣбхӯта̄ на пат̣иккосанти, айам̣ сан̇гхасаммукхата̄. йена дхаммена йена винайена йена саттхуса̄санена сан̇гхо каммам̣ кароти, айам̣ дхаммасаммукхата̄. таттха дхаммоти бхӯтам̣ ваттху. винайоти чодана̄ чева са̄ран̣а̄ ча. саттхуса̄санам̣ на̄ма н̃аттисампада̄ чева анусса̄ванасампада̄ ча. йасса сан̇гхо каммам̣ кароти, тасса саммукхабха̄во пуггаласаммукхата̄. каттикама̄сасса пава̄ран̣ама̄сатта̄ ‘‘т̣хапетва̄ каттикама̄са’’нти вуттам̣. паччуккад̣д̣хитва̄ т̣хапитадивасо ча̄ти ка̄л̣апаккхе ча̄туддасим̣ ва̄ паннарасим̣ ва̄ сандха̄йа вуттам̣. две ча пун̣н̣ама̄сийоти пат̣хамапаччхимавассӯпагата̄нам̣ васена вуттам̣.
485. т̣ха̄накаран̣а̄ни ситхила̄ни катва̄ учча̄ретаббам̣ аккхарам̣ ситхилам̣, та̄нийева дханита̄ни аситхила̄ни катва̄ учча̄ретаббам̣ аккхарам̣ дханитам̣. двиматтака̄лам̣ дӣгхам̣, екаматтака̄лам̣ рассам̣. дасадха̄ бйан̃джанабуддхийа̄ пабхедоти евам̣ ситхила̄дивасена бйан̃джанабуддхийа̄ аккхаруппа̄дакачиттасса дасаппака̄рена пабхедо. сабба̄ни хи аккхара̄ни читтасамут̣т̣ха̄на̄ни йатха̄дхиппетаттхабйан̃джанато бйан̃джана̄ни ча. сам̣його паро етасма̄ти сам̣йогапаро, на сам̣йогапаро асам̣йогапаро. а̄йасмато буддхараккхитатхерасса йасса на кхаматӣти еттха та-ка̄ра на-ка̄расахита̄ка̄ро асам̣йогапаро. каран̣а̄нӣти кан̣т̣ха̄дӣни.
488. ануккхитта̄ па̄ра̄джикам̣ ана̄панна̄ ча пакататта̄ти а̄ха ‘‘пакататта̄ ануккхитта̄’’тиа̄ди. таттха анисса̄рита̄ти пуримападассева вевачанам̣. парисуддхасӣла̄ти па̄ра̄джикам̣ ана̄панна̄. на тесам̣ чхандо ва̄ па̄рисуддхи ва̄ етӣти тӣсу двӣсу ва̄ нисиннесу екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ чхандапа̄рисуддхи а̄хат̣а̄пи ана̄хат̣а̄ва хотӣти адхиппа̄йо.
апалоканакаммакатха̄ван̣н̣ана̄
495-496. ка̄йасамбхогаса̄маггӣти сахасеййапат̣иггахан̣а̄ди. со ратоти субхе рато. сут̣т̣ху оратоти ва̄ сорато. нива̄тавуттӣти нӣчавутти. пат̣исан̇кха̄ти пат̣исан̇кха̄йа н̃а̄н̣ена упапариккхитва̄. йам̣ там̣ авандийакаммам̣ анун̃н̃а̄танти самбандхо. имасса апалоканакаммасса т̣ха̄нам̣ хотӣти евампи апалоканакаммам̣ паваттатӣти аттхо. каммамева лаккхан̣анти каммалаккхан̣ам̣. оса̄ран̣анисса̄ран̣абхан̣д̣укамма̄дайо вийа камман̃ча хутва̄ ан̃н̃ан̃ча на̄мам̣ на лабхати, каммамева хутва̄ упалаккхӣйатӣти ‘‘каммалаккхан̣а’’нти вуччати. етампи каммалаккхан̣амева̄ти вуттакаммалаккхан̣ам̣ дассетум̣ ‘‘аччхинначӣвараджин̣н̣ачӣваранат̣т̣хачӣвара̄на’’нтиа̄ди вуттам̣. ин̣апалибодхампӣти ин̣амева палибодхо ин̣апалибодхо, тампи да̄тум̣ ват̣т̣ати. саче та̄дисам̣ бхиккхум̣ ин̣а̄йика̄ палибундханти, татруппа̄датопи тасса ин̣ам̣ содхетум̣ ват̣т̣атӣти адхиппа̄йо.
чхаттам̣ ва̄ ведикам̣ ва̄ти еттха ведика̄ти четийасса упари чатурассачайо вуччати. чхаттанти тато уддхам̣ валайа̄ни дассетва̄ като аггачайо вуччати. четийасса упаниккхепатоти четийе навакамматта̄йа упаниккхиттато, четийасантакатоти вуттам̣ хоти. ан̃н̃а̄ катика̄ ка̄табба̄ти пуримакатика̄йа асан̇гахитатта̄ вуттам̣. техӣти йесам̣ пуггаликат̣т̣ха̄не тит̣т̣ханти, техи. дасабха̄ганти дасамабха̄гам̣. таттха̄ти тасмим̣ виха̄ре. мӯлети пуббе. ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа бха̄джетва̄ кха̄дантӯ’’ти вачаненева йатха̄сукхам̣ парибхого пат̣иккхитто хотӣти а̄ха ‘‘пуримакатика̄ пат̣иппассамбхатӣ’’ти.
анувичаритва̄ти паччхато паччхато гантва̄. апачча̄сӣсантена̄ти тесам̣ сантика̄
паччайам̣ апачча̄сӣсантена. мӯлабха̄ганти вуттамеваттхам̣ вибха̄вети ‘‘дасабха̄гаматта’’нти. аката̄ва̄сам̣ ва̄ катва̄ти тато уппаннаа̄йена катва̄. джаггитака̄ле ча на ва̄ретабба̄ти джаггита̄нам̣ пуппхапхалабхаритака̄ле на ва̄ретабба̄. джагганака̄лети джаггитум̣ а̄раддхака̄ле. н̃аттикаммат̣т̣ха̄набхедети н̃аттикаммасса т̣ха̄набхеде.
каммаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
апан̃н̃атте пан̃н̃аттаваггаван̣н̣ана̄
500. сатта а̄паттиккхандха̄ пан̃н̃аттам̣ на̄ма̄ти самбандхо. какусандхакон̣а̄гаманакассапа̄ ева сатта а̄паттиккхандхе пан̃н̃апесум̣, випассӣа̄дайо пана ова̄дапа̄тимоккхам̣ уддисим̣су, на сиккха̄падам̣ пан̃н̃апесунти а̄ха ‘‘какусандхан̃ча…пе… антара̄ кеначи апан̃н̃атте сиккха̄паде’’ти. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.
ити самантапа̄са̄дика̄йа винайат̣т̣хакатха̄йа са̄раттхадӣпанийам̣
парива̄рат̣т̣хакатха̄ван̣н̣ана̄ саматта̄.
нигаманакатха̄ван̣н̣ана̄
аваса̄нага̄тха̄су пана айаматтхо. вибхаттадесананти убхатовибхан̇гакхандхакапарива̄рехи вибхаттадесанам̣ винайапит̣аканти йоджетаббам̣. тасса̄ти тасса винайасса.
татридантиа̄ди пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄йам̣ вуттанайамева.
саттхумаха̄бодхивибхӯситоти саттхуна̄ парибхуттамаха̄бодхивибхӯсито ман̣д̣ито, тасса маха̄виха̄расса даккхин̣абха̄ге уттамам̣ йам̣ падха̄нагхаранти самбандхо. таттха падха̄нагхаранти там̣на̄макам̣ паривен̣ам̣. сучича̄риттасӣлена, бхиккхусан̇гхена севитанти идампи падха̄нагхарависесанам̣.
таттха̄ти тасмим̣ падха̄нагхаре. ча̄рупа̄ка̄расан̃читанти мана̄пена па̄ка̄рена париккхиттам̣. сӣтаччха̄йатарӯпетанти гхананичитапаттасан̃чханнаса̄кха̄паса̄кхата̄йа сӣтаччха̄йехи руккхехи упетам̣. викаситакамалакувалайапун̣д̣арӣкасогандхика̄дипуппхасан̃чханнамадхурасӣталудакапун̣н̣ата̄йа сампанна̄ салила̄сайа̄ асса̄ти сампаннасалила̄сайо. уддиситва̄ти буддхасирим̣ на̄ма тхерам̣ нисса̄йа, тасса аджджхесанам̣ нисса̄йа̄ти вуттам̣ хоти. иддха̄ти аттхавиниччхайа̄дӣхи иддха̄ пхӣта̄ парипун̣н̣а̄.
сиринива̄сасса̄ти сирийа̄ нива̄сат̣т̣ха̄набхӯтасса. джайасам̣ваччхарети джайаппаттасам̣ваччхаре. айанти тхерам̣ буддхасирим̣ уддисса йа̄ винайаван̣н̣ана̄ а̄раддха̄, айам̣. дхаммӯпасам̣хита̄ти кусаласанниссита̄. ида̄ни садевакасса локасса аччантасукха̄дхигама̄йа аттано пун̃н̃ам̣ парин̣а̄менто ‘‘чират̣т̣хитаттха дхаммасса̄’’тиа̄дима̄ха. таттха сама̄читанти упачитам̣. саббасса а̄нубха̄вена̄ти саббасса тасса пун̃н̃асса теджена. саббепи па̄н̣иноти ка̄ма̄вачара̄дибхеда̄ саббе сатта̄. саддхаммарасасевиноти йатха̄рахам̣ бодхиттайа̄дхигамавасена саддхаммарасасевино бхаванту. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.
нигаманакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нигаманакатха̄
етта̄вата̄ ча –
винайе па̄т̣аваттха̄йа, са̄санасса ча вуд̣д̣хийа̄;
ван̣н̣ана̄ йа̄ сама̄раддха̄, винайат̣т̣хакатха̄йа са̄.
са̄раттхадӣпанӣ на̄ма, саббасо паринит̣т̣хита̄;
тим̣сасахассаматтехи, гантхехи парима̄н̣ато.
аджджхесито нариндена, сохам̣ параккамаба̄хуна̄;
саддхаммат̣т̣хитика̄мена, са̄сануджджотака̄рина̄.
тенева ка̄рите рамме, па̄са̄дасатаман̣д̣ите;
на̄на̄думаган̣а̄кин̣н̣е, бха̄вана̄бхирата̄лайе.
сӣталӯдакасампанне, васам̣ джетаване имам̣;
аттхабйан̃джанасампаннам̣, ака̄сим̣ сувиниччхайам̣.
йам̣ сиддхам̣ имина̄ пун̃н̃ам̣, йам̣ чан̃н̃ам̣ пасутам̣ майа̄;
етена пун̃н̃акаммена, дутийе аттасамбхаве.
та̄ватим̣се памоденто, сӣла̄ча̄рагун̣е рато;
алагго пан̃чака̄месу, патва̄на пат̣хамам̣ пхалам̣.
антиме аттабха̄вамхи, меттеййам̣ мунипун̇гавам̣;
локаггапуггалам̣ на̄тхам̣, саббасаттахите ратам̣.
дисва̄на тасса дхӣрасса, сутва̄ саддхаммадесанам̣;
адхигантва̄ пхалам̣ аггам̣, собхеййам̣ джинаса̄санам̣.
сада̄ раккханту ра̄джа̄но, дхамменева имам̣ паджам̣;
нирата̄ пун̃н̃акаммесу, джотенту джинаса̄санам̣.
име ча па̄н̣ино саббе, саббада̄ нирупаддава̄;
ниччам̣ калйа̄н̣асан̇каппа̄, паппонту аматам̣ паданти.
са̄раттхадӣпанӣ на̄ма винайат̣ӣка̄ нит̣т̣хита̄.