1. па̄ра̄джикакан̣д̣ам̣ (бхиккхунӣвибхан̇гаван̣н̣ана̄)
1. пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
656. бхиккхунӣвибхан̇ге йоти йо бхиккхунӣнам̣ вибхан̇го. мига̄ранатта̄ти маджджхападалопенетам̣ вуттанти а̄ха ‘‘мига̄рама̄туйа̄ пана натта̄ хотӣ’’ти. мига̄рама̄та̄ти виса̄кха̄йетам̣ адхивачанам̣. навакамма̄дхит̣т̣ха̄йиканти навакаммасам̣видха̄йикам̣. бйан̃джана̄нам̣ пат̣ивиджджхитаббо а̄ка̄ро на̄тигамбхӣро, йатха̄сутам̣ дха̄ран̣амева таттха каран̣ӣйанти сатийа̄ бйа̄па̄ро адхико, пан̃н̃а̄ таттха гун̣ӣбхӯта̄ти вуттам̣ ‘‘сатипуббан̇гама̄йа пан̃н̃а̄йа̄’’ти. сати пуббан̇гама̄ етисса̄ти сатипуббан̇гама̄. пуббан̇гамата̄ четтха падха̄набха̄во ‘‘манопуббан̇гама̄’’тиа̄дӣсу вийа. аттхаггахан̣е пана пан̃н̃а̄йа бйа̄па̄ро адхико пат̣ивиджджхитаббасса аттхасса атигамбхӣратта̄ти а̄ха ‘‘пан̃н̃а̄пуббан̇гама̄йа сатийа̄’’ти. а̄ласийавирахита̄ти косаджджарахита̄. йатха̄ ан̃н̃а̄ кусӣта̄ нисиннат̣т̣ха̄не нисинна̄ва хонти, т̣хитат̣т̣ха̄не т̣хита̄ва, евам̣ ахутва̄ виппха̄рикена читтена саббакиччам̣ ниппха̄дети.
сабба̄ бхиккхунийо саттхуладдхӯпасампада̄ сан̇гхато ладдхӯпасампада̄ти дувидха̄. гарудхаммапааггахан̣ена хи ладдхӯпасампада̄ маха̄паджа̄патиготамӣ саттхусантика̄ва ладдхӯпасампадатта̄ саттхуладдхӯпасампада̄ на̄ма. сеса̄ сабба̄пи сан̇гхато ладдхӯпасампада̄. та̄пи екатоупасампанна̄ убхатоупасампанна̄ти дувидха̄. таттха йа̄ та̄ маха̄паджа̄патиготамийа̄ саддхим̣ никкханта̄ пан̃часата̄ са̄кийа̄нийо, та̄ екатоупасампанна̄ бхиккхусан̇гхато ева ладдхӯпасампадатта̄, итара̄ убхатоупасампанна̄ убхатосан̇гхе упасампаннатта̄. ехибхиккхунӣбха̄вена упасампанна̄ пана бхиккхунийо на санти та̄сам̣ татха̄ упасампада̄йа абха̄вато. йади евам̣ ‘‘ехи бхиккхунӣ’’ти идха касма̄ вуттанти? десана̄йа сотапатитабха̄вато. айан̃хи сотапатитата̄ на̄ма каттхачи лаббхама̄нассапи аггахан̣ена хоти, йатха̄ абхидхамме манодха̄туниддесе (дха. са. 160-161) лаббхама̄нампи джха̄нан̇гам̣ пан̃чавин̃н̃а̄н̣асоте патита̄йа на уддхат̣ам̣ каттхачи десана̄йа асамбхавато, йатха̄ таттхева ваттхуниддесе (дха. са. 984 а̄дайо) хадайаваттху. каттхачи алаббхама̄нассапи гахан̣авасена йатха̄т̣хитакаппӣниддесе. йатха̄ха –
‘‘катамо ча пуггало т̣хитакаппӣ? айан̃ча пуггало сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно асса, каппасса ча уд̣д̣айханавела̄ асса, нева та̄ва каппо уд̣д̣айхеййа, йа̄ва̄йам̣ пуггало на сота̄паттипхалам̣ саччхикареййа̄’’ти (пу. па. 17).
евамидха̄пи алаббхама̄нагахан̣авасена ведитаббам̣. парикаппавачанан̃хетам̣ ‘‘саче бхагава̄ бхиккхунӣбха̄вайогйам̣ кан̃чи ма̄туга̄мам̣ ‘ехи бхиккхунӣ’ти вадеййа, евам̣ бхиккхунӣбха̄во сийа̄’’ти.
касма̄ пана бхагава̄ евам̣ на катхесӣти? татха̄ ката̄дхика̄ра̄нам̣ абха̄вато. йе пана ‘‘ана̄санна̄саннихитабха̄вато’’ти ка̄ран̣ам̣ ватва̄ ‘‘бхиккхӯ ева хи саттху а̄саннача̄рино сада̄ саннихита̄ ча хонти, тасма̄ те ева ‘ехибхиккхӯ’ти ваттаббатам̣ араханти, на бхиккхунийо’’ти ваданти, там̣ тесам̣ матиматтам̣ саттху а̄саннадӯрабха̄васса бхабба̄бхаббабха̄васиддхатта̄. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ –
‘‘сан̇гха̄т̣икан̣н̣е чепи ме, бхиккхаве, бхиккху гахетва̄ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхо асса па̄де па̄дам̣ никкхипанто, со ча хоти абхиджджха̄лу ка̄месу тиббаса̄ра̄го бйа̄панначитто падут̣т̣хаманасан̇каппо мут̣т̣хассати асампаджа̄но асама̄хито виббхантачитто па̄катиндрийо, атха кхо со а̄рака̄ва майхам̣, ахан̃ча тасса. там̣ кисса хету? дхамман̃хи со, бхиккхаве, бхиккху на пассати, дхаммам̣ апассанто на мам̣ пассати. йоджанасате чепи со, бхиккхаве, бхиккху вихареййа, со ча хоти анабхиджджха̄лу ка̄месу на тиббаса̄ра̄го абйа̄панначитто аппадут̣т̣хаманасан̇каппо упат̣т̣хитассати сампаджа̄но сама̄хито екаггачитто сам̣вутиндрийо, атха кхо со сантикева майхам̣, ахан̃ча тасса. там̣ кисса хету? дхамман̃хи со, бхиккхаве, бхиккху пассати, дхаммам̣ пассанто мам̣ пассатӣ’’ти (итиву. 92).
тасма̄ ака̄ран̣ам̣ десато саттху а̄санна̄на̄санната̄. аката̄дхика̄рата̄йа пана бхиккхунӣнам̣ ехибхиккхунӯпасампада̄йа айогйата̄ ведитабба̄.
йади евам̣ йам̣ там̣ тхерӣга̄тха̄су бхадда̄йа кун̣д̣алакеса̄йа вуттам̣ –
‘‘нихачча джа̄н̣ум̣ вандитва̄, саммукха̄ ан̃джалим̣ акам̣;
ехи бхаддети мам̣ авача, са̄ ме а̄сӯпасампада̄’’ти. (тхерӣга̄. 109);
татха̄ апада̄непи –
‘‘а̄йа̄чито тада̄ а̄ха, ехи бхаддети на̄йако;
тада̄хам̣ упасампанна̄, париттам̣ тойамаддаса’’нти. (апа. тхерӣ 2.3.44);
там̣ катханти? найидам̣ ехибхиккхунӣбха̄вена упасампадам̣ сандха̄йа вуттам̣, упасампада̄йа пана хетубха̄вато ‘‘йа̄ саттху а̄н̣атти, са̄ ме а̄сӯпасампада̄’’ти вутта̄. татха̄ хи вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ (тхерӣга̄. ат̣т̣ха. 111) ‘‘ехи бхадде бхиккхунупассайам̣ гантва̄ бхиккхунӣнам̣ сантике паббаджа упасампаджджассӯти мам̣ авача а̄н̣а̄песи, са̄ саттху а̄н̣а̄ майхам̣ упасампада̄йа ка̄ран̣атта̄ упасампада̄ а̄си ахосӣ’’ти. апада̄нага̄тха̄йампи евамева аттхо гахетаббо. тасма̄ бхиккхунӣнам̣ ехибхиккхунӯпасампада̄ наттхийева̄ти нит̣т̣хаметтха гантаббам̣. йатха̄ четам̣ сотапатитавасена ‘‘ехи бхиккхунӣ’’ти вуттам̣, евам̣ ‘‘тӣхи саран̣агаманехи упасампанна̄ти бхиккхунӣ’’ти идампи сотапатитавасенева вуттанти дат̣т̣хаббам̣ саран̣агаманӯпасампада̄йапи бхиккхунӣнам̣ асамбхавато.
659. бхиккхувибхан̇ге ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ са̄дийеййа̄’’ти аватва̄ ‘‘сама̄паджджеййа̄’’ти вуттатта̄ ‘‘бхиккху а̄паттийа̄ на ка̄ретаббо’’ти вуттам̣. таббахуланайена̄ти кирийа̄самут̣т̣ха̄нассева бахулабха̄вато. диссати хи таббахуланайена таббоха̄ро йатха̄ ‘‘бра̄хман̣ага̄мо’’ти. бра̄хман̣ага̄мепи хи антамасо раджака̄дӣни пан̃ча кула̄ни санти. са̄ти кирийа̄самут̣т̣ха̄ната̄.
662. татхева̄ти ка̄йасам̣саггара̄гена авассутойева̄ти аттхо. сесаметтха утта̄намева.
пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
666. дутийе ‘‘кисса пана твам̣ аййе джа̄нам̣ па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄панна’’нти вачанато ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо ат̣т̣ха па̄ра̄джика̄ дхамма̄’’тиа̄дивачанато ча бхиккхунӣвибхан̇гам̣ патва̄ са̄дха̄ран̣а̄ни сиккха̄пада̄ни бхиккхӯнам̣ уппаннаваттхусмим̣йева ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ чхандасо метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа, антамасо тираччха̄нагатенапи, па̄ра̄джика̄ хоти асам̣ва̄са̄’’тиа̄дина̄ найена сависесампи ависесампи ма̄тикам̣ т̣хапетва̄ ануккамена падабха̄джанам̣ а̄паттибхедам̣ тикаччхедам̣ ана̄паттива̄ран̃ча анавасесам̣ ватва̄ виттха̄реси. сан̇гӣтика̄ракехи пана аса̄дха̄ран̣апан̃н̃аттийойева идха виттха̄рита̄ти ведитабба̄.
атха упаримесу двӣсу апан̃н̃аттесу ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃атаранти идам̣ вачанам̣ на йуджджатӣти а̄ха ‘‘идан̃ча па̄ра̄джикам̣ паччха̄ пан̃н̃атта’’нтиа̄ди. йади евам̣ имасмим̣ ока̄се касма̄ т̣хапитанти а̄ха ‘‘пуримена пана саддхим̣ йугал̣атта̄’’тиа̄ди, пуримена саддхим̣ екасамбандхабха̄вато идха вуттанти адхиппа̄йо. ‘‘ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃атара’’нти вачанато ча ваджджапат̣иччха̄дикам̣ йа̄ пат̣иччха̄дети, са̄пи ваджджапат̣иччха̄дика̄йева̄ти дат̣т̣хаббам̣. кин̃ча̄пи ваджджапат̣иччха̄данам̣ пемавасена хоти, татха̄пи сиккха̄падавӣтиккамачиттам̣ доманасситамева хотӣти катва̄ ‘‘дуккхаведана’’нти вуттам̣. сесаметтха утта̄намева.
дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
668. татийам̣ утта̄наттхамева.
4. чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
675. чатуттхе локасса̄дамиттасантхававасена̄ти локасса̄дасан̇кха̄тасса миттасантхавасса васена. вуттамеваттхам̣ парийа̄йантарена вибха̄ветум̣ ‘‘ка̄йасам̣саггара̄гена̄’’ти вуттам̣.
тисситтхийо метхунам̣ там̣ на севети (пари. ат̣т̣ха. 481) йа̄ тиссо иттхийо вутта̄, та̄супи йам̣ там̣ метхунам̣ на̄ма, там̣ на севати. тайо пурисети тайо пурисепи упагантва̄ метхунам̣ на севати. тайо ча анарийапан̣д̣акети убхатобйан̃джанасан̇кха̄те тайо анарийе, тайо ча пан̣д̣акети имепи чха джане упагантва̄ метхунам̣ на севати. на ча̄чаре метхунам̣ бйан̃джанасминти ануломапа̄ра̄джикавасенапи аттано нимитте метхунам̣ на̄чарати. чхеджджам̣ сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ти сийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ па̄ра̄джиканти айам̣ пан̃хо ат̣т̣хаваттхукам̣ва сандха̄йа вутто. тасса̄ хи метхунадхаммасса пуббабха̄гака̄йасам̣саггам̣ а̄паджджитум̣ ва̄йамантийа̄ метхунадхаммапаччайа̄ чхеджджам̣ хоти. чхедойева чхеджджам̣.
метхунадхаммасса пуббабха̄гатта̄ти имина̄ метхунадхаммасса пуббабха̄габхӯто ка̄йасам̣саггойева таттха метхунадхамма-саддена вутто, на двайам̣двайасама̄паттӣти дӣпети. ван̣н̣а̄ван̣н̣оти двӣхи суккависсат̣т̣хи вутта̄. гамануппа̄дананти сан̃чариттам̣. саббападесӯти ‘‘сан̇гха̄т̣икан̣н̣аггахан̣ам̣ са̄дийеййа̄’’тиа̄дӣсу. сесаметтха утта̄намева. ка̄йасам̣саггара̄го, саусса̄хата̄, ат̣т̣хамасса ваттхусса пӯран̣анти има̄ни панеттха тӣн̣и ан̇га̄ни.
чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
бхиккхунӣвибхан̇ге па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
па̄ра̄джикакан̣д̣ам̣ нит̣т̣хитам̣.