7. секхийакан̣д̣ам̣

1. париман̣д̣алаваггаван̣н̣ана̄

секхийесу сиккхитасиккхена̄ти чатӯхи маггехи тиссо сиккха̄ сиккхитва̄ т̣хитена, саббасо паринит̣т̣хитакиччена̄ти вуттам̣ хоти. та̄дина̄ти ат̣т̣хахи локадхаммехи акампийат̣т̣хена та̄дина̄.

576. сиккха̄ каран̣ӣйа̄ти ‘‘евам̣ нива̄сесса̄мӣ’’ти а̄ра̄мепи антарагхарепи саббаттха сиккха̄ каттабба̄. еттха ча йасма̄ ваттаккхандхаке вуттаватта̄нипи сиккхитаббатта̄ секхийа̄нева хонти, тасма̄ па̄ра̄джика̄дӣсу вийа париччхедо на като, ча̄риттанайадассанаттхан̃ча ‘‘йо пана бхиккху оламбенто нива̄сеййа, дуккат̣а’’нти евам̣ а̄паттина̄мена аватва̄ ‘‘сиккха̄ каран̣ӣйа̄’’ти евам̣ саббасиккха̄падесу па̄л̣и а̄ропита̄. падабха̄джане пана ‘‘а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вуттатта̄ саббаттха ана̄дарийакаран̣е дуккат̣ам̣ ведитаббам̣. вуттанти маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. йасма̄ ат̣т̣хан̇гуламаттам̣ ота̄ретва̄ ниваттхамева нисиннасса чатуран̇гуламаттам̣ хоти, тасма̄ убхопете ат̣т̣хакатха̄ва̄да̄ екапариччхеда̄. те саббети нива̄санадоса̄.

там̣ пана̄ти там̣ ана̄дарийам̣. кин̃ча̄пи курундива̄дам̣ паччха̄ вадантена ‘‘париман̣д̣алам̣ нива̄сетум̣ аджа̄нантасса ана̄паттӣ’’ти айаматтхо патит̣т̣ха̄пито, татха̄пи нива̄санаваттам̣ са̄дхукам̣ уггахетаббамева. сан̃чичча анугган̣хантасса ана̄дарийам̣ сийа̄. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. париман̣д̣аласиккха̄падаван̣н̣ана̄) вуттам̣ ‘‘аджа̄нантасса̄ти париман̣д̣алам̣ нива̄сетум̣ аджа̄нантасса ана̄патти, апича нива̄санаваттам̣ уггахетабба’’нти.

сачиттаканти ваттхувиджа̄наначиттена пан̣н̣аттивиджа̄наначиттена ча сачиттакам̣ ‘‘ана̄дарийам̣ пат̣ичча̄’’ти вуттатта̄. ‘‘па̄н̣а̄типа̄та̄ди вийа нива̄санадосо локагарахито на хотӣти пан̣н̣аттиваджджа’’нти пхуссадеваттхеро а̄ха. упатиссаттхеро пана ‘‘йасма̄ ана̄дарийавасенева а̄паджджитаббатта̄ кевалам̣ акусаламева, тан̃ча пакатийа̄ ваджджам̣, сан̃чичча вӣтиккаманан̃ча доманасситассева хоти, тасма̄ локаваджджам̣ акусалачиттам̣ дуккхаведана’’нти а̄ха. ана̄дарийам̣, ана̄паттика̄ран̣а̄бха̄во, апариман̣д̣аланива̄сананти има̄ни панеттха тӣн̣и ан̇га̄ни. йатха̄ четтха, евам̣ саббаттха пурима̄ни две таттха таттха вуттапат̣ипаккхакаран̣ан̃ча̄ти тӣн̣ийева хонти.

577. дутийа̄дӣсу анекаппака̄рам̣ гихипа̄рутанти сетапат̣апа̄рутам̣ парибба̄джакапа̄рутам̣ екаса̄т̣акапа̄рутантиа̄ди анекаппабхедам̣ гихипа̄рутам̣. тассаттхо кхандхакейева а̄ви бхависсати. виха̄репӣти буддхупат̣т̣ха̄на̄дика̄лам̣ сандха̄йа вуттам̣.

578. ‘‘суппат̣иччханно’’ти вуттатта̄ ‘‘сасӣсам̣ па̄руто саббатха̄ суппат̣иччханнатта̄ суппат̣иччханно на̄ма хотӣ’’ти йасса сийа̄, там̣ сандха̄йа̄ха ‘‘на сасӣсам̣ па̄рутена̄’’тиа̄ди.

582. екасмим̣ пана т̣ха̄не т̣хатва̄ти еттха ‘‘гаччхантопи париссайа̄бха̄вам̣ олокетум̣ лабхатийева, татха̄ га̄ме пӯджа’’нти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣.

париман̣д̣алаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. уджджаггхикаваггаван̣н̣ана̄

586. дутийавагге хасанӣйасмим̣ ваттхусминти ха̄саджанаке ка̄ран̣е.

уджджаггхикаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. кхамбхакатаваггаван̣н̣ана̄

603. татийавагге патте сан̃н̃а̄ паттасан̃н̃а̄, са̄ асса аттхӣти паттасан̃н̃ӣ, аттано бха̄джане упанибандхасан̃н̃ӣ хутва̄ти аттхо. бйан̃джанам̣ пана ана̄дийитва̄ аттхаматтамева дассетум̣ ‘‘патте сан̃н̃ам̣ катва̄’’ти вуттам̣.

604. олон̣ӣти ека̄ бйан̃джанавикати. ‘‘йо кочи суддхо кан̃джикатакка̄дирасао’’ти кечи. са̄касӯпеййа-ггахан̣ена йа̄ ка̄чи сӯпеййаса̄кехи ката̄ бйан̃джанавикати вутта̄. мам̣сараса̄дӣнӣти а̄ди-саддена авасеса̄ сабба̄пи бйан̃джанавикати сан̇гахита̄ти дат̣т̣хаббам̣. тенева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. самасӯпакапат̣иггахан̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄) вуттам̣ ‘‘т̣хапетва̄ пана сӯпам̣ авасеса̄ сабба̄пи сӯпеййа̄ бйан̃джанавикати расарасо на̄ма хотӣ’’ти.

605. самапун̣н̣анти адхит̣т̣ха̄нупагасса паттасса антомукхават̣т̣илекхам̣ анатикка̄метва̄ рачитам̣. самабхаританти тассева вевачанам̣. пхала̄пхала̄дӣти а̄ди-саддена одана̄димпи сан̇ган̣ха̄ти. хет̣т̣ха̄ орохатӣти саманта̄ ока̄сасаббха̄вато ча̄лийама̄нам̣ хет̣т̣ха̄ бхассати. маттхаке тхӯпӣкатам̣ пӯвамева ват̣ам̣сакасадисатта̄ ‘‘пӯвават̣ам̣сака’’нти вуттам̣. пуппхават̣ам̣сака̄дӣсупи есева найо.

йасма̄ ‘‘саматиттико пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо’’ти вачанам̣ пин̣д̣апа̄то сампун̣н̣о пат̣иггахетабботи дӣпети, тасма̄ аттано хаттхагате патте пин̣д̣апа̄то диййама̄но тхӯпӣкатопи че хоти, ват̣т̣атӣти дӣпети. ‘‘тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ пат̣игган̣ха̄ти, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти хи вачанам̣ пат̣хамам̣ тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ паччха̄ пат̣игган̣хато а̄паттӣти дӣпети. ‘‘патте пат̣игган̣хато ча тхӯпӣкатам̣ хоти, ват̣т̣ати атхӯпӣкатасса пат̣иггахитатта̄, пайого пана наттхи ан̃н̃атра пуббадеса̄’’ти кеначи вуттам̣, там̣ на са̄рато паччетаббам̣. ‘‘на тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ пат̣игган̣ха̄тӣ’’ти вачанам̣ пат̣хамам̣ тхӯпӣкатассева паччха̄ пат̣игган̣ханам̣ дӣпети. на хи хаттхагатепи патте диййама̄нам̣ тхӯпӣкатам̣ ган̣ханто тхӯпӣкатам̣ пин̣д̣апа̄там̣ пат̣игган̣ханто на̄ма на хоти, на ча тена саматиттико пин̣д̣апа̄то пат̣иггахитоти сакка̄ вин̃н̃а̄тум̣. ‘‘тхӯпӣката’’нти ча бха̄ванапум̣саканиддесе гайхама̄не айаматтхо сут̣т̣хутарам̣ па̄кат̣ойева̄ти.

кхамбхакатаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. саккаччаваггаван̣н̣ана̄

608. чатуттхавагге сапада̄нанти еттха да̄нам̣ вуччати авакхан̣д̣анам̣, апетам̣ да̄нато апада̄нам̣, анавакхан̣д̣ананти аттхо. саха апада̄нена сапада̄нам̣, авакхан̣д̣анавирахитам̣, анупат̣ипа̄т̣ийа̄ти вуттам̣ хоти. тена̄ха ‘‘таттха таттха одхим̣ акатва̄ анупат̣ипа̄т̣ийа̄’’ти.

611. йасмим̣ самайе ‘‘па̄н̣о на хантаббо’’ти ра̄джа̄но бхерим̣ чара̄пенти, айам̣ ма̄гха̄тасамайо на̄ма. идха ана̄паттийам̣ гила̄но на а̄гато, тасма̄ гила̄нассапи а̄патти. сӯподанавин̃н̃аттисиккха̄паде асан̃чичча ассатийа̄ти еттха ‘‘мукхе паккхипитва̄ пуна виппат̣иса̄рӣ хутва̄ чхад̣д̣ентасса аручийа̄ пависанте ‘асан̃чичча̄’ти вуччати, вин̃н̃аттимпи авин̃н̃аттимпи етасмим̣ т̣ха̄не т̣хитам̣ сахаса̄ гахетва̄ бхун̃джанте ‘ассатийа̄’ти вуччатӣ’’ти тӣсупи ган̣т̣хипадесу вуттам̣.

614-615. уджджха̄не сан̃н̃а̄ уджджха̄насан̃н̃а̄, са̄ асса аттхӣти уджджха̄насан̃н̃ӣ. ‘‘майӯран̣д̣ам̣ атимаханта’’нти вачанато майӯран̣д̣аппама̄н̣о кабал̣о на ват̣т̣ати. кечи пана ‘‘майӯран̣д̣ато маханто на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ на гахетаббам̣, ‘‘на̄тимаханта’’нти ча атимахантассева пат̣иккхиттатта̄ кхуддаке а̄патти на диссати. ‘‘майӯран̣д̣ам̣ атимахантам̣, куккут̣ан̣д̣ам̣ атикхуддакам̣, тесам̣ вемаджджхаппама̄н̣о’’ти имина̄ пана са̄руппавасена кхуддакампи пат̣иккхипитва̄ париччхедо на дасситоти ведитаббам̣.

саккаччаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. кабал̣аваггаван̣н̣ана̄

618. пан̃чамавагге саббам̣ хаттханти еттха хаттха-саддо тадекадесесу ан̇гулӣсу дат̣т̣хаббо ‘‘хаттхамудда̄’’тиа̄дӣсу вийа, самуда̄йе паваттавоха̄расса авайавепи ваттанато екан̇гулимпи мукхе паккхипитум̣ на ват̣т̣ати.

кабал̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. сурусуруваггаван̣н̣ана̄

627. чхат̣т̣хавагге сӣтӣкатоти сӣтат̣т̣о, сӣтапӣл̣итоти вуттам̣ хоти. силакабуддхоти париха̄савачанаметам̣. силакан̃хи кан̃чи дисва̄ ‘‘буддхо айа’’нти вохаранти.

634. вилӣваччхаттанти вен̣увилӣвехи катам̣ чхаттам̣. таттхаджа̄такадан̣д̣акена катанти та̄лапан̣н̣ам̣ саха дан̣д̣акена чхиндитва̄ тамева чхаттадан̣д̣ам̣ каронти гопа̄лака̄дайо вийа, там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. чхаттапа̄дука̄йа ва̄ т̣хитам̣ хотӣти еттха чхаттапа̄дука̄ вуччати чхатта̄дха̄ро. йасмим̣ чхаттам̣ апатама̄нам̣ катва̄ т̣хапенти, та̄дисика̄йа чхаттапа̄дука̄йа т̣хитам̣ чхаттам̣ ‘‘чхатта’’нти аджджха̄харитаббам̣. ‘‘чхаттам̣ чхаттапа̄дука̄йа т̣хита’’нтипи пат̣ханти, таттха̄пи айамеваттхо.

637. ча̄поти маджджхе ван̇ка̄ ка̄чадан̣д̣асадиса̄ дханувикати. кодан̣д̣оти ват̣т̣аладан̣д̣а̄ дханувикати. пат̣имукканти павеситам̣ лаггитам̣.

сурусуруваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. па̄дукаваггаван̣н̣ана̄

647. саттамавагге пат̣иччханно хутва̄ти со кира раттибха̄ге уййа̄нам̣ гантва̄ амбам̣ абхирухитва̄ са̄кха̄йа са̄кхам̣ амбам̣ олокенто вичари. тасса татха̄ каронтассева ратти вибха̄йи. со чинтеси ‘‘саче ида̄ни отаритва̄ гамисса̄ми, дисва̄ мам̣ чороти гахессанти, раттибха̄ге гамисса̄мӣ’’ти. атхекам̣ вит̣апам̣ абхирухитва̄ нилӣно аччхи. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. со руккхато отаранто екам̣ оламбиниса̄кхам̣ гахетва̄ тесам̣ убхиннампи антаре патит̣т̣ха̄си. там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘тесам̣ двиннампи антара̄ руккхато патито’’ти. па̄л̣ийа̄ аттхам̣ на джа̄нантӣти аттано гахан̣асса аттхам̣ на джа̄нанти.

джа̄такапа̄л̣ийам̣ (джа̄. 1.4.33) пана айам̣ га̄тха̄ –

‘‘саббамидам̣ чаримам̣ катам̣, убхо дхаммам̣ на пассаре;

убхо пакатийа̄ чута̄, йо ча̄йам̣ мантеджджха̄пети;

йо ча мантам̣ адхӣйатӣ’’ти. –

евама̄гата̄. тасса̄йаматтхо (джа̄. ат̣т̣ха. 3.4.33) – саббамидам̣ чаримам̣ катанти йам̣ амхехи тӣхи джанехи катам̣, саббамидам̣ киччам̣ ла̄макам̣ ниммарийа̄дам̣ адхаммикам̣. евам̣ аттано чорабха̄вам̣ тесан̃ча мантесу ага̄равам̣ гарахитва̄ пуна итаре двейева гараханто ‘‘убхо дхаммам̣ на пассаре’’тиа̄дима̄ха. таттха убхоти име двепи джана̄ гарука̄ра̄рахам̣ пора̄н̣акадхаммам̣ на пассанти, татова дхаммапакатито чута̄. дхаммо хи пат̣хамуппаттивасена пакати на̄ма. вуттампи четам̣ –

‘‘дхаммо хаве па̄турахоси пуббе,

паччха̄ адхаммо удапа̄ди локе’’ти. (джа̄. 1.11.28);

йо ча̄йанти йо ча айам̣ нӣче нисӣдитва̄ манте аджджха̄пети, йо ча учче нисӣдитва̄ адхӣйатӣти.

са̄лӣнанти айам̣ га̄тха̄пи –

‘‘са̄лӣнам̣ оданам̣ бхун̃дже, сучим̣ мам̣сӯпасечанам̣;

тасма̄ етам̣ на сева̄ми, дхаммам̣ исӣхи севита’’нти. (джа̄. 1.4.34) –

евам̣ джа̄таке а̄гата̄. таттха сучинти пан̣д̣арам̣ парисуддхам̣. мам̣сӯпасечананти на̄наппака̄ра̄йа мам̣савикатийа̄ ситтам̣ бхун̃дже, бхун̃джа̄мӣти аттхо. сесам̣ па̄кат̣амева.

дхираттхӯти дхи аттху, нинда̄ бхаватӯти аттхо, гараха̄ма там̣ майанти вуттам̣ хоти. ладдхала̄бхоти дханала̄бхам̣ йасала̄бхан̃ча сандха̄йа вадати. винипа̄танахетуна̄ти винипа̄танасса хетубха̄вена. вутти на̄ма хотӣти йатха̄вутто дувидхопи ла̄бхо апа̄йасам̣ваттаниката̄йа сампара̄йе винипа̄танахетубха̄вена паваттанато сампати адхаммачаран̣ена паваттанато ча вутти на̄ма хотӣти аттхо. еварӯпа̄ йа̄ вуттӣти еварӯпа̄ дханала̄бхайасала̄бхасан̇кха̄та̄ йа̄ вутти. адхаммачаран̣ена ва̄ти ва̄-саддо сампин̣д̣анаттхо. тванти упайогаттхе паччаттавачанам̣, там̣ иччева ва̄ па̄т̣хо. асма̄ти па̄са̄н̣а̄дхивачанаметам̣.

па̄дукаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сесам̣ утта̄намева.

секхийакан̣д̣ам̣ нит̣т̣хитам̣.

адхикаран̣асаматхесу йам̣ ваттаббам̣, там̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ а̄гатат̣т̣ха̄нейева дассайисса̄ма.

ити самантапа̄са̄дика̄йа винайат̣т̣хакатха̄йа са̄раттхадӣпанийам̣

бхиккхувибхан̇гаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

маха̄вибхан̇го нит̣т̣хито.

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

бхиккхунӣвибхан̇гаван̣н̣ана̄